Μπορεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να μη μας έχει συνηθίσει σε γρήγορες κινήσεις για τη στήριξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, όμως μία από τις αποφάσεις που ελήφθησαν, έπειτα και από σημαντικές πιέσεις του κλάδου, φαίνεται ότι έχει ήδη αρχίσει να αποδίδει θετικά αποτελέσματα.
Ο λόγος για τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (Carbon Border Adjustment Mechanism – CBAM), ο οποίος πέρασε στην οριστική φάση εφαρμογής του από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Ο μηχανισμός επιδιώκει να εξισώσει το κόστος άνθρακα που επιβαρύνει την ευρωπαϊκή παραγωγή με εκείνο των εισαγόμενων προϊόντων, περιορίζοντας τον κίνδυνο μεταφοράς παραγωγής σε χώρες με χαμηλότερες περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Καλύπτει, μεταξύ άλλων, σίδηρο και χάλυβα, αλουμίνιο, τσιμέντο, λιπάσματα, ηλεκτρική ενέργεια και υδρογόνο.
Παράλληλα, από την 1η Ιουλίου 2026 εφαρμόζεται το νέο ευρωπαϊκό καθεστώς προστασίας της χαλυβουργίας.
Προβλέπει αδασμολόγητες ποσοστώσεις εισαγωγών συνολικού ύψους 18,3 εκατ. τόνων ετησίως και δασμό 50% στις ποσότητες που υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα όρια. Έχει επίσης εισαχθεί η απαίτηση «melt and pour», ώστε να είναι δυνατή η ιχνηλάτηση της χώρας στην οποία ο χάλυβας έλιωσε και χυτεύθηκε.
Οι δύο παρεμβάσεις είναι διαφορετικές: ο CBAM συνδέει τις εισαγωγές με το κόστος των ενσωματωμένων εκπομπών άνθρακα, ενώ το νέο καθεστώς για τον χάλυβα περιορίζει τις αδασμολόγητες εισαγωγές και επιβάλλει δασμό στις ποσότητες πάνω από τις ποσοστώσεις.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει συνδέσει τα νέα μέτρα για τον χάλυβα με την αντιμετώπιση της παγκόσμιας υπερπαραγωγικής δυναμικότητας, η οποία ασκεί πίεση στην ευρωπαϊκή βιομηχανία και αυξάνει τον κίνδυνο εκτροπής εμπορίου προς την αγορά της ΕΕ.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα πρώτου εξαμήνου, οι περισσότερες εισηγμένες εταιρείες του μεταλλουργικού κλάδου κάνουν ειδική αναφορά στις αλλαγές του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου και αποδίδουν και σε αυτές μέρος της βελτίωσης των επιδόσεών τους, σε συνδυασμό με την άνοδο των τιμών των μετάλλων.
Όπως επισημαίνουν, τα μέτρα περιορίζουν τις πιέσεις από τις εισαγωγές τρίτων χωρών και ενισχύουν τη θέση της ευρωπαϊκής παραγωγής. Η αλλαγή στην εικόνα των αποτελεσμάτων είναι αισθητή, καθώς αρκετές εταιρείες που εμφάνιζαν ζημιές πέρυσι πέρασαν φέτος σε κερδοφορία.
Τα αποτελέσματα των εταιρειών
Η Έλαστρον στο πρώτο εξάμηνο εμφάνισε καθαρά κέρδη 5,58 εκατ. ευρώ, έναντι 761 χιλ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο, καταγράφοντας παράλληλα σημαντική μείωση του καθαρού δανεισμού.
Η Τζιρακιάν επέστρεψε σε κέρδη 231 χιλ. ευρώ, από ζημίες 789 χιλ. ευρώ, ενώ η ΣΙΔΜΑ εμφάνισε κέρδη 2,65 εκατ. ευρώ, έναντι ζημιών 407 χιλ. ευρώ.
Σε κερδοφορία επέστρεψε και η Κορδέλλου, με καθαρά κέρδη 161 χιλ. ευρώ, από ζημίες 71 χιλ. ευρώ την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
Τι αναφέρουν για την ευρωπαϊκή νομοθεσία
Η Έλαστρον αναφέρει πως ο όγκος πωλήσεων στην ελληνική αγορά σημείωσε μικρή αύξηση, ενώ οι εξαγωγές κατέγραψαν κάμψη. Τα κέρδη, ωστόσο, κινήθηκαν έντονα ανοδικά λόγω της βελτίωσης των τιμών πώλησης, την οποία συνδέει με το γεγονός ότι η αγορά άρχισε να ενσωματώνει την αναμενόμενη αύξηση του κόστους των αποθεμάτων που προέρχονται από χώρες εκτός ΕΕ, ως συνέπεια της εφαρμογής του CBAM.
