Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου υιοθετεί την προεκλογική στρατηγική που τον έχει διατηρήσει στην εξουσία επί δεκαετίες, ενόψει των επικείμενων βουλευτικών εκλογών του Οκτωβρίου. Παρουσιάζει τον εαυτό του ως το μοναδικό πρόσωπο που μπορεί να διασφαλίσει την ασφάλεια των Ισραηλινών σε μια ασταθή και εχθρική περιοχή.
Ωστόσο, τέσσερις εβδομάδες πριν τις εκλογές, ο Νετανιάχου αντιμετωπίζει δυσκολίες να διατηρήσει το προφίλ του ηγέτη που εγγυάται την ασφάλεια της χώρας, μετά την πρωτοφανή επίθεση της Χαμάς στο ισραηλινό έδαφος στις 7 Οκτωβρίου 2023, που κλόνισε αυτή την εικόνα.
Οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου θα είναι οι πρώτες που διεξάγονται στο Ισραήλ μετά τη συγκεκριμένη επίθεση, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερο βάρος στην εκλογική μάχη.
Το επίσημο σύνθημα του κόμματος Λικούντ, «Ο Νετανιάχου δεν παραδίδεται», προβάλλεται έντονα, την ώρα που οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν σημαντική μείωση των εδρών του κόμματος στο κοινοβούλιο.
Σε ομιλίες και προεκλογικά βίντεο, ο Νετανιάχου παρουσιάζει τους αντιπάλους του ως αδύναμους αριστερούς, αμφισβητώντας την ικανότητά τους να υπερασπιστούν το Ισραήλ απέναντι σε εχθρούς και επικριτές του εξωτερικού.
Το κρίσιμο ερώτημα, σύμφωνα με τον Γιοχάναν Πλέσνερ, πρόεδρο του Israel Democracy Institute (IDI), είναι αν ο Νετανιάχου, λίγο πριν τα 77 του χρόνια, μπορεί ακόμη να θεωρείται ο πλέον κατάλληλος για να ηγηθεί της χώρας σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας και διπλωματίας.
Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αναγκάστηκε να διαψεύσει δημοσιεύματα που ανέφεραν ότι είχε προειδοποιηθεί για πιθανή επίθεση της Χαμάς πριν την 7η Οκτωβρίου, ισχυρισμούς που αξιοποίησαν οι πολιτικοί του αντίπαλοι.
Οι επερχόμενες εκλογές, σύμφωνα με τον Πλέσνερ, λειτουργούν ως ένα είδος δημοψηφίσματος για τον απερχόμενο πρωθυπουργό, τις ευθύνες του στην αποτυχία και τη διαχείριση της ισραηλινής απάντησης στην επίθεση.
Διπλωματικές προκλήσεις και προεκλογική στρατηγική
Μετά την επίθεση της Χαμάς, το Ισραήλ εξαπέλυσε ευρεία στρατιωτική επιχείρηση στη Λωρίδα της Γάζας, σημειώνοντας ορισμένα κέρδη έναντι της Χαμάς, της Χεζμπολάχ και του Ιράν, αλλά με περιορισμένα στρατηγικά αποτελέσματα.
Ο Νετανιάχου υποστηρίζει ότι ο πόλεμος έχει μεταμορφώσει την περιοχή και θα συνεχίσει να το κάνει. Ωστόσο, η διαχείριση των στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Γάζα -με δεκάδες χιλιάδες Παλαιστίνιους νεκρούς και εκτεταμένη καταστροφή- έχει οδηγήσει το Ισραήλ σε διπλωματική απομόνωση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αποχώρηση δεκάδων αντιπροσώπων χωρών από την αίθουσα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, όταν ανέβηκε στο βήμα ο Νετανιάχου.
Η στήριξη προς το Ισραήλ έχει μειωθεί ακόμη και μεταξύ των Αμερικανών, αν και οι ΗΠΑ παραμένουν ο βασικός σύμμαχος της χώρας.
