Ο ποταμός Ρήνος μεταφέρει κάθε χρόνο στη Βόρεια Θάλασσα από 3.000 έως 4.700 τόνους απορριμμάτων, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Communications Sustainability» του ομίλου Nature.
Η εκτίμηση αυτή προέκυψε μετά από δώδεκα μήνες συνεχούς παρακολούθησης στην Κολωνία, με τη συμμετοχή πολιτών-επιστημόνων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ποσότητες απορριμμάτων πάνω από 250 φορές υψηλότερες σε σύγκριση με ορισμένες παλαιότερες μετρήσεις.
Τα ποτάμια αποτελούν κρίσιμη οδό μεταφοράς ανθρωπογενών απορριμμάτων σε υδάτινα και θαλάσσια οικοσυστήματα. Ωστόσο, οι μακροχρόνιες και συστηματικές μετρήσεις για τον ακριβή όγκο των απορριμμάτων που μεταφέρονται παραμένουν περιορισμένες.
Στην έρευνα, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο της Βόννης, χρησιμοποιήθηκε πλωτή παγίδα απορριμμάτων στην Κολωνία.
Η παγίδα αυτή κατέγραφε απορρίμματα που επέπλεαν ή βρίσκονταν έως 80 εκατοστά κάτω από την επιφάνεια, φιλτράροντας περίπου το 0,08% της μέσης ημερήσιας ροής του ποταμού. Κάθε αντικείμενο άνω του ενός εκατοστού καταγραφόταν και ζυγιζόταν.
Κατά τη διάρκεια του έτους συλλέχθηκαν 17.523 κομμάτια απορριμμάτων, συνολικού βάρους περίπου 1.955 κιλών (χωρίς το νερό). Το 70% των αντικειμένων ήταν πλαστικά, αλλά αντιστοιχούσαν μόνο στο 15% της συνολικής μάζας.
Το 56% των απορριμμάτων προερχόταν από ιδιώτες καταναλωτές, ενώ το 28% σχετιζόταν με τρόφιμα ή ποτά. Άλλες κύριες πηγές ήταν τα πυροτεχνήματα (10,7%) και απορρίμματα που σχετίζονται με τσιγάρα (6,5%).
Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι ο Ρήνος μεταφέρει ετησίως μεταξύ 3.010 και 4.707 τόνους απορριμμάτων μεγέθους άνω των 25 χιλιοστών προς τη Βόρεια Θάλασσα, εκ των οποίων 446 έως 697 τόνοι είναι πλαστικό.
Οι ποσότητες πλαστικού είναι από 22 έως και 286 φορές υψηλότερες από προηγούμενες εκτιμήσεις που βασίζονταν σε μετρήσεις μίας ημέρας.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, μόνο η μακροχρόνια και συνεχής παρακολούθηση με φυσική συλλογή μπορεί να δώσει ρεαλιστική εικόνα για τα απορρίμματα στα ποτάμια.
Σε ξεχωριστό σχολιασμό, ερευνητές του International Institute for Applied Systems Analysis της Αυστρίας σημειώνουν ότι τα προγράμματα επιστήμης των πολιτών μπορούν να βοηθήσουν στη συλλογή δεδομένων για την παρακολούθηση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ.
Επισημαίνεται επίσης πως η διακοπή των Δημογραφικών και Υγειονομικών Ερευνών που υποστήριζε η USAID έχει δημιουργήσει σημαντικό κενό στα διαθέσιμα δεδομένα.
Πηγή για την επιστημονική δημοσίευση: https://www.nature.com/articles/s44458-025-00007-5
Πηγή για το συνοδευτικό άρθρο: https://www.nature.com/articles/s44458-025-00008-4