Η Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, που τιμάται στις 20 Ιουνίου, υπενθυμίζει ότι το δικαίωμα στην αναζήτηση ασφάλειας αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα. Σε μια εποχή όπου συγκρούσεις, διώξεις και κρίσεις εκτοπίζουν εκατομμύρια ανθρώπους, η ημέρα αυτή αποκτά ξεχωριστή σημασία.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR), στο τέλος του 2024 στην Ευρώπη υπήρχαν 18,4 εκατομμύρια εκτοπισμένοι, ενώ φιλοξενούνταν περίπου 12 εκατομμύρια πρόσφυγες — σχεδόν το ένα τρίτο του παγκόσμιου προσφυγικού πληθυσμού. Παγκοσμίως, οι πρόσφυγες ανέρχονται σε 41,6 εκατομμύρια ανθρώπους.
Η φετινή επέτειος συμπίπτει με τα 75 χρόνια από την υιοθέτηση της Σύμβασης της Γενεύης του 1951, που καθιέρωσε το δικαίωμα στο άσυλο και την προστασία των προσφύγων. Η Αντιπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας στην Ελλάδα, Λάουρα Λο Κάστρο, τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι η ημέρα αυτή αποτελεί ορόσημο για όλους.
«Πριν από 75 χρόνια, στον απόηχο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τα κράτη έδωσαν μια σημαντική υπόσχεση: ότι κάθε άνθρωπος που αναγκάζεται να εγκαταλείψει τη χώρα του εξαιτίας πολέμου, συγκρούσεων ή διώξεων έχει το δικαίωμα να αναζητήσει ασφάλεια και να ξαναχτίσει τη ζωή του σε μια άλλη χώρα», επισήμανε η Λο Κάστρο.
Μέχρι κάθε άνθρωπος να είναι ασφαλής
Με κεντρικό μήνυμα «Μέχρι Κάθε Άνθρωπος να Είναι Ασφαλής» (Until Everyone is Safe), η Ύπατη Αρμοστεία καλεί τις νεότερες γενιές να υπερασπιστούν το δικαίωμα στο άσυλο. Όπως υπογράμμισε η Λο Κάστρο, «κανένας άνθρωπος δεν είναι πραγματικά ασφαλής μέχρι να είναι ασφαλείς οι πιο ευάλωτοι ανάμεσά μας».
Η ίδια σημείωσε ότι το δικαίωμα αυτό δεν αφορά μόνο όσους αναγκάζονται σήμερα να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, αλλά όλους μας. «Η υπόσχεση προστασίας που δόθηκε πριν από 75 χρόνια δεν προοριζόταν ποτέ για λίγους και εκλεκτούς, αλλά για κάθε άνθρωπο», πρόσθεσε.
Οι πρόσφυγες πίσω από τους αριθμούς
Πίσω από τα στατιστικά στοιχεία βρίσκονται εκατομμύρια ιστορίες απώλειας, ξεριζωμού και ελπίδας. Η Λο Κάστρο επισημαίνει την ανάγκη αποδόμησης στερεοτύπων γύρω από τους πρόσφυγες, υπογραμμίζοντας ότι «οι πρόσφυγες είναι άνθρωποι με δεξιότητες, ταλέντα και φιλοδοξίες». Όταν τους δίνονται ευκαιρίες, συμβάλλουν ουσιαστικά στις κοινωνίες που τους υποδέχονται, ενισχύοντας τις οικονομίες και προάγοντας τη συνοχή.
Η τέχνη ως γέφυρα συνύπαρξης
Στην Αθήνα, το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Προσφύγων εκφράζεται μέσα από τη συνεργασία του Δικτύου Μέλισσα με το Magnum Photos. Η έκθεση φωτογραφίας «Say Goodbye Before You Leave / Πες Αντίο Πριν Φύγεις» του Enri Canaj, που φιλοξενείται στο Beehive, παρατείνεται έως τις 30 Σεπτεμβρίου λόγω της μεγάλης ανταπόκρισης.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης την πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ «Allies in Exile» στις 24 Ιουνίου και μια συζήτηση με την συγγραφέα Ελίφ Σαφάκ στις 27 Ιουνίου. Τον Ιούλιο θα παρουσιαστεί μέρος της αναδρομικής έκθεσης της Ύπατης Αρμοστείας με φωτογραφικό υλικό από τα 75 χρόνια της Σύμβασης της Γενεύης.
Refugee Week Greece: Μια γιορτή συνύπαρξης
Το Refugee Week Greece επιστρέφει στο Πάρκο ΚΑΠΑΨ με μουσική, δράσεις και γεύσεις από όλο τον κόσμο. Η εκδήλωση περιλαμβάνει δραστηριότητες για όλες τις ηλικίες, ενώ η ομάδα της Ύπατης Αρμοστείας θα διαθέτει Info Point για όσους θέλουν να στείλουν το δικό τους μήνυμα αλληλεγγύης.
Η πρόκληση της εποχής
Όπως τόνισε η Λο Κάστρο, ο κόσμος αντιμετωπίζει ιστορικά υψηλά επίπεδα αναγκαστικού εκτοπισμού, αυξανόμενες συγκρούσεις και περιορισμένους πόρους. Το δικαίωμα στο άσυλο δέχεται πιέσεις, ενώ οι ανθρωπιστικές ανάγκες αυξάνονται.
Η Ύπατη Αρμοστεία υπενθυμίζει ότι «η Σύμβαση δημιουργήθηκε για εποχές σαν κι αυτή» και αποτελεί κοινό πλαίσιο προστασίας που βασίζεται στην αλληλεγγύη και τη συνεργασία μεταξύ κρατών. Η υπεράσπισή της, όπως σημειώνεται, ενισχύει τη σταθερότητα και τις αξίες που ενώνουν τις κοινωνίες.
Τελικά, όπως καταλήγει η Ύπατη Αρμοστεία, «δεν υπάρχει καλύτερο μέρος από το σπίτι». Η ειρήνη και η προστασία των προσφύγων παραμένουν προϋπόθεση για έναν πιο ασφαλή και δίκαιο κόσμο.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
