Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή δημιουργεί νέους κινδύνους για τις ευρωπαϊκές τράπεζες, αν και ο κλάδος εξακολουθεί να στηρίζεται σε ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη.
Αυτό επισημαίνει η Scope Ratings, τονίζοντας ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι τόσο η άμεση έκθεση των τραπεζών στην περιοχή, όσο οι έμμεσες επιπτώσεις που μπορεί να περάσουν στην ευρωπαϊκή οικονομία, στις συνθήκες χρηματοδότησης και τελικά στην πιστωτική ποιότητα.
Στην ανάλυσή της, η Scope αναφέρει ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες μπήκαν σε αυτή την περίοδο με ισχυρή κεφαλαιακή βάση και πολύ περιορισμένη άμεση έκθεση στη Μέση Ανατολή.
Οι μεγαλύτερες απειλές έρχονται από τις έμμεσες επιπτώσεις
Όπως σημειώνει, η έκθεση των τραπεζών που εποπτεύονται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στην περιοχή αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 1% του συνολικού ενεργητικού τους.
Η άμεση έκθεση στο Ιράν χαρακτηρίζεται αμελητέα, ενώ και η έκθεση σε άλλες χώρες της περιοχής παραμένει κυρίως συγκεντρωμένη σε κρατικούς τίτλους και θέσεις σε παράγωγα, οι οποίες θεωρούνται αναλογικά μικρές.
Οι αναλυτές Marco Troiano και Ángela Cruz τονίζουν ότι οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι προέρχονται από τις δευτερογενείς επιδράσεις μιας ενδεχόμενης παρατεταμένης κρίσης.
Ενέργεια, ανάπτυξη και χρηματοδότηση στο επίκεντρο των κινδύνων
Όπως επισημαίνουν, αν η σύγκρουση κλιμακωθεί περαιτέρω ή διαρκέσει περισσότερο, οι ευρωπαϊκές τράπεζες μπορεί να επηρεαστούν από ένα νέο σοκ στις τιμές της ενέργειας, από επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης στην Ευρώπη και από αυξημένη μεταβλητότητα στις αγορές χονδρικής χρηματοδότησης.
Η Scope σημειώνει ότι μια παρατεταμένη διαταραχή στις οικονομίες της Μέσης Ανατολής, με συνέπεια υψηλότερες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου για μεγαλύτερο διάστημα, θα μπορούσε να αποδυναμώσει την ευρωπαϊκή ανάπτυξη.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η χαμηλότερη ανάπτυξη και μια ενδεχόμενη ανοδική μετατόπιση των επιτοκίων για την αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων θα μπορούσαν να περιορίσουν τη ζήτηση για νέα δάνεια και να επιβαρύνουν την πορεία της ποιότητας του ενεργητικού των τραπεζών.
Διπλή εικόνα για τις τράπεζες από επιτόκια και ενεργειακό σοκ
Παράλληλα, η έκθεση αναγνωρίζει ότι τα υψηλότερα επιτόκια θα μπορούσαν σε ορισμένες περιπτώσεις να στηρίξουν τα περιθώρια κέρδους των τραπεζών, κυρίως σε αγορές όπου οι ισολογισμοί τους είναι πιο ευαίσθητοι στις κινήσεις των επιτοκίων.
Ωστόσο, αυτό θα συμβεί μόνο εφόσον οι τράπεζες καταφέρουν να συγκρατήσουν το κόστος χρηματοδότησής τους.
Σε ό,τι αφορά την ποιότητα του ενεργητικού, η Scope προειδοποιεί ότι μεγαλύτερη πίεση ενδέχεται να δεχθούν οι τράπεζες με αυξημένη έκθεση σε επιχειρηματικά δάνεια και ειδικά σε κλάδους που είναι πιο ευάλωτοι σε ένα ενεργειακό σοκ.
Μεταξύ αυτών αναφέρονται η χημική βιομηχανία, τα μέταλλα και τα ορυχεία, τα φαρμακευτικά προϊόντα, η κλωστοϋφαντουργία, η ξυλεία και το χαρτί, καθώς και οι μεταφορές.
Περιορισμένα τα περιθώρια στήριξης, πιο εύθραυστες οι αγορές
Η Scope υπογραμμίζει ότι το εύρος των πιθανών επιπτώσεων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό όχι μόνο από τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης, αλλά και από την πολιτική απάντηση που θα δοθεί.
Όπως σημειώνει, σε σύγκριση με το 2022, όταν η ευρωπαϊκή αντίδραση στην ενεργειακή κρίση μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία στηρίχθηκε σε σημαντική δημοσιονομική επέκταση, σήμερα τα περιθώρια είναι πιο περιορισμένα.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι ήδη πιο επιβαρυμένες δημοσιονομικά, ενώ και οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες έχουν μειώσει τον διαθέσιμο χώρο για νέα μέτρα στήριξης.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις αγορές χονδρικής χρηματοδότησης, τις οποίες η Scope χαρακτηρίζει ως έναν ακόμη σημαντικό δίαυλο μετάδοσης κινδύνου.
Όπως επισημαίνει, οι αγορές αυτές έχουν γίνει πιο εύθραυστες μετά το ξέσπασμα των εχθροπραξιών, ενώ τα spreads στα τραπεζικά ομόλογα έχουν διευρυνθεί τις τελευταίες εβδομάδες.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει ορισμένους εκδότες στο να καθυστερήσουν νέες εκδόσεις, περιμένοντας πιο σταθερές συνθήκες.
Οι καταθέσεις στηρίζουν τις τράπεζες απέναντι στις πιέσεις
Παρά ταύτα, η Scope τονίζει ότι οι περισσότερες ευρωπαϊκές τράπεζες είναι σε γενικές γραμμές καλά τοποθετημένες ώστε να αντέξουν βραχυπρόθεσμες εντάσεις στις αγορές χρηματοδότησης.
Όπως αναφέρει, η χρηματοδοτική τους βάση στηρίζεται κυρίως σε φθηνές και σχετικά σταθερές καταθέσεις λιανικής, ενώ σε πολλές περιπτώσεις αυτές υπερκαλύπτουν τα χαρτοφυλάκια εμπορικών δανείων. Επιπλέον, πολλές τράπεζες διαθέτουν σημαντικά αποθέματα ρευστότητας.
Η έκθεση ξεκαθαρίζει, πάντως, ότι υπάρχουν και χώρες όπου οι τράπεζες βασίζονται περισσότερο στη χονδρική χρηματοδότηση, κάτι που τις καθιστά πιο ευάλωτες σε φάσεις μειωμένης ρευστότητας και επίμονης πίεσης στα spreads.
Αντίθετα, σε χώρες όπως η Σουηδία και η Δανία, όπου οι τράπεζες στηρίζονται περισσότερο στις καλυμμένες ομολογίες, οι κίνδυνοι θεωρούνται πιο περιορισμένοι, καθώς αυτές οι αγορές παραμένουν συνήθως ανοικτές ακόμη και σε περιόδους αυξημένης μεταβλητότητας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
