ΗΠΑ και Κούβα βρίσκονται εκ νέου σε τροχιά έντασης, μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος προειδοποίησε ότι η Ουάσινγκτον είναι «αποφασισμένη» να επιβάλει την αλλαγή στο νησί. Οι δηλώσεις ήρθαν έπειτα από την απαγγελία κατηγοριών από την αμερικανική δικαιοσύνη εις βάρος του πρώην προέδρου της Κούβας, Ραούλ Κάστρο.
«Το οικονομικό τους σύστημα δεν λειτουργεί. Είναι ελλαττωματικό και δεν μπορεί να διορθωθεί με το τρέχον πολιτικό σύστημα», ανέφερε ο Ρούμπιο σε δημοσιογράφους στο Μαϊάμι, υπογραμμίζοντας ότι οι ΗΠΑ δεν θα ανεχθούν περαιτέρω καθυστερήσεις στις μεταρρυθμίσεις.
«Αυτό στο οποίο έχουν συνηθίσει όλα αυτά τα χρόνια είναι απλώς να κερδίζουν χρόνο και να περιμένουν να κουραστούμε», πρόσθεσε, σημειώνοντας πως «δεν θα μπορούν πια να καθυστερούν ή να κερδίζουν χρόνο. Είμαστε πολύ σοβαροί, πολύ αποφασισμένοι».
Ο Ρούμπιο, ο οποίος έχει κουβανική καταγωγή και εκφράζει διαχρονικά σκληρή στάση έναντι της κομμουνιστικής κυβέρνησης της Αβάνας, δήλωσε ωστόσο ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν «μια διπλωματική λύση» και θέλουν να αποφύγουν τη χρήση βίας.
Κατηγορίες εις βάρος του Ραούλ Κάστρο
Η απαγγελία κατηγοριών εις βάρος του Ραούλ Κάστρο έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και εικασίες σχετικά με τις προθέσεις της κυβέρνησης του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Ορισμένοι εκτιμούν ότι η υπόθεση θα μπορούσε να αποτελέσει πρόσχημα για στρατιωτική δράση εναντίον της Κούβας, όπως συνέβη με τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο.
Ο 94χρονος Ραούλ Κάστρο, αδελφός του εκλιπόντος Φιντέλ Κάστρο, κατηγορείται από το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης για συνωμοσία με στόχο τον φόνο Αμερικανών το 1996, όταν δύο πολιτικά αεροσκάφη με Κουβανούς εξόριστους καταρρίφθηκαν από μαχητικό της κουβανικής πολεμικής αεροπορίας, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν τέσσερις άνθρωποι. Εκείνη την περίοδο ο Κάστρο ήταν υπουργός Άμυνας της Κούβας.
Σύμφωνα με την επίσημη εφημερίδα Granma, οργανώσεις στην Κούβα κάλεσαν σε συγκεντρώσεις για «να καταδικάσουν αυτή την απεχθή ενέργεια» των ΗΠΑ.
Οικονομικές πιέσεις και διεθνείς αντιδράσεις
Ο Ρούμπιο επιβεβαίωσε ότι η Κούβα αποδέχθηκε οικονομική βοήθεια ύψους 100 εκατ. δολαρίων, υπό όρους, διευκρινίζοντας ότι τα κονδύλια δεν πρέπει να περάσουν στον στρατιωτικοοικονομικό όμιλο Gaesa, ο οποίος ελέγχει σημαντικό μέρος της κουβανικής οικονομίας. Τον Μάιο, η Ουάσινγκτον είχε ήδη επιβάλει κυρώσεις στον όμιλο.
Παράλληλα, ο Ρούμπιο ανακοίνωσε ότι η αδελφή της επικεφαλής του Gaesa συνελήφθη στις ΗΠΑ, μετά την ανάκληση της άδειας παραμονής της.
Η πρώτη διεθνής αντίδραση ήρθε από την Κίνα, με το Πεκίνο να εκφράζει «σθεναρή αντίθεση στις παράνομες, μονομερείς κυρώσεις» και στην «κατάχρηση των δικαστικών μέσων», τονίζοντας ότι αντιτίθεται στις εξωτερικές πιέσεις προς την Κούβα.
Αυξανόμενη ένταση στην Καραϊβική
Η κυβέρνηση Τραμπ, μετά την αιχμαλώτιση του Νικολάς Μαδούρο, δεν κρύβει την πρόθεσή της για αλλαγή καθεστώτος στην Αβάνα. Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι το αεροπλανοφόρο USS Nimitz βρίσκεται στην Καραϊβική, με τον Τραμπ να δηλώνει πως η παρουσία του πλοίου δεν αποσκοπεί στην εκφοβισμό της Κούβας.
Πέρα από το εμπάργκο που ισχύει από το 1962, οι ΗΠΑ επέβαλαν τον Ιανουάριο πετρελαϊκό αποκλεισμό, επιτρέποντας τη διέλευση μόλις ενός ρωσικού δεξαμενόπλοιου. Τον Μάιο ανακοινώθηκε νέα σκλήρυνση των κυρώσεων, επιδεινώνοντας την ήδη δύσκολη οικονομική κατάσταση του νησιού.
Με πληθυσμό 9,6 εκατομμυρίων κατοίκων, η Κούβα αντιμετωπίζει σοβαρή κοινωνικοοικονομική κρίση, με ελλείψεις σε βασικά αγαθά και καύσιμα. Η ενεργειακή ανεπάρκεια έχει οδηγήσει σε παρατεταμένες διακοπές ρεύματος, προκαλώντας διαδηλώσεις σε συνοικίες της Αβάνας.