Το ενδεχόμενο επαναφοράς των κυρώσεων του ΟΗΕ κατά του Ιράν, με αφορμή το πυρηνικό του πρόγραμμα, προκαλεί νέα αναταραχή στη διεθνή διπλωματική σκηνή.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών προειδοποίησε ότι η Τεχεράνη θα αντιδράσει σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, επιλέγοντας ωστόσο να μην αποκαλύψει τις συγκεκριμένες κινήσεις στις οποίες θα μπορούσε να προχωρήσει η ιρανική πλευρά.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές από τη Γαλλία, οι ευρωπαϊκές δυνάμεις εξετάζουν σοβαρά το ενδεχόμενο επαναφοράς των κυρώσεων, ενεργοποιώντας τον λεγόμενο "μηχανισμό snapback" του ΟΗΕ, εφόσον δεν επιτευχθεί μια νέα συμφωνία που να διασφαλίζει τα ευρωπαϊκά συμφέροντα ασφαλείας.
Ο "μηχανισμός snapback" αποτελεί νομική διαδικασία στο πλαίσιο της πυρηνικής συμφωνίας του 2015 (Joint Comprehensive Plan of Action - JCPOA), μέσω της οποίας οι διεθνείς κυρώσεις του ΟΗΕ μπορεί να επανέλθουν σε ισχύ κατά του Ιράν.
Το 2015, η Τεχεράνη συμφώνησε σε περιορισμούς στο πυρηνικό της πρόγραμμα με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων, με στόχο την αποφυγή ανάπτυξης πυρηνικών όπλων.
Σε πρόσφατη ενημέρωση, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, υπογράμμισε ότι "η απειλή χρήσης του μηχανισμού snapback στερείται νομικής και πολιτικής βάσης" ενώ διαβεβαίωσε πως η Τεχεράνη θα απαντήσει κατάλληλα και αναλογικά, χωρίς να δώσει πρόσθετες λεπτομέρειες.
Η συμφωνία του 2015, γνωστή ως Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (ΚΟΣΔ), υπογράφηκε ανάμεσα σε Βρετανία, Γερμανία, Γαλλία, ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα, θέτοντας ένα αυστηρό πλαίσιο για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Όπως ορίζεται, εάν ένα από τα μέρη καταγγείλει "σημαντική αποτυχία" του Ιράν να τηρήσει τις δεσμεύσεις του, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ μπορεί να επανενεργοποιήσει τις κυρώσεις, θέτοντας ουσιαστικά το Ιράν προ διεθνών πιέσεων.
Ο Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, σχολιάζοντας τη στάση των ευρωπαϊκών κρατών, επεσήμανε ότι οι δυτικές κυβερνήσεις "έχουν οι ίδιες διαπράξει σοβαρές και θεμελιώδεις παραβιάσεις των υποχρεώσεών τους βάσει του ΚΟΣΔ" και τόνισε πως δεν διαθέτουν ούτε νομικό ούτε ηθικό έρεισμα να προσφύγουν στον μηχανισμό αυτό.
Το Ιράν επανειλημμένα έχει διαψεύσει τις κατηγορίες της Δύσης περί ανάπτυξης πυρηνικών όπλων, θεωρώντας το πρόγραμμά του ειρηνικό.
Το 2018, η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από τη συμφωνία, χαρακτηρίζοντάς την "αδύναμη" και επαναφέροντας μονομερή αμερικανικά μέτρα κατά του Ιράν.
Στη διάρκεια της νεότερης θητείας του, ο Τραμπ έχει καλέσει την Τεχεράνη να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για μια νέα συμφωνία, μετά και την πρόσφατη κατάπαυση πυρός ανάμεσα σε Ιράν και Ισραήλ που τερμάτισε έναν 12ήμερο πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Όσον αφορά την προοπτική επανεκκίνησης συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ απάντησε ότι δεν έχει καθοριστεί ημερομηνία ή τόπος για νέες διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, ούτε έχει προγραμματιστεί συνάντηση μεταξύ του ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί και του Αμερικανού απεσταλμένου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
