Η διοίκηση επιχειρήσεων ήταν για δεκαετίες για κάποιους συνυφασμένη με αυστηρούς κανόνες, σαφείς ιεραρχίες και ένα μοντέλο ελέγχου που βασιζόταν στο «φόβο της απώλειας» του μισθού ή της θέσης για όσους δεν επιτύγχαναν τους στόχους.
Πολλές εταιρείες, ιδιαίτερα σε ανταγωνιστικά περιβάλλοντα, εφάρμοσαν ένα πρότυπο ηγεσίας εστιασμένο αποκλειστικά στα αποτελέσματα: αποδοτικότητα, νούμερα, δείκτες, με μια σχεδόν μαθηματική προσέγγιση.
Όμως, ο κόσμος και οι άνθρωποι αλλάζουν και μαζί τους αλλάζει και ο τρόπος διοίκησης. Η εποχή της επιβολής δίνει τη θέση της στην εποχή της ενσυναίσθησης. Αναδεικνύεται η αξία των ήπιων δεξιοτήτων και της ουσιαστικής επικοινωνίας μεταξύ διοίκησης και εργαζομένων.
Για αυτή τη μετάβαση μιλήσαμε με τον Νάσο Μπίκα, αναπληρωτή διευθύνοντα σύμβουλο και COO της Muehlhan Industrial Services (από τον Ιούνιο του 2024), ο οποίος επιβλέπει δραστηριότητες σε Ελλάδα, Κύπρο, Ρουμανία, Λας Πάλμας και Ολλανδία, σε έναν οργανισμό 60 εκατομμυρίων ευρώ και 800 εργαζομένων. Στο παρελθόν έχει υπηρετήσει και σε επιτελικές θέσεις στον διεθνή Όμιλο OTIS.
Η συζήτηση εστιάστηκε στο τι σημαίνει αποτελεσματική διοίκηση σήμερα. Ένα από τα πρώτα σημεία που τόνισε είναι η ανάγκη υπέρβασης του ξεπερασμένου μοντέλου που απομακρύνει όσους δεν αποδίδουν. Όπως επισημαίνει, αυτό το σύστημα ούτε αποδίδει ούτε εμπνέει.
Όταν οι εργαζόμενοι ζουν υπό τη διαρκή απειλή της απόλυσης, ακόμη και οι αποδοτικοί γίνονται επιφυλακτικοί και αμυντικοί. Παγώνουν και μαζί τους παγώνει και η επιχείρηση. Αντί γι’ αυτό, το ζητούμενο είναι να δοθούν κίνητρα σε όσους υστερούν προσωρινά και να επενδύσουμε στη βελτίωσή τους. Δεν είναι όλοι στην ίδια φάση. Συχνά δεν λείπει η ικανότητα, αλλά το κατάλληλο πλαίσιο, όπως λέει χαρακτηριστικά.
Με εμπειρία από τέσσερις ηπείρους, ο ίδιος έχει διαπιστώσει διαφορές στην εργασιακή κουλτούρα. Στην Ελλάδα υπάρχει εξαιρετικό ατομικό δυναμικό, αλλά υστερούμε στη συνεργασία.
Σε πολλές ευρωπαϊκές ή ασιατικές χώρες, η ομαδικότητα είναι βαθιά ενσωματωμένη και αυτό κάνει τη διαφορά στην απόδοση. Η διοίκηση είναι πρωτίστως ανθρωποκεντρική. Πρέπει να είναι απλή, διαφανής και συμμετοχική. Η στοχοθεσία πρέπει να γίνεται ανοιχτά, όλοι να γνωρίζουν πού πηγαίνει η εταιρεία και να υπάρχει συνεχής ανατροφοδότηση.
Όχι μόνο στην επιτυχία, αλλά και στη διαδρομή προς αυτήν. Μια επιχείρηση χρειάζεται κοινούς στόχους, σαφείς ρόλους και, κυρίως, εμπιστοσύνη. Έμφαση δόθηκε και στα soft skills, τις ήπιες δεξιότητες, που πλέον θεωρούνται βασικές. Από όλες, ξεχώρισε μία: την ευγένεια.
Όπως την περιέγραψε, είναι αρετή και εργαλείο μαζί, καταλύτης σχέσεων, που βοηθά τους ανθρώπους να αισθάνονται ορατοί, ασφαλείς και χρήσιμοι. Μια ευγενική κουλτούρα αναδεικνύει ταλέντα που διαφορετικά θα είχαν χαθεί σε αυταρχικά περιβάλλοντα. Δεν είναι αυτονόητη, ούτε παντού παρούσα, αλλά αποτελεί σημαντικό εφόδιο τόσο για τους ανθρώπους όσο και για τις επιχειρήσεις.
Τα χαρακτηριστικά ενός CEO
Τι χαρακτηρίζει τελικά έναν σύγχρονο ηγέτη; Ο Νάσος Μπίκας απαντά: εμπνέει εμπιστοσύνη, ισορροπεί συμφέροντα, κατευθύνει, διασφαλίζει λογοδοσία, δημιουργεί ομάδες. Έχει στρατηγική σκέψη, οικονομική αντίληψη, ενισχύει τη δέσμευση των εργαζομένων, προωθεί αποτελέσματα με διαφάνεια και διατηρεί διαρκή πελατοκεντρική εστίαση.
Δεξιότητες που κάποτε θεωρούνταν περιφερειακές, σήμερα είναι απαραίτητες. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά του στο πώς μπορεί κανείς να «διαβάσει» μια επιχείρηση.
Παρατηρώντας τα πρόσωπα των εργαζομένων, τον θόρυβο στους χώρους, την κίνηση στους διαδρόμους, διακρίνει κανείς αμέσως αν υπάρχει ζωντάνια ή απάθεια. Είναι μικρές λεπτομέρειες, αλλά σημαντικές ενδείξεις για την εσωτερική υγεία της εταιρείας.
Θυμήθηκε και ένα επεισόδιο από ταξίδι του στην Ασία: κατά την πτήση του προς Σανγκάη, αντιμετώπισαν τυφώνα και προσγειώθηκαν έκτακτα σε εγκαταλελειμμένο αεροδρόμιο. Η σκηνή του θύμισε τη μεταφορά για τον επιχειρηματικό κόσμο: δεν μπορείς να ελέγχεις τις συνθήκες, αλλά πρέπει να είσαι έτοιμος να προσαρμοστείς, όσο ακραία κι αν είναι τα δεδομένα.
Τι κρατάμε από αυτή τη συζήτηση; Η διοίκηση δεν είναι επιστήμη της εξουσίας, αλλά τέχνη της σχέσης, της εμπιστοσύνης και της καθοδήγησης. Η μακροπρόθεσμη επιτυχία δεν βασίζεται στους σκληρούς δείκτες, αλλά στις ήπιες δυνάμεις: την ομαδικότητα, την ευγένεια, τη στοχοθεσία και τη συλλογική πορεία. Όταν αυτά υπάρχουν, οι επιχειρήσεις δεν επιβιώνουν απλώς, αλλά εξελίσσονται.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
