ΓΔ: 951.65 0.74% Τζίρος: 38.09 εκ. € Τελ. ενημέρωση: 17:20:02 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΓΟΡΑΣ
Φώτο: Shutterstock

«Κλείδωσε» η επενδυτική βαθμίδα, νέο τοπίο για ομόλογα και μετοχές

Οριστική η επιστροφή στο investment grade μέσα στο 2022 μετά την αναβάθμιση προοπτικών από τον οίκο Fitch. Τα οφέλη από την ΕΚΤ και είσοδος ομολόγων και μετοχών σε «λίμνες» επενδυτικών κεφαλαίων πολλών τρισεκατομμυρίων.

Ένα νέο επενδυτικό τοπίο με ισχυρές δόσεις ευρωπαϊκής κανονικότητας και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας αρχίζει να σκιαγραφείται στην Ελλάδα μετά τη χθεσινή απόφαση από τον οίκο Fitch να αλλάξει σε θετική την προοπτική της βαθμολογίας της χώρας, που βρίσκεται στο "BB", ένα σκαλοπάτι κάτω από την επενδυτική βαθμίδα (investment grade), ουσιαστικά «κλειδώνοντας» μέσα στο 2022 την αναβάθμιση στο investment grade, για πρώτη φορά από το 2010 και το ξέσπασμα της μεγάλης οικονομικής κρίσης.

Υπενθυμίζεται ότι μια χώρα της ευρωζώνης είναι αρκετό να έχει αναβαθμισθεί από έναν από τους εγκεκριμένους από την ΕΚΤ οίκους αξιολόγησης στην επενδυτική βαθμίδα, για να απολαμβάνει πλήρως τα προνόμια που προσφέρει η συμμετοχή στη νομισματική ένωση, δηλαδή την αποδοχή από την ΕΚΤ των ομολόγων της για αναχρηματοδότηση, τη συμμετοχή στα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης κ.α. Στην Ελλάδα αναμένεται να επαναληφθεί το πορτογαλικό σενάριο, τονίζουν τραπεζικά στελέχη, όπου (εκεί πολύ γρήγορα μετά την έξοδο από το μνημόνιο, εδώ με μεγάλη καθυστέρηση) η χώρα πήρε την επενδυτική βαθμίδα από τον οίκο Fitch, πριν ακολουθήσουν οι άλλοι δύο (Moody's και S&P).

Η επιστροφή της χώρας στην επενδυτική βαθμίδα, σε συμβολικό επίπεδο, σηματοδοτεί την επιστροφή στην κανονικότητα μετά τη μεγάλη περιπέτεια των μνημονίων και της χρεοκοπίας (η αναδιάρθρωση του χρέους το 2012 τυπικά ισοδυναμούσε με αθέτηση υποχρεώσεων και κατέταξε τη χώρα στη χαμηλότερη βαθμίδα των οίκων). Πρακτικά, πρόκειται για μια κίνηση μεγάλης σημασίας για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων στη χώρα, έμμεσων (σε ομόλογα και μετοχές), αλλά και άμεσων, στην πραγματική οικονομία:

  • Για τα ελληνικά ομόλογα, σημαίνει, εκτός των πλεονεκτημάτων που θα έχουν σε σχέση με την κεντρική τράπεζα, ότι μπαίνουν πλέον στα ραντάρ των μεγάλων επενδυτικών χαρτοφυλακίων που επενδύουν στα ομόλογα των ώριμων αγορών και, ειδικότερα, της ευρωζώνης και τα οποία διαχειρίζονται τρισεκατομμύρια ευρώ, ενώ όσο τα ομόλογα βρίσκονταν στην κατηγορία "junk" («σκουπίδια») μπορούσαν να προσελκύσουν λιγότερα κεφάλαια από επενδυτικά χαρτοφυλάκια αναδυόμενων αγορών και hedge funds που κινούνται καθαρά κερδοσκοπικά. Η πρώτη προεξόφληση της ένταξης στην επενδυτική βαθμίδα αναμένεται αυτή την Τρίτη, στη δημοπρασία 10ετών ομολόγων που θα οργανώσει ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, όπου αναμένεται να εκδηλωθεί πολύ ισχυρότερο ενδιαφέρον από αυτό που θα εκδηλωνόταν αν προχωρούσε ο ΟΔΔΗΧ την έκδοση την Τρίτη που πέρασε.
  • Για τις μετοχές, η αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη δική τους επιστροφή στην κατηγορία των ανεπτυγμένων αγορών, με σχετικές αποφάσεις οίκων όπως η MSCI και η FTSE Russell, ώστε και το ελληνικό χρηματιστήριο να μπει και πάλι στη μεγάλη, παγκόσμια «λίμνη» των επενδυτικών κεφαλαίων που κινούνται στις ανεπτυγμένες αγορές, ξεφεύγοντας από τη... μιζέρια των αναδυόμενων -σήμερα το ελληνικό χρηματιστήριο αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία, καθώς η χώρα συμμετέχει σε ένα από τα δύο παγκόσμια μεγάλα νομίσματα, αλλά είναι ταυτόχρονα η μοναδική της ευρωζώνης που περιλαμβάνεται στις αναδυόμενες αγορές και όχι στις ανεπτυγμένες. Ήδη από αυτή την εβδομάδα, οι εισροές ξένων κεφαλαίων που έφεραν τον Γενικό Δείκτη σχεδόν 5% υψηλότερα με μεγάλη αύξηση τζίρου αποδίδονται εν μέρει στην προεξόφληση από επενδυτές των αποφάσεων της Fitch,
  • Για την πραγματική οικονομία, αυτονόητο είναι ότι η επενδυτική βαθμίδα επιτρέπει σε όλους τους επενδυτές που ενδιαφέρονται για άμεσες επενδύσεις στη χώρα να κάνουν τους υπολογισμούς τους σε ένα περιβάλλον χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, με χαμηλότερο ρίσκο χώρας (country risk), που επιτρέπει βελτιωμένες συνθήκες χρηματοδότησης και χάραξη σχεδιασμού με πιο μακροχρόνιο ορίζοντα.

Σημειώνεται ότι την αναβάθμιση μέσα στο 2022 είχε προβλέψει πρόσφατα ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας. Είχε τονίσει ότι η Ελλάδα είναι πιθανόν μέχρι του χρόνου να έχει αποκτήσει επενδυτική βαθμίδα από τους οίκους αξιολόγησης, μια εξέλιξη η οποία θα επιτρέψει στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να αγοράζει ελληνικά ομόλογα και να τα αποδέχεται ως εγγύηση για την παροχή ρευστότητας προς τις τράπεζες. Σε κάθε περίπτωση, ο διοικητής της ΤτΕ και μέλος του δ.σ της ΕΚΤ, είχε επισημάνει ότι η ΕΚΤ, ακόμη και μετά το πέρας των έκτακτων μέτρων κατά της πανδημίας, θα συνεχίσει να αποδέχεται τα ελληνικά ομόλογα, ακόμη και αν αυτά δεν διαθέτουν την απαιτούμενη επενδυτική βαθμίδα.

Τη σημασία για την εγχώρια οικονομία της ανάκτησης της επενδυτικής βαθμίδας έχει τονίσει με έμφαση ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank, Φωκίων Καραβίας, σημειώνοντας ότι ο πιο άμεσος στόχος της χώρας πρέπει να είναι η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας. «Το Δημόσιο δανείζεται φτηνά σήμερα, γιατί υπάρχει άφθονη ρευστότητα στην αγορά, λόγω των πολιτικών των κεντρικών τραπεζών και κυρίως του ειδικού προγράμματος της ΕΚΤ για την πανδημία. Όμως δεν θα είναι έτσι για πάντα. Και σε συνθήκες μειούμενης ρευστότητας, χώρες με χαμηλή πιστοληπτική αξιολόγηση είναι πιο εκτεθειμένες στην κρίση. Δεν μπορούμε να είμαστε εσαεί η μόνη χώρα της ευρωζώνης με κρατικά ομόλογα στην κατηγορία junk», είχε υπογραμμίσει ο κ. Καραβίας (στην «Καθημερινή»).

