Σύγκρουση ΗΠΑ - Ιράν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για τα Στενά του Ορμούζ

Ο Αμερικανός Μόνιμος Αντιπρόσωπος στον ΟΗΕ πρέσβης Μάικλ Γουόλτς, σε δηλώσεις του στα Ηνωμένα Έθνη και συνοδευόμενος από τους πρέσβεις των χωρών του Συμβουλίου του Κόλπου (GCC), παρουσίασε το σχέδιο Απόφασης που καταρτίστηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε συνεργασία με το Μπαχρέιν. 

Σύμφωνα με πληροφορίες, το σχέδιο θα τεθεί προς ψήφιση την επόμενη εβδομάδα και αποσκοπεί στην υπεράσπιση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία ο Γουόλτς χαρακτήρισε «ακρογωνιαίο λίθο της παγκόσμιας σταθερότητας και του εμπορίου».

Ο Αμερικανός διπλωμάτης υποστήριξε ότι οι «ενέργειες ναρκοθέτησης και επιβολής διοδίων» από το Ιράν συνιστούν «κλασικές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου», επικαλούμενος το δίκαιο της θάλασσας, τις Συμβάσεις της Χάγης, την Απόφαση για τα Στενά της Κέρκυρας, το Εγχειρίδιο του Σαν Ρέμο και την Απόφαση 2817 του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Σύμφωνα με τον κ. Γουόλτς, το προτεινόμενο σχέδιο απαιτεί από το Ιράν να λάβει «απλά, ξεκάθαρα» μέτρα: να σταματήσει τις επιθέσεις κατά της εμπορικής ναυτιλίας, να παύσει τη ναρκοθέτηση και να απομακρύνει τις νάρκες από τη διεθνή θαλάσσια οδό, να σταματήσει την επιβολή διοδίων και να επιτρέψει στον ΟΗΕ τη μεταφορά «σωτήριας βοήθειας» μέσω του διαδρόμου.

Ο Γουόλτς επεσήμανε ότι «τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν ανακοίνωσαν τη δημιουργία της “Αρχής των Στενών του Περσικού Κόλπου”, μέσω της οποίας επιδιώκεται η επιβολή διοδίων σε πλοιάρχους διεθνών, εμπορικών και πολιτικών πλοίων». Προειδοποίησε ότι τέτοιες ενέργειες επηρεάζουν «ολόκληρο τον κόσμο», αυξάνοντας το κόστος ενέργειας και τροφίμων και παρεμποδίζοντας την ανθρωπιστική πρόσβαση.

Ο Αμερικανός πρέσβης παρουσίασε το ζήτημα ως δοκιμασία για το Συμβούλιο Ασφαλείας, διερωτώμενος εάν τα κράτη θα σταθούν στο πλευρό «ενός καθεστώτος που σφαγιάζει τον ίδιο του τον λαό» ή στο πλευρό περιφερειακών εταίρων που επιδιώκουν «ένα καλύτερο μέλλον». Τόνισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «επιλέγουν να σταθούν υπέρ της ελευθερίας ναυσιπλοΐας» και «υπέρ του διεθνούς δικαίου».

Κλείνοντας, ανέφερε ότι ο ΟΗΕ και το Συμβούλιο Ασφαλείας έχουν «μια ακόμη ευκαιρία να υπερασπιστούν θεμελιώδεις αρχές» και να αξιοποιήσουν την Απόφαση 2817, υπογραμμίζοντας πως η στάση των μελών θα κρίνει την αξιοπιστία του οργανισμού.

Αντίδραση του Ιράν και άλλων χωρών

Από την πλευρά του, ο Ιρανός Μόνιμος Αντιπρόσωπος πρέσβης Αμίρ Σάιντ Ιραβανί απέρριψε το σχέδιο Απόφασης των ΗΠΑ και του Μπαχρέιν, χαρακτηρίζοντάς το «βαθιά προβληματικό, μονομερές και πολιτικά υποκινούμενο». Όπως υποστήριξε, οι ισχυρισμοί περί προστασίας της «ελευθερίας της ναυσιπλοΐας» δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, καθώς οι ενέργειες των ΗΠΑ «οδηγούν σε κλιμάκωση των εντάσεων και αστάθεια στην περιοχή».

Ο Ιραβανί τόνισε ότι η θέση της Τεχεράνης είναι «σαφής», υπογραμμίζοντας πως «η μόνη βιώσιμη λύση στα Στενά του Ορμούζ είναι ο μόνιμος τερματισμός του πολέμου, η άρση του θαλάσσιου αποκλεισμού και η αποκατάσταση της κανονικής διέλευσης». Κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι προωθούν ένα σχέδιο «υπό το πρόσχημα της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας» με σκοπό να «νομιμοποιήσουν τις παράνομες ενέργειες» τους στον Περσικό Κόλπο.

Επιπλέον, ο Ιρανός πρέσβης υποστήριξε ότι το σχέδιο παραβλέπει τη «βασική αιτία της κρίσης», δηλαδή την «παράνομη στρατιωτική επίθεση και χρήση βίας» από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το «ισραηλινό καθεστώς» κατά του Ιράν. Προειδοποίησε ότι η υιοθέτηση του σχεδίου θα έπληττε την αξιοπιστία του Συμβουλίου Ασφαλείας και θα δημιουργούσε «επικίνδυνο προηγούμενο» για τη νομιμοποίηση μονομερών καταναγκαστικών μέτρων.

Η θέση της Ρωσίας

Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ρωσίας στον ΟΗΕ, σε ανακοίνωσή της, αποδίδει την κλιμάκωση στην «απρόκλητη επιθετικότητα των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν». Η Μόσχα εξέφρασε στήριξη στις διαμεσολαβητικές προσπάθειες του Πακιστάν και υπενθύμισε ότι, μαζί με την Κίνα, είχε μπλοκάρει στις 7 Απριλίου 2026 σχέδιο Απόφασης για τα Στενά του Ορμούζ, καταθέτοντας εναλλακτικό κείμενο που καλεί σε «τερματισμό του πολέμου» και σε επίλυση των διαφορών μέσω διαπραγματεύσεων.

Η ρωσική πλευρά καταδίκασε επίσης τις επιθέσεις σε πολιτικές υποδομές στην περιοχή και προς τις χώρες του Κόλπου, ενώ χαρακτήρισε το σχέδιο ΗΠΑ-Μπαχρέιν «μη ισορροπημένο».