Αίρει περιορισμούς για πιθανή νέα επίθεση του Τραμπ στο Ιράν η Γερουσία

Πρόταση των Δημοκρατικών που είχε στόχο να περιορίσει τις εξουσίες του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ όσον αφορά τη χρήση στρατιωτικής βίας εναντίον του Ιράν χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου, απορρίφθηκε από τη Γερουσία των ΗΠΑ.

Η απόφαση αυτή ελήφθη λίγες ώρες μετά τη δήλωση του προέδρου Τραμπ ότι εξετάζει την πιθανότητα νέων στρατιωτικών πληγμάτων κατά της Τεχεράνης.

Η ψηφοφορία διεξήχθη με 53 ψήφους κατά και 47 υπέρ, οδηγώντας στην απόρριψη του ψηφίσματος που θα απαιτούσε έγκριση του Κογκρέσου για οποιαδήποτε νέα εχθροπραξία κατά του Ιράν. Αν και τα κόμματα σε γενικές γραμμές κινήθηκαν γραμμικά, υπήρξαν σημαντικές διαφοροποιήσεις σε ορισμένους γερουσιαστές των δύο πλευρών.

Η νομική βάση και η πολιτική αντιπαράθεση

Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τιμ Κέιν, εισηγητής του ψηφίσματος, επιδιώκει εδώ και χρόνια να επαναβεβαιώσει τον συνταγματικό ρόλο του Κογκρέσου ως το μόνο αρμόδιο όργανο για την κήρυξη πολέμου. Όπως τόνισε, σκοπός του εγχειρήματος είναι να διασφαλίσει ότι «το αμερικανικό Σύνταγμα αναθέτει το δικαίωμα κήρυξης πολέμου στο Κογκρέσο και όχι στον πρόεδρο».

Σε πρόσφατη ομιλία του, ο κ. Κέιν δήλωσε ότι «αν θεωρείτε πως ο πρόεδρος θα έπρεπε να είχε έρθει στο Κογκρέσο, είτε αν είσαστε υπέρ είτε κατά του πολέμου με το Ιράν, θα υποστηρίξετε το ψήφισμα, θα υποστηρίξετε το Σύνταγμα, που άντεξε τη δοκιμασία του χρόνου».

Ενώ το Κογκρέσο απαιτεί περισσότερη ενημέρωση για τις αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές που πραγματοποιήθηκαν πρόσφατα στο Ιράν, καθώς και για τον πυρηνικό εμπλουτισμό της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ο πρόεδρος Τραμπ εμφανίζεται ανένδοτος. Δήλωσε ότι δεν αποκλείει περαιτέρω επιθέσεις εφόσον η Τεχεράνη ξαναρχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου σε ανησυχητικά επίπεδα.

Η στάση των Ρεπουμπλικανών και η διάσταση απόψεων

Οι αντίπαλοι της πρωτοβουλίας του Κέιν, όπως ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Μπιλ Χάγκερτι, υπογραμμίζουν ότι η πρόσφατη αμερικανική επιδρομή στο Ιράν αποτελεί μεμονωμένη ενέργεια εντός των εκτελεστικών προνομίων του προέδρου, και όχι έναυσμα για ευρεία στρατιωτική εμπλοκή. Ο Χάγκερτι εκφράστηκε χαρακτηριστικά ότι «δεν πρέπει να φορέσουμε αλυσίδα στα πόδια του προέδρου μας εν μέσω κρίσης, όταν διακυβεύονται ζωές».

Παράλληλα, ο πρόεδρος Τραμπ απορρίπτει κάθε αμφισβήτηση σχετικά με το αν οι πρόσφατοι βομβαρδισμοί επηρέασαν ουσιαστικά το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, ενώ το Ιράν εξακολουθεί να διαμηνύει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα εξυπηρετεί αποκλειστικά πολιτικούς σκοπούς. Η Τεχεράνη απορρίπτει συστηματικά κάθε κατηγορία περί προσπάθειας απόκτησης πυρηνικών όπλων.

Συνταγματικές προκλήσεις και προηγούμενα παραδείγματα

Στη βάση του αμερικανικού νομικού πλαισίου, η Γερουσία διατηρεί προνόμια και ευθύνη σχετικά με την κήρυξη πολέμου. Το θέμα επανήλθε με το ψήφισμα του Κέιν, ωστόσο για να τεθεί σε ισχύ απαιτείται έγκριση τόσο από τη Γερουσία, όσο και από τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Ο πρόεδρος της τελευταίας, Μάικ Τζόνσον, δήλωσε πρόσφατα πως δεν θεωρεί κατάλληλη την παρούσα χρονική συγκυρία για τη συζήτησή του.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2020, κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, είχε εξεταστεί παρόμοιο ψήφισμα, το οποίο είχε εγκριθεί και από τα δύο Σώματα του Κογκρέσου, αλλά δεν συγκέντρωσε τις απαιτούμενες ψήφους για να υπερκεράσει το προεδρικό βέτο.