Στην προηγούμενη προεκλογική εκστρατεία του 2019, ο Νετανιάχου εμφανιζόταν σε αφίσες να σφίγγει το χέρι του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, κάτι που δεν επαναλαμβάνεται στα φετινά προεκλογικά βίντεο του Λικούντ.
Παρά τις αλλαγές, ο Νετανιάχου εξακολουθεί να εφαρμόζει τις ίδιες προεκλογικές τακτικές που τον διατήρησαν στην εξουσία σχεδόν αδιάλειπτα από το 2009.
Πηγή προσκείμενη στον πρωθυπουργό επισημαίνει πως αντιμετωπίζει κάθε εκλογική αναμέτρηση σαν να πρόκειται να χάσει, τακτική που συχνά τον έχει οδηγήσει στη νίκη ακόμη και όταν οι πιθανότητες ήταν εναντίον του.
Άλλη πηγή αναφέρει ότι η ομάδα του παραμένει προσηλωμένη στον στόχο, χωρίς να δείχνει σημάδια πανικού ή ανησυχίας, παρά τις αρνητικές δημοσκοπήσεις.
Η πρόσφατη ομιλία του Νετανιάχου στον ΟΗΕ, όπου υπερασπίστηκε τις ενέργειες του Ισραήλ και επέκρινε τους επικριτές του, προβλήθηκε εκτενώς στο κανάλι του στο Telegram. Προηγήθηκαν έξι προαναγγελτικά βίντεο, ενώ ο ίδιος δήλωνε ότι «είναι περήφανος που εκπροσωπεί το Ισραήλ και έτοιμος να το υπερασπιστεί απέναντι στον ΟΗΕ».
Αντιπαράθεση με τους πολιτικούς αντιπάλους
Ένα ακόμη γνώριμο στοιχείο της προεκλογικής του εκστρατείας είναι η προειδοποίηση ότι, αν νικήσουν οι πολιτικοί του αντίπαλοι, θα σχηματίσουν κυβέρνηση με αραβικά κόμματα που θα τηρήσουν ήπια στάση απέναντι στους Παλαιστίνιους, θέτοντας σε κίνδυνο την ασφάλεια της χώρας.
Κύριος αντίπαλος του Νετανιάχου είναι ο Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγός των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων και επικεφαλής του νέου κεντρώου κόμματος Yashar.
Το Λικούντ έχει συμπεριλάβει τον Άιζενκοτ σε τέσσερις αναρτήσεις, μεταξύ των οποίων εικόνες που δημιουργήθηκαν με τεχνητή νοημοσύνη, παρουσιάζοντάς τον με ηγέτες αραβικών κομμάτων. Ο Νετανιάχου δηλώνει σε προεκλογικό βίντεο: «Το "Yashar" είναι μπλόφα. Υπάρχει είτε Αριστερά είτε Δεξιά. Αυτή είναι η ουσία αυτών των εκλογών. Θέλετε παλαιστινιακό κράτος; Ή θέλετε εβραϊκό κράτος;»
Σύμφωνα με τον πολιτικό αναλυτή Αμότς Άσα-Ελ, η τακτική αυτή ενδέχεται να μην αποδώσει απέναντι στον Άιζενκοτ, λόγω της πορείας του.
Παρότι οι δημοσκοπήσεις συχνά αποδεικνύονται ανακριβείς, ο Νετανιάχου γνωρίζει ότι είναι δύσκολο το κόμμα του να εξασφαλίσει πλειοψηφία και να σχηματίσει κυβέρνηση.
Όπως εκτιμά ο Άσα-Ελ, «η στρατηγική του Νετανιάχου φαίνεται να είναι να κερδίσει αρκετές έδρες ώστε να αποτρέψει τον σχηματισμό εναλλακτικής κυβέρνησης και να οδηγηθεί η χώρα σε αδιέξοδο, διατηρώντας τον ίδιο ως υπηρεσιακό πρωθυπουργό μέχρι τη διεξαγωγή νέων εκλογών».