Τι ανακοίνωσε ο οίκος Fitch

Ειδικότερα, σύμφωνα με τη χθεσινοβραδινή ανακοίνωση της Fitch, η ισχυρή δυναμική της οικονομικής ανάπτυξης και η μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος θα στηρίξουν ταχύτερη από την αναμενόμενη μείωση του χρέους του δημόσιου τομέα, στο πλαίσιο του χαμηλού τρέχοντος και αναμενόμενου κόστους δανεισμού. Οι ελληνικές τράπεζες έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο όσον αφορά τη βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού, μειώνοντας σημαντικά το επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) και ενισχύοντας την ικανότητά τους να παρέχουν πιστώσεις στην πραγματική οικονομία.

Η οικονομική δραστηριότητα στην Ελλάδα έχει ανακάμψει με ταχύτερο ρυθμό από ό,τι ανέμενε η Fitch κατά την προηγούμενη αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας τον Ιούλιο του 2021. Η Fitch εκτιμά ότι ο ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ για το σύνολο του έτους ήταν 8,3%, σημαντικά υψηλότερος από την πρόβλεψη του Ιουλίου για 4,3%. Ο ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ το 1ο τρίμηνο του '21 ήταν 9,5% μεγαλύτερος σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2020 και το επίπεδο του πραγματικού ΑΕΠ το 3ο τρίμηνο του '21 εκτιμάται ότι ήταν περίπου 1% πάνω από το προ πανδημίας επίπεδο του 4ου τριμήνου 2019.

Αναμένουμε, αναφέρει η Fitch, ότι η ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας θα συνεχιστεί το 2022, καθώς η διάθεση των κονδυλίων από το Ταμείο Ανάκαμψης θα επιταχύνεται και η οικονομία θα αναπτυχθεί περαιτέρω κατά 4,1% και με παρόμοιο ρυθμό ανάπτυξης το 2023. Η συνιστώσα επιχορηγήσεων που περιλαμβάνεται στο Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRP) της Ελλάδας ανέρχεται σε περίπου 18 δισεκατομμύρια ευρώ (λίγο κάτω από το 10% του ονομαστικού ΑΕΠ του 2019), το οποίο θα εκταμιευθεί σε διάστημα έξι ετών.

Η πανδημία αποτελεί βραχυπρόθεσμο κίνδυνο για την οικονομική δραστηριότητα, κατά την άποψη της Fitch. Οι μολύνσεις από κορονοϊό στην Ελλάδα αυξήθηκαν σημαντικά το φθινόπωρο και με πιο έντονο ρυθμό πιο πρόσφατα με την εξάπλωση της παραλλαγής Όμικρον. Η ελληνική κυβέρνηση έχει θεσπίσει ορισμένους περιορισμούς και αυτοί θα μπορούσαν να επηρεάσουν την οικονομική δραστηριότητα. Ένας περαιτέρω κίνδυνος για τις προβλέψεις μας θα ήταν η καθυστερημένη υλοποίηση επενδυτικών έργων που προβλέπονται από το RRP.

Ο συνδυασμός ισχυρότερης από την αναμενόμενη οικονομικής ανάπτυξης και μείωσης του δημοσιονομικού ελλείμματος λόγω της σημαντικής μείωσης της στήριξης που σχετίζεται με την πανδημία θα στηρίξει τη μείωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ. Εκτιμούμε ότι ο δείκτης χρέους μειώθηκε στο 198,4% το 2021 από 206,3% το 2020 και προβλέπουμε ότι θα μειωθεί στο 190,3% φέτος και στη συνέχεια στο 185,3% έως το τέλος του 2023.

