Η ελληνική σκέψη και η κλασική παιδεία έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους στη Λατινική Αμερική όχι μόνο μέσα από πανεπιστήμια και θεσμούς, αλλά κυρίως χάρη σε προσωπικότητες που αφιέρωσαν τη ζωή τους στη μελέτη και διάδοση του ελληνικού πολιτισμού. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν πολλές γυναίκες ελληνίστριες, οι οποίες με το ερευνητικό, μεταφραστικό και παιδαγωγικό έργο τους συνέβαλαν καθοριστικά στη γνωριμία των λατινοαμερικανικών κοινωνιών με την αρχαία και τη νεότερη Ελλάδα.
Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα, η ελληνική πολιτιστική οργάνωση ΝΟΣΤΟΣ, με έδρα το Μπουένος Άιρες της Αργεντινής, τιμά τις γυναίκες αυτές μέσα από ένα αφιερωματικό βίντεο. Η πρόεδρος του ΝΟΣΤΟΥ, Χριστίνα Τσαρδίκου, παρουσίασε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ στοιχεία για ορισμένες από τις σημαντικότερες ελληνίστριες της Λατινικής Αμερικής.
Γυναίκες που διέδωσαν τον ελληνικό πολιτισμό
Ξεχωριστή θέση κατέχει η Άνα Μαρία Γκονσάλες ντε Τοβία από την Αργεντινή, ομότιμη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Λα Πλάτα. Ειδικεύεται στην αρχαία ελληνική γραμματεία και ιδιαίτερα στη χορική λυρική ποίηση, έχοντας καθοδηγήσει γενιές ελληνιστών στη Λατινική Αμερική. Τιμήθηκε με υποτροφία του ιδρύματος Edward Larroque Tinker για τη συμβολή της στη διάδοση της ελληνικής φιλολογίας και του πολιτισμού.
Η Κουβανή λόγια Λάουρα Μέστρε Εβία (1867-1944) υπήρξε πρωτοπόρος του κλασικού ανθρωπισμού στην Καραϊβική και η πρώτη γυναίκα που μετέφρασε απευθείας από τα αρχαία ελληνικά στα ισπανικά την «Ιλιάδα» και την «Οδύσσεια». Το έργο της αναγνωρίστηκε διεθνώς και το 1931 προτάθηκε για το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.
Από την Αργεντινή προέρχεται και η Μαρία Σεσίλια Κολομπάνι, ελληνίστρια και φιλόσοφος, που έχει αφιερώσει την έρευνά της στην ελληνική μυθολογία και την προσωκρατική φιλοσοφία. Εξετάζει τη σχέση μύθου και λόγου, αναδεικνύοντας τη διαχρονική πνευματική κληρονομιά της ελληνικής σκέψης.
Η Μαρία Ρόσα Λίδα ντε Μαλκιέλ (1910-1962), διακεκριμένη ελληνίστρια και φιλόλογος, επικεντρώθηκε στην κλασική παράδοση και τη μεσαιωνική ισπανική λογοτεχνία. Δίδαξε σε πανεπιστήμια των Ηνωμένων Πολιτειών, συμβάλλοντας στην προβολή της ελληνικής γραμματείας στον ισπανόφωνο κόσμο.
Από την Ουρουγουάη έως το Μεξικό
Στην Ουρουγουάη, η Μαργαρίτα Λαριέρα, καθηγήτρια ιστορίας και ελληνικής γλώσσας, υπήρξε πολιτιστική διευθύντρια και πρόεδρος του Ιδρύματος Μαρία Τσάκος, ενώ σήμερα είναι επίτιμη πρόεδρός του. Μετέφρασε στα ισπανικά σημαντικά έργα για την ελληνική διασπορά και τιμήθηκε με τον τίτλο της Πρέσβειρας του Ελληνισμού.
Στον χώρο του θεάτρου ξεχωρίζει η Χριστίνα Κιρόγα από την επαρχία Έντρε Ρίος της Αργεντινής, ελληνίστρια και καθηγήτρια θεάτρου. Ειδικεύτηκε στο αρχαίο και σύγχρονο ελληνικό θέατρο και συνέβαλε στη διάδοση του έργου του Νίκου Καζαντζάκη, συνδιοργανώνοντας το πρώτο Φεστιβάλ Ελληνοαργεντινού Θεάτρου.
Ήδη από τον 19ο αιώνα, η Αργεντινή συγγραφέας και παιδαγωγός Χουάνα Μάνσο (1819-1875) υπήρξε πρωτοπόρος του φεμινισμού και υπερασπίστρια της δημόσιας εκπαίδευσης. Εμπνευσμένη από τα ελληνικά ιδεώδη, μετέφρασε στα ισπανικά το έργο «Μαυρογένεια, η ηρωίδα της Ελλάδας», παρουσιάζοντας τη μορφή της Μαντώς Μαυρογένους στο κοινό της Λατινικής Αμερικής.
Στο Μεξικό, η Χουλιάνα Γκονσάλες, ελληνίστρια και φιλόσοφος, ομότιμη καθηγήτρια στο Εθνικό Αυτόνομο Πανεπιστήμιο του Μεξικού (UNAM), επικεντρώνει την έρευνά της στην ηθική φιλοσοφία και την κλασική ελληνική σκέψη. Οι ερμηνείες της στην αριστοτελική ηθική αποτελούν σημείο αναφοράς για τον φιλοσοφικό ανθρωπισμό της περιοχής.
Στο ίδιο πανεπιστήμιο διδάσκει η Ναταλία Μορελεόν, ελληνίστρια και καθηγήτρια αρχαίων και νέων ελληνικών, που έχει μεταφράσει σημαντικά έργα της νεοελληνικής ποίησης στα ισπανικά. Για τη δράση της έχει επίσης ανακηρυχθεί Πρέσβειρα του Ελληνισμού.
Το ζωντανό αποτύπωμα του ελληνισμού
Από την Αργεντινή ξεχωρίζει και η Άνγκελα Τζεντίλε, καθηγήτρια φιλολογίας και συγγραφέας, με έργα αφιερωμένα στον ελληνικό πολιτισμό. Έχει διασκευάσει για το θέατρο έργα της αρχαίας ελληνικής δραματουργίας, όπως τον «Οιδίποδα Τύραννο» και την «Εκάβη».
Δίπλα σε αυτές βρίσκονται και άλλες σημαντικές ελληνίστριες, όπως η Ντούλσε Μαρία Λοϊνάς από την Κούβα, η Μαρία Χοσέ Μπάριος από τη Χιλή, η Ζίλντα ντε Μέλο Σόουζα από τη Βραζιλία, η Μαρία Έλενα Γκαρσία Πελάες από το Μεξικό και η Λους Πέπε από την Αργεντινή. Όλες συνέβαλαν με τον δικό τους τρόπο στη μελέτη και διάδοση της ελληνικής γλώσσας, της φιλολογίας και της φιλοσοφίας.
«Η δράση αυτών των γυναικών αποδεικνύει ότι ο ελληνικός πολιτισμός δεν αποτελεί μόνο παρελθόν αλλά και ζωντανή πηγή έμπνευσης, που συνεχίζει να ταξιδεύει και να ανανεώνεται μέσα από τη γνώση, τη διδασκαλία και τον πολιτισμικό διάλογο», καταλήγει η κ. Τσαρδίκου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
