Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την επιβολή σταθερού τέλους στα δέματα χαμηλής αξίας επιχειρεί να ανακόψει το φαινόμενο των αδασμολόγητων εισαγωγών, χωρίς ωστόσο να αντιμετωπίζει το πρόβλημα στη ρίζα του, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς, Βασίλη Κορκίδη. Ο κ. Κορκίδης αναλύει τις επιπτώσεις του μέτρου και τις προκλήσεις που παραμένουν για την ευρωπαϊκή και ελληνική οικονομία.
Όπως επισημαίνει, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε στις 11 Φεβρουαρίου 2026 την εφαρμογή, από την 1η Ιουλίου 2026, σταθερού τελωνειακού δασμού ύψους 3 ευρώ ανά είδος στα μικρά δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ που εισέρχονται στην ΕΕ, κυρίως μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου. Το μέτρο θα ισχύσει έως ότου τεθεί σε εφαρμογή η μόνιμη ρύθμιση για τα συγκεκριμένα δέματα, στο πλαίσιο των νέων κανόνων τελωνειακών δασμών που συμφωνήθηκαν τον Νοέμβριο του 2025.
Ο φόρος θα επιβάλλεται σε όλα τα εμπορεύματα που εισέρχονται στην ΕΕ, για τα οποία οι πωλητές εκτός ΕΕ είναι εγγεγραμμένοι στο ενιαίο κατάστημα εισαγωγών IOSS της Ένωσης για πληρωμή ΦΠΑ, καλύπτοντας το 93% των ροών ηλεκτρονικού εμπορίου προς τα κράτη-μέλη. Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Κορκίδη, η επίδραση της απόφασης αναμένεται να είναι περιορισμένη, καθώς τα «μικροδέματα» θα συνεχίσουν να αυξάνονται και μετά το 2026.
Ανοδική πορεία των εισαγωγών και περιορισμένη αποτελεσματικότητα
Η ετήσια αύξηση κατά 26% των φθηνών εισαγωγών –σε 5,8 δισ. δέματα το 2025 από 4,6 δισ. το 2024–, κυρίως από την Κίνα, οδήγησε την ΕΕ στη λήψη της απόφασης. Αν και το μέτρο βάζει τέλος στα δωρεάν μικροδέματα, δεν αναμένεται να περιορίσει τη ροή τους, λόγω της μεγάλης διαφοράς τιμών και των περιθωρίων που διαθέτουν οι ασιατικές πλατφόρμες να απορροφήσουν εύκολα το κόστος των 3 ευρώ.
Επιπλέον, όπως σημειώνει ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, η συμπεριφορά των καταναλωτών και η αμετάβλητη δομή των logistics περιορίζουν την αποτελεσματικότητα του μέτρου, ενώ η καθυστέρηση έξι μηνών για την υλοποίηση της πολιτικής δέσμευσης του Νοεμβρίου προκαλεί ερωτήματα. Η Ευρώπη, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν δίνει ολοκληρωμένη απάντηση στο φαινόμενο του αθέμιτου ανταγωνισμού και των κινδύνων για την ασφάλεια των καταναλωτών, που προκαλούν τα αδασμολόγητα μικροδέματα.
Ευνοούνται οι μεγάλες πλατφόρμες;
Το μέτρο θα εφαρμόζεται σε όλα τα εμπορεύματα για τα οποία οι πωλητές εκτός ΕΕ είναι εγγεγραμμένοι στο IOSS. Το ερώτημα που τίθεται, σύμφωνα με τον κ. Κορκίδη, είναι αν τελικά ευνοούνται οι μεγάλες πλατφόρμες που έχουν επενδύσει σε αποθήκες εντός της Ευρωζώνης. Αν και προβλέπεται τακτική αξιολόγηση από την Επιτροπή για πιθανή επέκταση του συντελεστή και σε μη εγγεγραμμένους εμπόρους, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εξακολουθούν να επιβαρύνονται με δασμούς, ΦΠΑ, έξοδα εκτελωνισμού και υποχρεώσεις συμμόρφωσης με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές.
Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα και την Ευρώπη
Σύμφωνα με στοιχεία του ΙΝΕΜΥ, πάνω από το 91% των δεμάτων αξίας κάτω των 150 ευρώ που εισάγονται στην ΕΕ προέρχονται από την Κίνα. Στην Ελλάδα, εκτιμάται ότι φτάνουν καθημερινά έως και 80.000 παραγγελίες. Ένα στα πέντε ευρώ από τις διαδικτυακές αγορές των Ελλήνων καταλήγει στην Κίνα, με τον εκτιμώμενο ετήσιο τζίρο να υπερβαίνει τα 600 εκατ. ευρώ.
Οι ελληνικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν ασφυκτικές συνθήκες, καθώς οι μεγάλες πλατφόρμες κατέχουν ήδη το 15%-20% της εγχώριας αγοράς ηλεκτρονικού εμπορίου. Οι συνολικές απώλειες για την ευρωπαϊκή οικονομία υπολογίζονται σε περίπου 200 δισ. ευρώ, ενώ για την Ελλάδα οι απώλειες εσόδων από τα e-shops τρίτων χωρών ξεπερνούν τα 200 εκατ. ευρώ.
Η ανάγκη για δίκαιη φορολογική μεταχείριση
Δεδομένου ότι οι ασιατικές πλατφόρμες πωλούν προϊόντα έως και 70% φθηνότερα απευθείας στους Ευρωπαίους καταναλωτές, ο κ. Κορκίδης επισημαίνει πως το ζητούμενο είναι όλα τα δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ να υπόκεινται σε δασμούς από το πρώτο ευρώ, όπως συμβαίνει με τις εισαγωγικές επιχειρήσεις.
Τέλος, σημειώνει ότι το προσωρινό «τέλος διαχείρισης» διαφέρει από την επιβολή δασμολογικών συντελεστών στο πλαίσιο του πακέτου μεταρρυθμίσεων του νέου ευρωπαϊκού τελωνειακού κώδικα, ο οποίος προβλέπεται να τεθεί σε ισχύ από το 2028.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news