Στην καθοριστική επίδραση της αρχαίας Ελλάδας στη διαμόρφωση του δυτικού πολιτισμού και ιδιαίτερα των Ηνωμένων Πολιτειών αναφέρθηκε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, κατά την ομιλία του στην Πνύκα με φόντο την Ακρόπολη.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας τόνισε πως, σε αντίθεση με τα ερείπια άλλων πολιτισμών που έχουν εκλείψει από τη ζωντανή μνήμη, η Ακρόπολη εξακολουθεί να ασκεί μοναδική επιρροή στη φαντασία του δυτικού κόσμου εδώ και χιλιάδες χρόνια.
Ο ίδιος υπογράμμισε: «Υπάρχουν σπουδαία ερείπια σε ολόκληρο τον κόσμο. Σε πολλές περιπτώσεις είναι τόποι όπου η Ιστορία μοιάζει να έχει εξαντλήσει τον εαυτό της, απομεινάρια μακρινών πολιτισμών που έχουν προ πολλού χαθεί από τη ζωντανή μνήμη. Όμως η Ακρόπολη είναι διαφορετική».
Όπως σημείωσε, ο πολιτισμός που δημιούργησε όσα στέκουν στην Ακρόπολη «εδώ και χιλιάδες χρόνια αιχμαλωτίζει τη φαντασία του δυτικού κόσμου», ενώ γενιές πολιτικών ηγετών, καλλιτεχνών και φιλοσόφων στράφηκαν προς αυτόν «με θαυμασμό και δέος».
Ο Ρούμπιο παρατήρησε ότι το πέρασμα του χρόνου συχνά μετατρέπει ακόμη και μεγάλες νίκες και καταστροφικές ήττες σε απλές υποσημειώσεις των βιβλίων της Ιστορίας. Ωστόσο, όπως είπε, αυτό δεν συνέβη με τους αρχαίους Έλληνες.
«Οι Έλληνες της αρχαιότητας φαίνεται να ασκούν μια σχεδόν μυστικιστική δύναμη πάνω στη μνήμη μας. Μας καλούν να επιστρέφουμε σε αυτούς ξανά και ξανά», υπογράμμισε.
Η καταστροφή της Ακρόπολης και η ανέγερση του Παρθενώνα
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε διεξοδικά στα γεγονότα του 480 π.Χ., όταν οι στρατιές του Ξέρξη έφτασαν στην Αθήνα και έβαλαν φωτιά στα ιερά της.
Οι περισσότεροι Αθηναίοι είχαν ήδη εγκαταλείψει την πόλη με πλοία, καταφεύγοντας σε κοντινό νησί. Μια μικρή ομάδα, ωστόσο, αρνήθηκε να φύγει και οχυρώθηκε στην Ακρόπολη.
Όπως περιέγραψε ο Ρούμπιο, οι Αθηναίοι προέβαλαν ύστατη αντίσταση, ρίχνοντας τεράστιους βράχους στους Πέρσες εισβολείς και καταφέρνοντας για ημέρες να κρατήσουν σε απόσταση «τη μεγαλύτερη αυτοκρατορία εκείνης της εποχής».
Τελικά, οι Πέρσες επικράτησαν, λεηλατώντας τους ναούς, καίγοντας τα ιερά και ισοπεδώνοντας την Ακρόπολη.
Όταν οι Αθηναίοι επέστρεψαν, συγκέντρωσαν τα κατεστραμμένα απομεινάρια της παλιάς Ακρόπολης και τα έθαψαν στον λόφο. Δεκαετίες αργότερα, υπό τον Περικλή, ανήγειραν τον Παρθενώνα.
«Εδώ και 25 αιώνες ο Παρθενώνας στέκει όρθιος. Αυτοκρατορίες αναδύθηκαν και κατέρρευσαν κάτω από τη σκιά του», ανέφερε ο Ρούμπιο, προσθέτοντας ότι οι απόγονοι των ανθρώπων που τον έχτισαν, «οι γιοι της Αθήνας και της Ρώμης», μετέφεραν τον πολιτισμό τους ως τις άκρες της Γης.
Η κληρονομιά της αρχαίας Ελλάδας στις ΗΠΑ
Ο Ρούμπιο συνέδεσε την κληρονομιά της αρχαίας Ελλάδας με την ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Δυόμισι αιώνες μετά την ίδρυση της Αμερικανικής Δημοκρατίας, στην άλλη άκρη του κόσμου από το σημείο όπου βρίσκομαι σήμερα, στέκομαι εδώ ως υπουργός Εξωτερικών αυτής της Δημοκρατίας και ως δισέγγονος εποίκων που έφτασαν στον Νέο Κόσμο από την Ισπανία», σημείωσε.
