Ο Χοσέ Ρουβέν Σαμόρα, διακεκριμένος δημοσιογράφος από τη Γουατεμάλα, που αποφυλακίστηκε νωρίτερα τον Φεβρουάριο και τελεί υπό κατ’ οίκον περιορισμό, κατήγγειλε ότι το σύστημα δικαιοσύνης της χώρας του έχει μετατραπεί σε «εγκληματική δομή». Η δήλωση έγινε σε συνέντευξή του στο Γαλλικό Πρακτορείο, κατά την οποία περιέγραψε την κατάσταση που επικρατεί στη Γουατεμάλα.
Ο ιδρυτής της εφημερίδας El Periódico είχε συλληφθεί τον Ιούλιο του 2022, έπειτα από τη δημοσίευση σειράς αποκαλυπτικών άρθρων για υποθέσεις διαφθοράς που αφορούσαν τον πρόεδρο της δεξιάς εκείνη την περίοδο, Αλεχάντρο Γιαματέι (2020-2024). Το 2023 καταδικάστηκε σε έξι χρόνια κάθειρξης για νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, ωστόσο η απόφαση ακυρώθηκε και αναμένεται νέα δίκη.
Η φυλάκισή του προκάλεσε διεθνείς αντιδράσεις, με τις ΗΠΑ, την ΕΕ, τον ΟΗΕ, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τον πρόεδρο της Γουατεμάλας, Μπερνάρντο Αρέβαλο, να κάνουν λόγο για «κατάχρηση εξουσίας» και πολιτικά υποκινούμενες διώξεις. Η ΜΚΟ Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα χαρακτήρισε την υπόθεση «κλασική περίπτωση δικαστικού διωγμού».
Καταγγελίες για διαφθορά και πολιτικές συμμαχίες
Στη συνέντευξή του στο AFP, ο 69χρονος Σαμόρα υποστήριξε ότι η δικαιοσύνη στη Γουατεμάλα λειτουργεί ως «εγκληματική δομή», επισημαίνοντας πως η εξάρθρωση της «συμφωνίας» μεταξύ πολιτικών και επιχειρηματιών που χειραγωγούν το δικαστικό σύστημα θα είναι εξαιρετικά δύσκολη. Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμμαχία αυτή προστατεύει παράνομες δραστηριότητες και υπονομεύει τη διαφάνεια.
Ο πρώην πρόεδρος Γιαματέι διατηρεί στενή σχέση με τη γενική εισαγγελέα Κονσουέλο Πόρας, η οποία έχει δεχθεί κυρώσεις από την ΕΕ και τις ΗΠΑ για υποθέσεις διαφθοράς και επιδιώκει τρίτη θητεία στο αξίωμά της, η οποία ολοκληρώνεται τον Μάιο.
Αμφιβολίες για την ανανέωση του δικαστικού συστήματος
Ο Σαμόρα εκτιμά ότι οι τρέχουσες εκλογές για την ανάδειξη δικαστών και εισαγγελέων δεν θα φέρουν ουσιαστική αλλαγή. Όπως σημείωσε, «μπορεί να υπάρξει επισφαλής ισορροπία και σε ορισμένο βαθμό ανάπαυλα, όμως αν δεν υπάρξει επανίδρυση του κράτους, θα έχουμε οπισθοδρόμηση».
Η εμπειρία στη φυλακή και η απόφαση να παραμείνει
Ο βετεράνος δημοσιογράφος περιέγραψε τις δύσκολες συνθήκες κράτησής του, αναφέροντας ότι τις πρώτες ημέρες «περίπου σαράντα άνθρωποι» απείλησαν τη ζωή του μέσα στη φυλακή. Όπως είπε, ήταν έτοιμος να υπερασπιστεί τον εαυτό του «και να πεθάνει» αν χρειαζόταν.
Παρά τους κινδύνους, ο Σαμόρα δηλώνει αποφασισμένος να παραμείνει στη Γουατεμάλα: «Θα μείνω εδώ, δεν θα φύγω, ούτε προσωρινά ούτε οριστικά, ως τη μέρα που θα αποκατασταθεί αμετάκλητα η τιμή μου. Είμαι αθώος· δεν έχουν τίποτα σε βάρος μου».