Έντονη αντιπαράθεση μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, εν μέσω μιας απαιτητικής προεκλογικής περιόδου, στρέφει την πολιτική του ρητορική εναντίον της Άγκυρας. Το κλίμα έντασης ενισχύθηκε μετά από ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές σε στρατιωτικό αεροδρόμιο της βορειοδυτικής Συρίας, αμέσως μετά την επίσκεψη τουρκικής αντιπροσωπείας.
Ο Νετανιάχου υποστήριξε πως η Τουρκία επιδιώκει να εγκαθιδρύσει στρατιωτική παρουσία στη Συρία παρά τις προειδοποιήσεις του Ισραήλ, ισχυρισμό που η Άγκυρα διαψεύδει. Ο ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραελ Κατς κατηγόρησε τον Ταγίπ Ερντογάν για "επικίνδυνες περιπέτειες στη Συρία", τονίζοντας ότι "το Ισραήλ δεν θα επιτρέψει σε καμία οντότητα να απειλήσει την ασφάλειά του".
Στην προεκλογική του εκστρατεία, ο Νετανιάχου έχει αξιοποιήσει φωτογραφίες διαφόρων ηγετών, συμπεριλαμβανομένου του τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν, με το σύνθημα: «Θέλουν να χάσει ο Νετανιάχου». Η κριτική του Ερντογάν για την ισραηλινή επίθεση στη Γάζα έχει οδηγήσει σε περαιτέρω επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών, ειδικά μετά το περιστατικό με την αναχαίτιση του στολίσκου ανθρωπιστικής βοήθειας από την Τουρκία προς τη Γάζα.
Ωστόσο, η Τουρκία παραμένει μέλος του ΝΑΤΟ και διατηρεί στενές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες καταδίκασαν τις ισραηλινές επιθέσεις κατά της συριακής αεροπορικής βάσης. Παρά τις εντάσεις, η Τουρκία ήταν η πρώτη κυρίως μουσουλμανική χώρα που αναγνώρισε το κράτος του Ισραήλ και εξακολουθεί να διατηρεί εμπορικές σχέσεις μαζί του, ακόμη και αν κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα η Άγκυρα είχε δηλώσει ότι επιδιώκει τη διακοπή τους.
Ο Γιαΐρ Γκολάν, ηγέτης του κόμματος των Δημοκρατών της ισραηλινής κεντροαριστεράς, χαρακτήρισε την ισραηλινή επίθεση στη Συρία «προκλητική και επικίνδυνη», εκτιμώντας ότι «φέρνει το Ισραήλ κοντά σε σύγκρουση με την Τουρκία και επιδεινώνει το ρήγμα με τους συμμάχους, κυρίως με τις Ηνωμένες Πολιτείες». Σύμφωνα με τον ίδιο, «η στρατιωτική ισχύς χρησιμοποιείται για να απαντήσει σε πολιτικούς υπολογισμούς».
Οι γεωπολιτικές ισορροπίες και το "αντιτουρκικό χαρτί"
Η απορριπτική στάση έναντι του Ερντογάν, ο οποίος έχει επιτρέψει σε μέλη της ηγεσίας της Χαμάς να διαμένουν στην Τουρκία, δεν περιορίζεται μόνο στην κυβέρνηση Νετανιάχου. Ο Ναφτάλι Μπένετ, προσωπικότητα της κεντροδεξιάς ισραηλινής αντιπολίτευσης και πρώην πρωθυπουργός, έχει κατηγορήσει τον Νετανιάχου ότι αγνοεί τη "νέα τουρκική απειλή" επικεντρώνοντας αποκλειστικά στο Ιράν.
Η Gallia Lindenstrauss, ερευνήτρια στο Institute for National Security Studies του Τελ Αβίβ, επισημαίνει ότι η παρουσία της Χαμάς στην Τουρκία ενισχύει τους φόβους του Ισραήλ για μελλοντική δραστηριότητα ένοπλων οργανώσεων στη Συρία, που θα μπορούσε να αποτελέσει απειλή. Παράλληλα, επισημαίνει πως το Ισραήλ, έχοντας δημιουργήσει «ζώνη ασφαλείας» στα υψίπεδα του Γκολάν, έχει σε μεγάλο βαθμό ευθυγραμμιστεί με τα τουρκικά συμφέροντα στη βόρεια Συρία.
Όπως τονίζει η ερευνήτρια Gönül Tol του Middle East Institute, ο Νετανιάχου επικρίνεται επειδή δεν πέτυχε τους στόχους των πολέμων του, ενώ στις ΗΠΑ, οποιαδήποτε περαιτέρω ενέργεια κατά της Τουρκίας κινδυνεύει να του προσδώσει την εικόνα ενός "απερίσκεπτου ηγέτη". Η τουρκική διάψευση λειτουργεί ως μέσο άμβλυνσης της έντασης, με τον Ερντογάν να αποφεύγει την κλιμάκωση.
Η περιφερειακή διάσταση της συριακής κρίσης
Τα τουρκικά συμφέροντα στη Συρία εστιάζουν ιστορικά στην αντιμετώπιση του κουρδικού αυτονομισμού, με τη βάση του να εκτείνεται και στις δύο χώρες. Σήμερα, προτεραιότητα της Τουρκίας είναι η ανάκαμψη της συριακής οικονομίας ώστε να διευκολυνθεί η επιστροφή των σύρων προσφύγων, αλλά και η διασφάλιση ενός σταθερού συμμάχου απέναντι στο μπλοκ Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ στην ανατολική Μεσόγειο.
Η Άγκυρα στήριξε τον πρόεδρο της Συρίας Αχμαντ αλ-Σαρά, επικεφαλής του συνασπισμού των ένοπλων οργανώσεων που συνέβαλαν στην πτώση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ-Ασαντ και στον τερματισμό του εμφυλίου πολέμου. Για τη Συρία, η πρόκληση είναι να πάψει να αποτελεί "το θέατρο των συγκρούσεων των άλλων", όπως σημειώνει ο συγγραφέας και ερευνητής Maher Tamran, και να αξιοποιήσει την τουρκοϊσραηλινή αντιπαλότητα για την ανάκτηση της κυριαρχίας της.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