Η εξέλιξη αυτή βελτίωσε το μικτό περιθώριο κέρδους και συνέβαλε στη διεύρυνση και των υπόλοιπων περιθωρίων λειτουργικής κερδοφορίας του ομίλου.
Σε ό,τι αφορά το κανονιστικό πλαίσιο, η εταιρεία εκτιμά ότι η εφαρμογή του CBAM, σε συνδυασμό με τα νέα ευρωπαϊκά μέτρα για τις εισαγωγές χάλυβα, τα οποία προβλέπουν χαμηλότερες ποσότητες αδασμολόγητων εισαγωγών και δασμό 50% στις υπερβάλλουσες ποσότητες, μπορεί να ενισχύσει τη ζήτηση προς τις ευρωπαϊκές χαλυβουργίες και να στηρίξει τις τιμές.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι το νέο κανονιστικό περιβάλλον δημιουργεί και συνθήκες αβεβαιότητας ως προς το μέγεθος της επίδρασής του στα αποτελέσματα και στη ρευστότητα του ομίλου.
Η Τζιρακιάν αναφέρει πως η βελτίωση των οικονομικών δεικτών, η οποία ξεκίνησε από το τέταρτο τρίμηνο του προηγούμενου έτους, συνεχίστηκε σε όλη τη διάρκεια του τρέχοντος εξαμήνου.
Η εταιρεία σημειώνει ότι τα μέτρα προστασίας του κλάδου παραγωγής χαλυβουργικών προϊόντων συνέβαλαν σημαντικά στον περιορισμό του αθέμιτου ανταγωνισμού και των φαινομένων dumping από εισαγωγές τρίτων χωρών. Αναφέρεται ειδικότερα στον CBAM, στη δραστική μείωση των ποσοστώσεων για εισαγωγές από τρίτες χώρες και στον έλεγχο της χώρας στην οποία ο χάλυβας πρωτογενώς έλιωσε και χυτεύθηκε («melt and pour»).
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει πράγματι εντάξει την απαίτηση «melt and pour» στο νέο καθεστώς για τον χάλυβα, με στόχο την ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας και της διαφάνειας στις εισαγωγές.
Η ΣΙΔΜΑ τονίζει πως η εφαρμογή του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα από την 1η Ιανουαρίου 2026 απαιτεί από τους εισαγωγείς των προϊόντων που υπάγονται σε αυτόν, όπως ο χάλυβας και το αλουμίνιο, την παρακολούθηση των ενσωματωμένων εκπομπών και τη συμμόρφωση με νέες διοικητικές υποχρεώσεις.
Η οριστική φάση του CBAM προβλέπει ότι οι υπόχρεοι εισαγωγείς πρέπει να διαθέτουν την προβλεπόμενη ιδιότητα του εγκεκριμένου δηλούντος και να καλύπτουν, μέσω πιστοποιητικών CBAM, το κόστος άνθρακα που αντιστοιχεί στις ενσωματωμένες εκπομπές των εισαγόμενων προϊόντων.
Για τις επιχειρήσεις, η εφαρμογή αυτή συνεπάγεται νέες διαδικασίες, ανάγκη συνεργασίας με προμηθευτές και εξωτερικούς συνεργάτες και κίνδυνο κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Μπορεί επίσης να οδηγήσει σε αλλαγές στην εφοδιαστική αλυσίδα, καθώς οι εταιρείες αναζητούν εναλλακτικές πηγές προμήθειας με χαμηλότερες ενσωματωμένες εκπομπές άνθρακα.
Τέλος, η Κορδέλλου αναφέρει ότι, ενώ η ζήτηση χαλυβουργικών προϊόντων στην ελληνική αγορά δεν παρουσίασε αξιόλογη μεταβολή σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, οι διεθνείς τιμές του χάλυβα κινούνται ανοδικά από τα τέλη της προηγούμενης χρονιάς.
Η εταιρεία εκτιμά ότι η τάση αυτή μπορεί να συνεχιστεί λόγω των περιορισμών που έχουν επιβληθεί από την ΕΕ στις εισαγωγές από τρίτες χώρες.
Ο CBAM, που πέρασε στην οριστική φάση εφαρμογής του στις αρχές του 2026, επιβαρύνει τις εισαγωγές ανάλογα με τις ενσωματωμένες εκπομπές άνθρακα, ενώ το νέο καθεστώς για τον χάλυβα, που εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2026, περιόρισε τις αδασμολόγητες ποσοστώσεις και αύξησε στο 50% τον δασμό για τις ποσότητες που τις υπερβαίνουν.
Οι αλλαγές αυτές μεταβάλλουν τις ισορροπίες στην ευρωπαϊκή αγορά χάλυβα, όπου οι εγχώριοι παραγωγοί λειτουργούν με υψηλότερο ενεργειακό και περιβαλλοντικό κόστος, αλλά πλέον βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα διαφορετικό πλαίσιο ανταγωνισμού έναντι των εισαγωγών από τρίτες χώρες.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
