Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχωρά στο πρώτο βήμα για τον ολιστικό σχεδιασμό και τη διαχείριση των υδατικών πόρων της χώρας, με το νέο νομοσχέδιο που τέθηκε από σήμερα, Παρασκευή 10 Ιουλίου, έως και τη Δευτέρα 20 Ιουλίου, σε πρόσθετη δημόσια διαβούλευση. Το νομοσχέδιο φέρει τον τίτλο «Επέκταση αρμοδιοτήτων της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης, ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, ρυθμίσεις για τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις».
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, το νομοσχέδιο αποτελεί μέρος της συνολικής μεταρρύθμισης για τα ύδατα που προωθεί η κυβέρνηση. Περιλαμβάνει την πρώτη «Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα» και ένα πλέγμα 103 κρίσιμων έργων υποδομής σε 63 Δήμους, συνολικού ύψους 142 εκατ. ευρώ. Τα έργα αφορούν αφαλατώσεις, αναβαθμίσεις και επεκτάσεις δικτύων, ενώ η μεταρρύθμιση συνοδεύεται από τη ρύθμιση χρεών ύψους 200 εκατ. ευρώ των απορροφούμενων ΔΕΥΑ προς παρόχους ενέργειας.
Το νέο πλαίσιο αποσκοπεί στον εξορθολογισμό της διαχείρισης του νερού, τη μείωση της σπατάλης και την αξιοποίηση της τεχνογνωσίας και της εμπειρίας των δύο μεγάλων φορέων, ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ. Παράλληλα, ενισχύεται η δυνατότητα χρηματοδότησης και υλοποίησης έργων, με έμφαση στις ανάγκες κάθε περιοχής και τη σημασία της τοπικής γνώσης.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός πιο οργανωμένου, ανθεκτικού και δίκαιου συστήματος που θα παρέχει ποιοτικό, ασφαλές και οικονομικά προσιτό νερό σε όλους τους πολίτες. Η απρόσκοπτη πρόσβαση στο νερό ως θεμελιώδη δημόσιο αγαθό θεωρείται αδιαπραγμάτευτη εθνική προτεραιότητα για τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Ολιστική προσέγγιση και συνένωση φορέων
Η κλιματική κρίση, η λειψυδρία και η αυξανόμενη ζήτηση καθιστούν επιτακτική την ολιστική διαχείριση των υδάτων. Με το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ, συνενώνονται οι δυνάμεις 70 παρόχων υπηρεσιών ύδατος σε δύο, μειώνοντας τον κατακερματισμό και την αλληλεπικάλυψη αρμοδιοτήτων. Η ΕΥΔΑΠ επεκτείνει τη χωρική της αρμοδιότητα σε όλη την ηπειρωτική Αττική, την Αίγινα, το Αγκίστρι, τη Βοιωτία, τη Φωκίδα και την Εύβοια (εκτός της Σκύρου).
Η ΕΥΔΑΠ αναλαμβάνει για πρώτη φορά και την ευθύνη της άρδευσης, ενισχύοντας την ολοκληρωμένη διαχείριση του νερού και επιτυγχάνοντας οικονομίες κλίμακας. Αντίστοιχα, η ΕΥΑΘ επεκτείνεται στις Περιφερειακές Ενότητες Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής, αντιμετωπίζοντας προβλήματα ύδρευσης και άρδευσης και διασφαλίζοντας τη σωστή λειτουργία των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων.
Επενδύσεις, υποδομές και εργαζόμενοι
Η αναβάθμιση των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης θα μειώσει τη σπατάλη νερού και θα οδηγήσει σε χαμηλότερο λειτουργικό κόστος. Η πρόσβαση σε δανειακά κεφάλαια, ευρωπαϊκά προγράμματα και χρηματοδοτικά εργαλεία διευκολύνει την υλοποίηση επενδύσεων. Το νέο σχήμα δίνει επίσης ευελιξία στην προσέλκυση εξειδικευμένου προσωπικού, ενισχύοντας τη λειτουργική ικανότητα των εταιρειών.
Παράλληλα, η καλύτερη διαχείριση των δικτύων αποχέτευσης και λυμάτων θα συμβάλει στην προστασία της δημόσιας υγείας και στην αποτροπή περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων, όπως οι υπερχειλίσεις λυμάτων που είχαν σημειωθεί σε νησιωτικές περιοχές.
Ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα του νερού
Με τη συνένωση των φορέων παροχής υπηρεσιών ύδατος, ενισχύεται ο δημόσιος χαρακτήρας του νερού. Περιοχές που σήμερα εξυπηρετούνται από ιδιώτες, με υψηλό κόστος και ανεπαρκή έλεγχο ποιότητας, θα καλύπτονται πλέον από την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ.
«Το νερό είναι ευθύνη μας. Δεν ανήκει μόνο σε εμάς, ανήκει και στα παιδιά μας. Οφείλουμε να το προστατεύσουμε, να μειώσουμε τη σπατάλη του και να το κληροδοτήσουμε, άφθονο, ποιοτικό και προσιτό στην επόμενη γενιά», τονίζεται στην ανακοίνωση του ΥΠΕΝ.
Βασικές προβλέψεις του νομοσχεδίου
Η γεωγραφική επέκταση των αρμοδιοτήτων ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης προβλέπεται να ολοκληρωθεί εντός ενός έτους. Η ΕΥΔΑΠ θα απορροφήσει 43 παρόχους (26 τμήματα Δήμων, 7 ΔΕΥΑ, 8 ΤΟΕΒ και την αρμοδιότητα άρδευσης της Περιφέρειας), ενώ η ΕΥΑΘ θα ενσωματώσει 25 παρόχους (5 τμήματα Δήμων, 8 ΔΕΥΑ, 11 ΤΟΕΒ και 1 ΓΟΕΒ).
Κάθε Δήμος εκτός Αττικής, καθώς και οι Δήμοι της Χαλκιδικής, του Λαγκαδά και της Βόλβης, θα ορίσουν Ειδικό Συντονιστή ως σύνδεσμο με ΕΥΔΑΠ ή ΕΥΑΘ. Η ΠΕΔ Στερεάς Ελλάδας θα ορίζει μέλος στο ΔΣ της ΕΥΔΑΠ.
Η απορρόφηση των παρόχων θα πραγματοποιείται μετά από αποτίμηση της καθαρής τους θέσης, με δυνατότητα δικαστικής προσφυγής σε περίπτωση διαφωνίας. Οι ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ αναλαμβάνουν το ενεργητικό και παθητικό των παρόχων, εξαιρουμένων νομικών και φορολογικών εκκρεμοτήτων προ της απορρόφησης.
Προβλέπεται επίσης η δυνατότητα ταχύτερης εθελοντικής απορρόφησης μέσω διμερών συμφωνιών, με ευνοϊκούς όρους για όσους λάβουν σχετική απόφαση εντός τριμήνου. Τέλος, το ΥΠΕΝ διαβεβαιώνει ότι διασφαλίζονται πλήρως τα δικαιώματα των εργαζομένων, οι οποίοι μεταφέρονται στις νέες εταιρείες με τα ίδια εργασιακά δικαιώματα.