Η Ελλάδα θα αποπληρώσει ανεξόφλητα δάνεια από το ΔΝΤ το 2022 και θα προπληρώσει τις δόσεις δανείων του 2022 και του 2023 από τα ευρωπαϊκά δάνεια του πρώτου προγράμματος χρηματοδοτικής στήριξης για την Ελλάδα που συμφωνήθηκε το 2010. Συνολικά, οι πληρωμές αυτές θα ανέλθουν σε 7,2 δισεκατομμύρια ευρώ (περίπου 3,8% του προβλεπόμενου ΑΕΠ) και υποθέτουμε ότι περίπου το ήμισυ αυτών θα χρηματοδοτηθεί από ταμειακά αποθέματα. Η νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) στηρίζει τους όρους χρηματοδότησης.

Οι μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες συνέχισαν να βελτιώνουν τις μετρήσεις ποιότητας των περιουσιακών στοιχείων τους μέσω τιτλοποιήσεων που υποστηρίζονται από το Πρόγραμμα Προστασίας Περιουσιακών Στοιχείων «Ηρακλής» και άλλες πωλήσεις χαρτοφυλακίων. Η κυβέρνηση παρέτεινε το καθεστώς αυτό τον Απρίλιο του 2021 για επιπλέον 18 μήνες έως τον Οκτώβριο του 2022, αυξάνοντας το κονδύλιο για τις εγγυήσεις που προσφέρονται για τις εν λόγω πράξεις. Το συνολικό επίπεδο των ΜΕΔ μειώθηκε απότομα σε σχέση με το 2021, σε 20,9 δισεκατομμύρια ευρώ το 3ο τρίμηνο του '21 από 60 δισεκατομμύρια ευρώ ένα χρόνο νωρίτερα. Ο δείκτης ΜΕΔ μειώθηκε σε 15,0% από 36,3% την ίδια περίοδο.

Αναμένουμε ότι οι μετρήσεις ποιότητας των περιουσιακών στοιχείων του τραπεζικού τομέα θα βελτιωθούν περαιτέρω φέτος, αν και υπάρχουν κίνδυνοι νέων εισροών μη εξυπηρετούμενων δανείων, ειδικά από πιο ευάλωτους δανειολήπτες που εξακολουθούν να επωφελούνται από μέτρα αναστολής πληρωμών ή κρατική στήριξη.

Ποιοι παράγοντες θα κρίνουν την αξιολόγηση

Οι παράγοντες που θα μπορούσαν, μεμονωμένα ή συλλογικά, να οδηγήσουν σε αρνητική δράση/υποβάθμιση της αξιολόγησης είναι οι ακόλουθοι:

  • Δημόσια οικονομικά: Μη μείωση του δημόσιου χρέους/ΑΕΠ βραχυπρόθεσμα, για παράδειγμα λόγω υψηλότερων από τα αναμενόμενα ελλειμμάτων ή αδύναμων οικονομικών επιδόσεων.
  • Μακροοικονομικά στοιχεία: Νέα αρνητικά πλήγματα στην ελληνική οικονομία που επηρεάζουν την οικονομική ανάκαμψη ή το μεσοπρόθεσμο αναπτυξιακό δυναμικό της Ελλάδας.
  • Διαρθρωτικά χαρακτηριστικά: Δυσμενείς εξελίξεις στον τραπεζικό τομέα που αυξάνουν τους κινδύνους για τα δημόσια οικονομικά και την πραγματική οικονομία, μέσω της αποκρυστάλλωσης ενδεχόμενων υποχρεώσεων στον ισολογισμό του κράτους ή/και αδυναμίας χορήγησης νέων δανείων για τη στήριξη της οικονομικής ανάπτυξης.

