Η νέα επιδημία του Έμπολα εξαπλώνεται ραγδαία στο ανατολικό τμήμα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, σε μια περιοχή που μαστίζεται από τη δράση δεκάδων ένοπλων ομάδων. Η παρουσία της αντικυβερνητικής οργάνωσης Μ23, η οποία υποστηρίζεται από τη Ρουάντα και έχει καταλάβει εκτεταμένες περιοχές, περιπλέκει ακόμη περισσότερο την υγειονομική αντίδραση και τις προσπάθειες περιορισμού του ιού.
Η προηγούμενη επιδημία Έμπολα, που διήρκεσε από το 2018 έως το 2020 στις ίδιες επαρχίες, στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους. Οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις στην περιοχή για περισσότερες από τρεις δεκαετίες δυσχεραίνουν την πρόσβαση των υγειονομικών αρχών και των οργανώσεων αρωγής.
Συγκρούσεις μεταξύ φυλών και ένοπλων ομάδων
Το επίκεντρο της νέας επιδημίας εντοπίζεται στο Ιτούρι, επαρχία πλούσια σε χρυσό, στα σύνορα με Ουγκάντα και Νότιο Σουδάν. Οι καθημερινές μετακινήσεις πληθυσμού λόγω της εξορυκτικής δραστηριότητας αυξάνουν τον κίνδυνο διασποράς του ιού.
Από το 2017, οι περιοχές βόρεια της πρωτεύουσας Μπούνια σπαράσσονται από συγκρούσεις μεταξύ των φυλών Χέμα και Λέντου, με συχνές σφαγές και δεκάδες θύματα. Η πόλη Μονγκμπουάλου, πρώτο επίκεντρο της επιδημίας, βρίσκεται υπό την επιρροή της πολιτοφυλακής Codeco, που δηλώνει ότι υπερασπίζεται τα δικαιώματα της φυλής Λέντου.
«Μέχρι στιγμής δεν έχουμε αντιμετωπίσει αντίσταση από την πλευρά των ένοπλων ομάδων», ανέφερε υγειονομικός αξιωματούχος από τη Μονγκμπουάλου, προσθέτοντας ότι «αναζητούμε στρατηγικές για να φτάσουμε στους ασθενείς» στις εμπόλεμες περιοχές.
Την ίδια στιγμή, η Σύμβαση για τη Λαϊκή Επανάσταση (CRP), ένοπλη ομάδα που συνδέεται με τη φυλή Χέμα, είχε κηρύξει μονομερή εκεχειρία λίγο πριν ανακοινωθεί το ξέσπασμα της επιδημίας. Ωστόσο, οι συγκρούσεις μεταξύ CRP, του στρατού και της Codeco συνεχίζονται, συνοδευόμενες από ωμότητες εις βάρος αμάχων.
Απειλή από αντάρτες συνδεδεμένους με το Ισλαμικό Κράτος
Νοτιοδυτικά της Μπούνια, στο δάσος του Ιτούρι, δρουν οι αντάρτες ADF (Συμμαχικές Δημοκρατικές Δυνάμεις), που έχουν δηλώσει πίστη στο Ισλαμικό Κράτος. Οι ADF, γνωστοί για την ακραία βία τους, έχουν σκοτώσει τουλάχιστον 36 ανθρώπους από τις αρχές Μαΐου.
Ο δρόμος από τη Μπούνια προς τη Μπένι, μεγάλη πόλη του Βόρειου Κίβου, θεωρείται από τους πιο επικίνδυνους, καθώς οι ADF εξαπολύουν συχνά επιθέσεις. Θύματα των επιθέσεων αυτών είναι και εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας και της ανθρωπιστικής βοήθειας.
Επιδείνωση της κατάστασης στο μέτωπο
Οι επαρχίες Βόρειο και Νότιο Κίβου παραμένουν διχασμένες από τη γραμμή του μετώπου μεταξύ του στρατού της ΛΔ Κονγκό και των ανταρτών της Μ23. Παρά την ειρηνευτική συμφωνία που υπεγράφη με τη Ρουάντα τον Δεκέμβριο, οι μάχες συνεχίζονται, ιδιαίτερα στο Νότιο Κίβου.
Το διεθνές αεροδρόμιο της Γκόμα, πρωτεύουσας του Βόρειου Κίβου, παραμένει κλειστό από τον Ιανουάριο του 2025, μετά την κατάληψή του από την Μ23. Η διακοπή των πτήσεων εμποδίζει την είσοδο διεθνούς ανθρωπιστικής βοήθειας στην περιοχή.
Παρά τη συμφωνία που υπογράφηκε τον Απρίλιο στην Ελβετία για τη διευκόλυνση της ανθρωπιστικής βοήθειας, η κατάσταση παραμένει κρίσιμη. Ο Φρανσουά Μορεγιόν, επικεφαλής της αντιπροσωπείας της Διεθνούς Επιτροπής Ερυθρού Σταυρού στη ΛΔ Κονγκό, κάλεσε τα εμπόλεμα μέρη να επιδείξουν «αίσθημα ευθύνης» και να ανοίξουν «τον δρόμο για αποτελεσματική πρόσβαση, συνεργασία και συντονισμό στην ανθρωπιστική βοήθεια».
Παράλληλη διοίκηση και περιορισμός της επιδημίας
Ένα πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα Έμπολα εντοπίστηκε στη Γκόμα, στα σύνορα με τη Ρουάντα. Η Μ23, που έχει εγκαθιδρύσει παράλληλη διοίκηση στις περιοχές υπό τον έλεγχό της, ανακοίνωσε την ανάπτυξη υγειονομικών ομάδων και δράσεων ενημέρωσης των πολιτών.
Οι διορισμένοι από την οργάνωση κυβερνήτες στις επαρχίες Βόρειο και Νότιο Κίβου ενισχύουν τα μέτρα προστασίας στις δομές υγείας και τις πυκνοκατοικημένες περιοχές. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της Μ23, «από την Κυριακή δεν έχει καταγραφεί κανένα νέο κρούσμα».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news