Ο Τραμπ αλλάζει διαρκώς θέση για τον πόλεμο με το Ιράν

Ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να αναζητά διέξοδο από τη σύγκρουση με το Ιράν, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ο πόλεμος μπορεί να τελειώσει «σύντομα». Ωστόσο, η διεθνής κοινότητα παραμένει αβέβαιη αν πράγματι θα προχωρήσει σε αποκλιμάκωση και αν η Τεχεράνη θα το επιτρέψει.

Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου απειλεί την παγκόσμια οικονομία και το πολιτικό μέλλον του αμερικανού προέδρου. Αυτό ίσως εξηγεί την αλλαγή τόνου του τη Δευτέρα, όταν μίλησε για μια εκστρατεία «βραχείας διάρκειας» που πιθανόν «θα τελειώσει σύντομα».

Παρά τις δηλώσεις αυτές, ο 79χρονος πρόεδρος συνεχίζει να εκπέμπει αντιφατικά μηνύματα τόσο για τη διάρκεια όσο και για τους στόχους του πολέμου. Κάθε απόφασή του θα πρέπει να λάβει υπόψη τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, καθώς οι ψηφοφόροι —ιδίως οι ρεπουμπλικάνοι— ενδέχεται να αντιδράσουν στις αυξημένες τιμές καυσίμων και στο κόστος ζωής.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η υποστήριξη των Αμερικανών στον πόλεμο έχει υποχωρήσει σε ιστορικό χαμηλό. «Θα συνεχίσει ωσότου οι σύμβουλοί του του πουν ότι το οικονομικό κόστος εγείρει κίνδυνο» για την παράταξή του, ανέφερε ο Κόλιν Κλαρκ, διευθυντής του Soufan Center της Νέας Υόρκης, επισημαίνοντας ότι ο Τραμπ καλείται να πάρει «πολιτική απόφαση για μια στρατιωτική επιχείρηση».

Το φαινόμενο TACO και οι αντιδράσεις των αγορών

Για πολλούς αναλυτές, οι αναφορές του προέδρου περί «σύντομου» πολέμου συνδέονται με το φαινόμενο TACO, ακρωνύμιο της φράσης «Trump Always Chickens Out». Ο Ρόμπερτ Άρμστρονγκ των Financial Times, που καθιέρωσε τον όρο, σχολίασε ότι «ο Τραμπ ψάχνει την πόρτα της εξόδου», κάτι που φάνηκε να καθησυχάζει τις αγορές.

Αρχικά, ο Τραμπ είχε υπονοήσει ότι ο πόλεμος θα διαρκούσε τέσσερις ή πέντε εβδομάδες, όμως η αγορά πετρελαίου ανέκαμψε όταν άφησε να εννοηθεί πως το τέλος μπορεί να έρθει νωρίτερα. Ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι μόνο ο Τραμπ καθορίζει το χρονοδιάγραμμα, υπογραμμίζοντας: «Δεν επαφίεται σε μένα να πω αν βρισκόμαστε στην αρχή, στη μέση ή στο τέλος».

Ο Κόλιν Κλαρκ εκτιμά ότι ο πρόεδρος θα διατηρήσει τη σκληρή στάση για «δυο εβδομάδες το πολύ», πριν ανακηρύξει τη νίκη, καθώς η κατάσταση θα έχει περιπλακεί αρκετά.

Οι στρατηγικοί στόχοι και η στάση της Τεχεράνης

Ο Τραμπ και οι υπουργοί του έχουν παρουσιάσει ποικίλους στόχους για την εμπλοκή των ΗΠΑ: από την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν έως τη διασφάλιση της ασφαλούς μεταφοράς πετρελαίου από τον Κόλπο. Παράλληλα, ο πρόεδρος έχει απαριθμήσει στρατιωτικούς στόχους, όπως την αποτροπή του Ιράν από την απόκτηση πυρηνικών όπλων, την καταστροφή πυραύλων και του ναυτικού του, καθώς και την αποδυνάμωση των συμμάχων του στην περιοχή.

Ωστόσο, η Τεχεράνη πιθανόν να εκλάβει οποιαδήποτε ανακήρυξη νίκης ως ομολογία αδυναμίας. Παρά τις ζημιές από τους αμερικανικούς και ισραηλινούς βομβαρδισμούς, η ιρανική ηγεσία σκληραίνει τη στάση της, απειλώντας ότι θα παραλύσει τις εξαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο. Οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωσαν: «Εμείς είμαστε εκείνοι που θα αποφασίσουμε πότε θα τελειώσει ο πόλεμος», ενώ ο Αλί Λαριτζανί προειδοποίησε τον Τραμπ να «προσέχει μην εξαλειφθεί ο ίδιος».

Οι διαφοροποιήσεις Ισραήλ – ΗΠΑ και το μέλλον του Ιράν

Το Ισραήλ φαίνεται να έχει δικές του επιδιώξεις, με αποκλίσεις από την Ουάσιγκτον ως προς τους μακροπρόθεσμους στόχους και τα πλήγματα σε ιρανικές ενεργειακές υποδομές. Ο Τραμπ επιμένει ότι πρέπει να έχει λόγο στην επιλογή νέας ηγεσίας στο Ιράν, ωστόσο δεν υπάρχουν ενδείξεις για εσωτερική αντίσταση στον νέο ανώτατο ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, που αντικατέστησε τον πατέρα του μετά τον θάνατό του στις πρώτες ώρες του πολέμου.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι, αν η ιρανική κυβέρνηση επιβιώσει, η επιχείρηση «Επική Οργή» θα καταγραφεί ως αποτυχία, καθώς δεν θα έχει επιτύχει ουσιαστικά αποτελέσματα. Ο Γουόλτερ Ράσελ Μιντ, σε άρθρο του στη Wall Street Journal, χαρακτήρισε ειρωνικά την επιχείρηση «τη μητέρα όλων των μηχανών του γκαζόν».

Η κατάσταση ενδέχεται να γίνει ακόμη πιο επικίνδυνη αν το Ιράν, υπό πίεση, επιλέξει να επιταχύνει ένα πρόγραμμα πυρηνικών όπλων. «Είτε είναι ο γιος του Χαμενεΐ, είτε κάποιος άλλος οπαδός της σκληρής γραμμής, ποια η διαφορά;» διερωτήθηκε ο Κόλιν Κλαρκ, προσθέτοντας ότι το Ιράν μοιάζει πλέον με «τραυματισμένο ζώο, το οποίο είναι αναμφίβολα πιο επικίνδυνο».