Στη Δυτική Μακεδονία, οι χειμερινές γιορτές του Δωδεκαημέρου μεταμορφώνουν την περιοχή, δίνοντας έμφαση σε παραδοσιακά καρναβάλια όπως τα Μπουμπουσιάρια και τα Ραγκουτσάρια. Οι κάτοικοι συμμετέχουν σε εορτασμούς με μεταμφιέσεις, αρχαϊκά κάλαντα και τοπικά εδέσματα, δημιουργώντας μια μοναδική ατμόσφαιρα παρά το έντονο κρύο.
Όπως επισημαίνει ο καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Ιωάννης Πήτας, τα κοστούμια των καρναβαλιστών ίσως να απεικόνιζαν αρχικά δαιμονικές μορφές, όπως οι Καλικάντζαροι, που σχετίζονται με τις μακρινές νύχτες του χειμερινού ηλιοστασίου. Η μεταμφίεση προσφέρει ελευθερία έκφρασης και συχνά συνοδεύεται από σατυρικό χαρακτήρα, ενώ η Εκκλησία έχει υιοθετήσει μια πολιτική συμβίωσης με τα συγκεκριμένα έθιμα τα τελευταία χρόνια.
Το πρώτο κύμα των εορτασμών διαρκεί πάνω από 12 μέρες, ξεκινώντας από τις «γουρνοχαρές» και τα Κόλιαντα, έως τα Φώτα. Στην Καστοριά, ο κύκλος ολοκληρώνεται με τα Ραγκουτσάρια και την Πατερίτσα, φωτίζοντας τη χειμερινή περίοδο της περιοχής.
Οι ρίζες των εθίμων αυτών εντοπίζονται στην αρχαιότητα, πιθανόν στη λατρεία του Διονύσου ή σε ακόμη παλαιότερες παγανιστικές τελετές. Η αρχαϊκή μελωδία των καλάντων της Δυτικής Μακεδονίας θεωρείται μία από τις ελάχιστες που έχουν διατηρηθεί αναλλοίωτες μέχρι σήμερα. Το Δωδεκαήμερο συμπίπτει με τη χειμερινή ισημερία, γεγονός που συνδέεται με τελετουργίες ανανέωσης και ευχές για τη νέα χρονιά, στοιχεία που παραμένουν ζωντανά και στη σύγχρονη κοινωνία.
Στις 2 Ιανουαρίου θα πραγματοποιηθούν τα Μπουμπουσιάρια της Εράτυρας Κοζάνης. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Τοπικού Συμβουλίου Εράτυρας, Γεώργιο Βάρκα, οι εορτασμοί ξεκίνησαν στις 30 Δεκεμβρίου και κορυφώνονται με παρέλαση καρναβαλιστών και ολονύχτιο γλέντι. Το τοπικό τσίπουρο, το κρασί και οι μεζέδες προσφέρουν ζεστασιά στους συμμετέχοντες, ενώ η μουσική από τις χάλκινες μπάντες υπόσχεται διασκέδαση μέχρι το πρωί. Όσοι επιθυμούν, μπορούν να συμμετάσχουν ενεργά στους εορτασμούς και στους παραδοσιακούς χορούς της πλατείας.
Παράλληλα, έως τις 2 Ιανουαρίου πραγματοποιείται η έκθεση φωτογραφίας «boubousaria reworks» στο φουαγιέ της κοινότητας Εράτυρας, με ώρες λειτουργίας 12:00-15:00. Η έκθεση περιλαμβάνει 20 επιλεγμένες φωτογραφίες από το αρχείο του Γιώργου Σιαπέρα και 20 φωτοεικαστικά έργα μαθητών της μέσης εκπαίδευσης, αναδεικνύοντας την πολιτιστική συνέχεια των εθίμων.
Περισσότερες πληροφορίες για τα πρωτοχρονιάτικα καρναβάλια της Δυτικής Μακεδονίας διατίθενται στη σελίδα https://icarus.csd.auth.gr/macedonia-celebrates-gr/
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