Και πρόσθεσε: «Στέκομαι εδώ για να μαρτυρήσω ένα χρέος που κανένα πέρασμα του χρόνου και καμία γεωγραφική απόσταση δεν μπορούν ποτέ να σβήσουν».
Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, «η ιστορία της Αμερικής, η ιστορία της χώρας μου, είναι γεμάτη από τα αποτυπώματα της αρχαιότητας».
Η ελληνική επιρροή, όπως τόνισε, είναι εμφανής στην αρχιτεκτονική των αμερικανικών θεσμών, στους επιβλητικούς κίονες, στους τρούλους και στα μνημεία της αμερικανικής πρωτεύουσας.
Αναφέρθηκε επίσης στη Φιλαδέλφεια, την πόλη όπου γεννήθηκε το αμερικανικό Σύνταγμα, επισημαίνοντας πως ακόμη και το όνομά της είναι ελληνικό.
Ο Πλούταρχος και οι ιδρυτές της Αμερικής
Ο Μάρκο Ρούμπιο στάθηκε στη γοητεία που ασκούσε η αρχαιότητα στους ιδρυτές των Ηνωμένων Πολιτειών.
Όπως είπε, οι ιδρυτές της χώρας του είχαν βαθιά γνώση της Ιστορίας και επίγνωση της θέσης τους μέσα σε αυτήν. Παρόλα αυτά, καμία άλλη εποχή δεν είχε αιχμαλωτίσει τη φαντασία τους όσο η αρχαιότητα.
Επισήμανε ότι πολλοί αγνοούν πως ο συγγραφέας που αναφέρεται συχνότερα στα Federalist Papers δεν ήταν κάποιος φιλόσοφος του Διαφωτισμού ή πολιτικός θεωρητικός, αλλά ο Πλούταρχος, «ο Έλληνας βιογράφος των μεγάλων ανδρών της Ελλάδας και της Ρώμης».
Ο Ρούμπιο αναφέρθηκε στην επίδραση της αρχαίας Ελλάδας στις ιδέες των ιδρυτών των ΗΠΑ, αλλά και ευρύτερα στους φιλοσόφους και πολιτικούς της Δύσης.
«Η Αθήνα μάς έδωσε τη δημοκρατία, ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης μάς έδωσαν τη δυτική φιλοσοφία», ανέφερε, τονίζοντας ότι οι αντιλήψεις για τον νόμο, την αρετή, την ιδιότητα του πολίτη και τη δημοκρατική διακυβέρνηση διαμορφώθηκαν στις ελληνικές πόλεις-κράτη.
Ακόμη και μεγάλο μέρος του σύγχρονου πολιτικού λεξιλογίου, όπως λέξεις «δημοκρατία», «τυραννία» και η ίδια η λέξη «πολιτική», έχει τις ρίζες του στην Ελλάδα.
Η βαθύτερη οφειλή της Δύσης προς την αρχαία Ελλάδα
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι η οφειλή της Αμερικής και συνολικά της Δύσης προς την αρχαία Ελλάδα είναι πολύ βαθύτερη από τους θεσμούς και τις πολιτικές ιδέες που κληροδότησε.
«Αυτά που οφείλουμε σε αυτόν τον τόπο, ως Αμερικανοί και ως άνθρωποι της Δύσης, είναι στην πραγματικότητα πολύ, πολύ βαθύτερα», ανέφερε.
Οι θεσμοί και οι ιδέες, όπως είπε, αποτελούσαν την εξωτερική έκφραση βαθύτερων χαρακτηριστικών των αρχαίων Ελλήνων: της κοσμοαντίληψής τους, της φαντασίας, των αρετών που απαιτούσαν από τους πολίτες και των όσων ήταν διατεθειμένοι να υπερασπιστούν.
Ήταν, όπως ανέφερε, «τα πράγματα για τα οποία έζησαν, πολέμησαν και πέθαναν».
«Το να γνωρίσουμε εκείνους σημαίνει να γνωρίσουμε τον ίδιο μας τον εαυτό», τόνισε ο Μάρκο Ρούμπιο.
Και κατέληξε λέγοντας ότι «αυτό που άνθισε εδώ, σε αυτόν τον τόπο, ήταν η δυτική επιθυμία να ανακαλύψει…», όπως ανέφερε στην ομιλία του.