Η κυβέρνηση της Γκάνας ανακοίνωσε την εσπευσμένη απομάκρυνση 300 υπηκόων της από τη Νότια Αφρική, λόγω της αναζωπύρωσης των επεισοδίων ξενοφοβικής βίας που πλήττουν τη χώρα τις τελευταίες εβδομάδες.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Γκάνας, Σάμιουελ Οκουντζέτο Αμπλάκουα, δήλωσε μέσω X ότι ο πρόεδρος Τζον Μαχάμα έδωσε το πράσινο φως για την επιχείρηση. Όπως ανέφερε, «η εξοχότητά του ο Τζον Μαχάμα έδωσε προεδρική έγκριση για την άμεση εσπευσμένη απομάκρυνση 300 Γκαναίων από τη Νότια Αφρική».
Σύμφωνα με τον ΥΠΕΞ Αμπλάκουα, οι πολίτες που θεωρούνται «σε κίνδυνο» έχουν ήδη εγγραφεί σε κατάλογο της πρεσβείας της Γκάνας στην Πρετόρια, μετά τα πρόσφατα βίαια επεισόδια και διαδηλώσεις που στόχευσαν ξένους. Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση θα διασφαλίσει «την ευημερία» των πολιτών εντός και εκτός συνόρων.
Η απόφαση της Άκρας ήρθε μετά από σειρά αντιμεταναστευτικών διαδηλώσεων στη Νότια Αφρική, την πιο βιομηχανοποιημένη χώρα της ηπείρου, όπου καταγράφηκαν επιθέσεις και εκφοβισμοί κατά πολιτών άλλων αφρικανικών κρατών. Η Νιγηρία και η Γκάνα έχουν εκφράσει έντονη ανησυχία για την αναζωπύρωση του φαινομένου.
Αντιδράσεις από την Πρετόρια
Η κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής απορρίπτει τις κατηγορίες για ξενοφοβία. Ο εκπρόσωπος της προεδρίας, Βίνσεντ Μαγκουένια, δήλωσε στις αρχές Μαΐου ότι «οι Νοτιοαφρικάνοι δεν είναι ξενόφοβοι», χαρακτηρίζοντας τα περιστατικά «θυλάκους διαδηλώσεων» και επισημαίνοντας πως οι διαδηλώσεις αποτελούν συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα.
Ο ίδιος πρόσθεσε πως οι χώρες που διαμαρτύρονται θα πρέπει να αντιμετωπίσουν «την κακή διακυβέρνηση που αναγκάζει τους πολίτες τους να μεταναστεύουν μαζικά και να αναζητούν καταφύγιο σε άλλες χώρες της ηπείρου, συμπεριλαμβανομένης της Νότιας Αφρικής».
Διπλωματικές ενέργειες και ιστορικό βίας
Στα τέλη Απριλίου, ο πρεσβευτής της Νότιας Αφρικής στην Άκρα, Θάντο Νταλάμπα, κλήθηκε στο υπουργείο Εξωτερικών, όπου ο Αμπλάκουα του εξέφρασε τις «ανησυχίες» της κυβέρνησης για «ενέργειες εκφοβισμού και διωγμούς εναντίον ξένων υπηκόων, συμπεριλαμβανομένων Γκαναίων».
Ο υπουργός αναφέρθηκε ειδικά σε περιστατικό στην Ντέρμπαν, όπου «Γκαναίος υπήκοος, νόμιμος κάτοικος, παρενοχλήθηκε και ζητήθηκε να αποδείξει ότι έχει άδεια νόμιμης παραμονής».
Η Νότια Αφρική, με πληθυσμό που περιλαμβάνει περίπου τρία εκατομμύρια μετανάστες –ποσοστό 5,1% του συνόλου–, αντιμετωπίζει χρόνιες κοινωνικές εντάσεις λόγω των ανισοτήτων και της ανεργίας που ξεπερνά το 30%. Το 2008 σημειώθηκε το χειρότερο κύμα βίας με 62 νεκρούς, ενώ παρόμοια επεισόδια ξέσπασαν και τα έτη 2015, 2016 και 2019.