Ομοσπονδιακή δικάστρια ανέστειλε την πρωτοβουλία της κυβέρνησης του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για άρση της νομικής προστασίας περίπου 350.000 υπηκόων της Αϊτής που διαμένουν στις ΗΠΑ, αποτρέποντας προσωρινά την απέλασή τους στη χώρα τους, η οποία πλήττεται από έντονη βία συμμοριών.
Η δικαστής Άνα Ρέγες μπλόκαρε τις προσπάθειες του υπουργείου Εσωτερικής Ασφαλείας να τερματίσει το καθεστώς προσωρινής προστασίας (TPS) των Αϊτινών υπηκόων. Το μέτρο επρόκειτο να τεθεί σε ισχύ άμεσα, παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ, πάνω από 1,4 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί εξαιτίας της βίας στην Αϊτή.
Στην απόφασή της, η δικαστής, που διορίστηκε από τον πρώην πρόεδρο Τζο Μπάιντεν, έκρινε πως η υπουργός Κρίστι Νόεμ παραβίασε τις θεσμικές διαδικασίες για τον τερματισμό του TPS και παραβίασε την πέμπτη τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος, η οποία διασφαλίζει ίση μεταχείριση ενώπιον του νόμου.
Η ίδια σημείωσε στην ετυμηγορία ότι «οι προσφεύγοντες καταγγέλλουν πως η υπουργός Νόεμ προκατέλαβε την απόφασή της για τον τερματισμό (του TPS) λόγω εχθρότητας προς μη λευκούς μετανάστες. Αυτό μοιάζει ουσιαστικά πιθανό».
Η δικηγορική εταιρεία που εκπροσωπεί τους Αϊτινούς χαιρέτισε την απόφαση, υπογραμμίζοντας τους σοβαρούς κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι δικαιούχοι του καθεστώτος εάν αναγκαστούν να επιστρέψουν στην Αϊτή.
Το καθεστώς προσωρινής προστασίας χορηγείται από τις αμερικανικές αρχές σε πολίτες χωρών που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, συρράξεις ή άλλες έκτακτες καταστάσεις, παρέχοντάς τους νόμιμο δικαίωμα εργασίας και προστασία από απέλαση.
Το υπουργείο Εσωτερικής Ασφαλείας επιδίωξε την αφαίρεση του καθεστώτος TPS από υπηκόους άνω των δέκα χωρών, στο πλαίσιο της πολιτικής μαζικών απελάσεων της διακυβέρνησης Τραμπ, επισημαίνοντας ότι το μέτρο είναι προσωρινό και δεν πρέπει να θεωρείται «de facto αμνηστία».
Η εκπρόσωπος του υπουργείου, Τρίσα ΜακΛάφλιν, δήλωσε μέσω X ότι θα ασκηθεί έφεση και η υπόθεση θα φτάσει στο Ανώτατο Δικαστήριο, χαρακτηρίζοντας την απόφαση αποτέλεσμα «ακτιβισμού» της δικαστικής εξουσίας.
Το καθεστώς TPS για τους Αϊτινούς θεσπίστηκε το 2010 μετά τον καταστροφικό σεισμό στη χώρα. Έκτοτε έχει παραταθεί αρκετές φορές, με την τελευταία παράταση να δίνεται από την κυβέρνηση Μπάιντεν τον Ιούλιο του 2024 για επιπλέον 18 μήνες, λόγω των συνεχιζόμενων κρίσεων στην Αϊτή.
Μετά την επιστροφή του προέδρου Τραμπ στον Λευκό Οίκο, η κυβέρνηση κινήθηκε για να ακυρώσει την παράταση του TPS, ώστε να λήξει τον Αύγουστο. Ωστόσο, δικαστική απόφαση στη Νέα Υόρκη έκρινε ότι η υπουργός Νόεμ δεν είχε τη σχετική αρμοδιότητα, με αποτέλεσμα το υπουργείο να επιχειρεί την οριστική κατάργηση του καθεστώτος τον Νοέμβριο.
Σύμφωνα με την UNICEF, πάνω από 6 εκατομμύρια κάτοικοι της Αϊτής, δηλαδή περισσότεροι από τους μισούς του πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένων 3,3 εκατ. παιδιών, χρειάζονται ανθρωπιστική βοήθεια.