Στην αντίθετη κατεύθυνση, παράγοντες που θα μπορούσαν, μεμονωμένα ή συλλογικά, να οδηγήσουν σε θετική δράση/αναβάθμιση αξιολόγησης είναι:

  •  Δημόσια οικονομικά: Εμπιστοσύνη σε σταθερή καθοδική πορεία του δείκτη δημόσιου χρέους/ΑΕΠ που προκύπτει από χαμηλότερα ελλείμματα, ισχυρή αύξηση του ΑΕΠ και σταθερό χαμηλό κόστος δανεισμού.
  • Διαρθρωτικά: Συνεχής πρόοδος στη βελτίωση της ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού από συστημικά σημαντικές τράπεζες, συνεπεία της επιτυχούς ολοκλήρωσης των συναλλαγών τιτλοποίησης και των χαμηλότερων επιβαρύνσεων απομείωσης και με αποτέλεσμα τη βελτίωση της παροχής πιστώσεων στον ιδιωτικό τομέα.
  • Μακροοικονομικά: Βελτίωση του μεσοπρόθεσμου αναπτυξιακού δυναμικού και των επιδόσεων μετά το σοκ του Covid-19, ιδίως εάν υποστηρίζεται από την εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης της ΕΕ και άλλων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.
Google news logo Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Agores, Markets, Metoxes, Xrimatistirio, Stocks
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Πιέζεται προς τις 890 μονάδες ο Δείκτης με χαμηλή αξία συναλλαγών

Ως τις 891 μονάδες έχει διολισθήσει σήμερα ο Δείκτης, καθώς ρευστοποιήσεις πλήτττουν τραπεζικές μετοχές και τους περισσότερους τίτλους της υψηλής κεφαλαιοποίησης. Ελαφρώς υψηλότερα και η απόδοση των 10ετών ομολόγων.
Agores, Markets, Metoxes, Xrimatistirio, Stocks
ΑΓΟΡΕΣ

Το αίνιγμα με τα κεφάλαια των Ελλήνων: Δισεκατομμύρια ψάχνουν απόδοση

Το διάλειμμα στην άνοδο του Χρηματιστηρίου με αφορμή την ΑΜΚ της Alpha Bank και η έντονη κινητικότητα κεφαλαίων από Έλληνες ιδιώτες επενδυτές. Φυγή από τις προθεσμιακές, στροφή σε μετοχές, εταιρικά ομόλογα, αμοιβαία. Τι δείχνουν τα στοιχεία.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αναβάθμιση προοπτικών από τη Fitch, ορατή η επενδυτική βαθμίδα

Στο "BB" με θετική προοπτική τοποθέτησε τη βαθμολογία της χώρας ο οίκος Fitch, ανοίγοντας το δρόμο για αναβάθμιση σε investment grade εντός 12μήνου. Καλύτερη από την αναμενόμενη η ανάπτυξη, σημαντική μείωση χρέους.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Θα παραγράφονται εντός πενταετίας τα χρηματιστηριακά κακουργήματα

Σφοδρές αντιδράσεις της διοίκησης του ΧΑ και των εργαζομένων στην Επ. Κεφαλαιαγοράς προκαλεί διάταξη νομοσχεδίου του υπ. Οικονομικών που μειώνει από δέκα σε πέντε τα έτη τον χρόνο παραγραφής χρηματιστηριακών αδικημάτων.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Οι τρεις όροι από τον οίκο Fitch για νέα αναβάθμιση της Ελλάδας

Σταθερή μείωση του χρέους, βελτίωση ενεργητικού των τραπεζών και των αναπτυξιακών προοπτικών και επιδόσεων περιμένει ο οίκος για να προχωρήσει σε αναβάθμιση. Η ΕΚΤ προστατεύει την Ελλάδα από μια απότομη αύξηση του κόστους δανεισμού.
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ΕΚΤ, Ευρωσύστημα
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Στήριξη στην Ελλάδα από την ΕΚΤ: Πώς θα συνεχίσει να αγοράζει ομόλογα

Με την επανεπένδυση εσόδων του έκτακτου προγράμματος για την πανδημία σε ελληνικά ομόλογα θα συνεχισθεί η στήριξη της ελληνικής οικονομίας. Τι λέει ειδικά για την Ελλάδα το ανακοινωθέν της ΕΚΤ.