Η πιο αιματηρή αστυνομική επιχείρηση στην ιστορία της Βραζιλίας χαρακτηρίστηκε ως επιτυχία από τον κυβερνήτη του Ρίο ντε Τζανέιρο.
Ωστόσο, κανένας από τους 117 ανθρώπους που σκοτώθηκαν δεν περιλαμβανόταν στους 69 υπόπτους που είχαν κατονομαστεί από τις εισαγγελικές αρχές, σύμφωνα με εξέταση της πλήρους αστυνομικής έκθεσης που δημοσιοποιήθηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο της Βραζιλίας.
Από τους υπόπτους που αναφέρονταν στην ποινική καταγγελία, μόνο πέντε συνελήφθησαν την ημέρα της επιχείρησης και κανένας δεν ήταν αρχηγικό μέλος της διαβόητης συμμορίας Comando Vermelho.
Η επιχείρηση, γνωστή ως "Επιχείρηση Ανάσχεσης", είχε ως αποτέλεσμα 121 νεκρούς – μεταξύ αυτών τέσσερις αστυνομικοί και δύο έφηβοι – και 99 συλλήψεις υπόπτων.
Παρά το εύρος της δράσης, η αστυνομία δεν κατάφερε να συλλάβει ή να εξουδετερώσει τα ηγετικά στελέχη της Comando Vermelho, που φέρεται να διατηρούν τη βάση τους στις περιοχές όπου έγινε η επέμβαση.
Ο κύριος ηγέτης Έντγκαρ Άλβες ντε Αντράντε, γνωστός ως Ντόκα, παραμένει ασύλληπτος. Σύμφωνα με την αστυνομική έκθεση, μόνο ένας αρχηγός ενδιάμεσου κλιμακίου συνελήφθη χωρίς ανταλλαγή πυροβολισμών.
Τα ευρήματα αμφισβητούν την επίσημη αφήγηση για την επιχείρηση, η οποία πραγματοποιήθηκε σε δύο πυκνοκατοικημένες φαβέλες στη βόρεια πλευρά της πόλης. Μετά το τέλος της επέμβασης, κάτοικοι τοποθέτησαν δεκάδες πτώματα στους δρόμους, εντείνοντας τις αντιδράσεις.
Η επιχείρηση συνέπεσε χρονικά με την επικείμενη άφιξη παγκόσμιων ηγετών για τη σύνοδο κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα COP30. Προκάλεσε πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ του προέδρου Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, που την χαρακτήρισε καταστροφική, και των συντηρητικών που τη θεωρούν μοντέλο για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος.
Η κυβέρνηση Λούλα έχει ταχθεί υπέρ επιχειρήσεων που στοχεύουν στη διακοπή της χρηματοδότησης του οργανωμένου εγκλήματος. Από την άλλη, ο κυβερνήτης του Ρίο, Κλαούντιο Κάστρο, υποστηρίζει επιθετικές επιδρομές για κατάσχεση όπλων και σύλληψη ή εξουδετέρωση μελών συμμοριών, παρά το υψηλό ανθρώπινο κόστος.
Ο επικεφαλής της γραμματείας πολιτικής ασφαλείας του Ρίο, Βίκτορ ντος Σάντος, δήλωσε στο Reuters ότι στόχος ήταν η σύλληψη των κατηγορούμενων. Ωστόσο, επεσήμανε πως ήταν δύσκολο να εντοπιστούν 69 συγκεκριμένα άτομα μέσα σε πληθυσμό 280.000 κατοίκων των φαβελών.
Αξίζει να σημειωθεί ότι 19 από τα άτομα που σκοτώθηκαν δεν είχαν ποινικό μητρώο, σύμφωνα με τα ερευνητικά έγγραφα.
Παρ' όλα αυτά, ο Σάντος εξέφρασε βεβαιότητα ότι επρόκειτο για εγκληματίες και ανέφερε πως ο αριθμός των θυμάτων αποδεικνύει ότι "η εικόνα είναι πολύ χειρότερη από ό,τι υποδήλωνε η έρευνα". Προανήγγειλε, μάλιστα, νέες επιδρομές τους επόμενους μήνες.
Η επιχείρηση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από οικογένειες θυμάτων και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που κατηγορούν την αστυνομία για αδιάκριτη χρήση βίας αντί για στοχευμένες ενέργειες βασισμένες σε μακροχρόνιες έρευνες κατά της Comando Vermelho.
Σύμφωνα με το Βραζιλιάνικο Φόρουμ για τη Δημόσια Ασφάλεια, η Βραζιλία κατέγραψε 44.127 σκόπιμους βίαιους θανάτους το 2024, μειωμένους κατά 5,4% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Από αυτούς, 6.243 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από αστυνομικές δυνάμεις.
Ο Σάντος υποστήριξε ότι η επιχείρηση, στην οποία συμμετείχαν 2.500 αστυνομικοί, "έδειξε ότι η πολιτεία έχει το μονοπώλιο στη χρήση βίας". Οι επικριτές, ωστόσο, εκτιμούν πως τέτοιες επιχειρήσεις δεν θα περιορίσουν τη βία των συμμοριών που ταλανίζει το Ρίο εδώ και δεκαετίες.
Παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με δημοσκόπηση της AtlasIntel που δημοσιεύτηκε την Παρασκευή, το 55% των Βραζιλιάνων στηρίζει την αστυνομική επιχείρηση, οι οικογένειες των θυμάτων επιμένουν πως η αστυνομία δεν εκπλήρωσε αποτελεσματικά το έργο της.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
