Ο πάπας Λέων προειδοποίησε σήμερα για τον κίνδυνο διολίσθησης των δημοκρατιών σε «τυραννία της πλειοψηφίας», σύμφωνα με επιστολή που δημοσιοποίησε το Βατικανό, δύο ημέρες μετά τη φραστική επίθεση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εναντίον του ποντίφικα.
Ο πρώτος Αμερικανός πάπας, απευθυνόμενος σε συμμετέχοντες συνάντησης του Βατικανού για τη χρήση εξουσίας σε δημοκρατικές κοινωνίες, υπογράμμισε ότι οι δημοκρατίες παραμένουν υγιείς μόνο όταν θεμελιώνονται σε ηθικές αξίες. Όπως σημείωσε, η απουσία τέτοιων αξιών μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες αποκλίσεις.
«Χωρίς αυτό το θεμέλιο, (η δημοκρατία) κινδυνεύει να γίνει είτε μια τυραννία της πλειοψηφίας είτε μια μεταμφίεση για την κυριαρχία των οικονομικών και τεχνολογικών ελίτ», ανέφερε χαρακτηριστικά ο πάπας Λέων στην επιστολή του.
Ηθική βάση και όρια εξουσίας
Η επιστολή δημοσιεύθηκε ενώ ο πάπας πραγματοποιεί δεκαήμερη περιοδεία σε τέσσερις αφρικανικές χώρες. Ο προκαθήμενος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας δεν αναφέρθηκε άμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες ούτε κατονομάζει συγκεκριμένες δημοκρατίες, ωστόσο το μήνυμά του ερμηνεύεται ως ευρύτερη παρέμβαση υπέρ της δημοκρατικής εγκράτειας.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε χαρακτηρίσει τον πάπα «φρικτό» το βράδυ της Κυριακής, μετά την κλιμάκωση των επικρίσεων του Λέοντα για τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν. Παρά την επίθεση, ο πάπας δήλωσε στο Reuters ότι θα συνεχίσει να εκφράζει τη διαφωνία του με τη σύγκρουση.
Στην επιστολή του, ο ποντίφικας επανέλαβε ότι η Καθολική Εκκλησία διδάσκει πως η εξουσία δεν είναι αυτοσκοπός, «αλλά μέσο που αποσκοπεί στο κοινό καλό». Επισήμανε επίσης ότι η νομιμότητα της εξουσίας δεν εξαρτάται από τη συσσώρευση οικονομικής ή τεχνολογικής ισχύος, αλλά από τη σοφία και την αρετή με την οποία ασκείται.
Έκκληση για εγκράτεια στην άσκηση εξουσίας
Ο πάπας προέτρεψε τους ηγέτες των δημοκρατικών κοινωνιών να αποφεύγουν κάθε πειρασμό συγκέντρωσης εξουσίας. Όπως τόνισε, η εγκράτεια αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο για τη νόμιμη χρήση της εξουσίας, καθώς λειτουργεί ως αντίβαρο στην υπερβολική αυτοεξύψωση και ως προστασία απέναντι στην κατάχρηση.
«Η εγκράτεια... αποδεικνύεται απαραίτητη για τη νόμιμη χρήση της εξουσίας, διότι η αληθινή εγκράτεια περιορίζει την υπερβολική αυτοεξύψωση και λειτουργεί ως προστατευτικό κιγκλίδωμα κατά της κατάχρησης εξουσίας», κατέληξε ο πάπας Λέων.