Σημαντικό ρόλο στα δυσμενή εκλογικά αποτελέσματα των τελευταίων εβδομάδων για το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU) φαίνεται να διαδραμάτισε η πολιτική της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, αλλά και η προσωπικότητα του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, όπως παραδέχθηκε ο ίδιος, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση. Ο κ. Μερτς έκανε λόγο για «ιστορικές προκλήσεις» με διακύβευμα το «δημοκρατικό μέλλον» της Γερμανίας και επανέλαβε τη δέσμευσή του για περαιτέρω μεταρρυθμίσεις.
Στις δηλώσεις του, ο καγκελάριος τόνισε ότι στις πρόσφατες κρατιδιακές εκλογές, τόσο στη Σαξονία-'Ανχαλτ όσο και στο Βερολίνο, η ομοσπονδιακή πολιτική και το πρόσωπό του είχαν καθοριστική επίδραση. Υπογράμμισε πως τα εκλογικά αποτελέσματα και οι αιτίες τους «εκτείνονται πολύ πέρα από εμένα προσωπικά» και διαβεβαίωσε ότι δεν έχει τεθεί ζήτημα αλλαγής προσώπου στην ηγεσία.
Αναφερόμενος στον κυβερνητικό εταίρο, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD), ο κ. Μερτς εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του για την πρόθεση διατήρησης του συνασπισμού. Επεσήμανε πως η χώρα αντιμετωπίζει «βαθιά αλλαγή του πολιτικού συστήματος των κομμάτων», ενώ αναφέρθηκε σε δυνάμεις που αμφισβητούν το κοινοβουλευτικό σύστημα, φωτογραφίζοντας την Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) και την Αριστερά, οι οποίες συγκέντρωσαν πάνω από 40% των ψήφων στο Βερολίνο.
Ο καγκελάριος χαρακτήρισε την παρούσα συγκυρία ως «πολύ σημαντική δοκιμασία», επισημαίνοντας την ανάγκη συνεργασίας ομοσπονδιακών και κρατιδιακών κυβερνήσεων. Τόνισε πως «οφείλουμε στους ανθρώπους απαντήσεις για τις ανησυχίες και τους φόβους τους» και παραδέχθηκε ότι σε πολλά ζητήματα δεν υπάρχουν πλέον ικανοποιητικές απαντήσεις, κάτι που δεσμεύτηκε να αλλάξει.
Με αναφορές στη νικήτρια των εκλογών του Βερολίνου, Ελίφ Εράλπ από την Αριστερά, ο κ. Μερτς προανήγγειλε νομοθετική παρέμβαση για την απαγόρευση απαλλοτριώσεων κατοικιών, απαντώντας σε σχετικές προεκλογικές εξαγγελίες. Εξέφρασε ανησυχία για φαινόμενα ριζοσπαστικού αντισημιτισμού στη γερμανική πρωτεύουσα, τονίζοντας ότι το CDU στηρίζει την ασφάλεια των Εβραίων στη Γερμανία και στο Βερολίνο.
Αντιδράσεις από SPD, AfD και Αριστερά
Από την πλευρά του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD), ο αρχηγός και υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλινγκμπάιλ ζήτησε αλλαγή πορείας για την κυβέρνηση, επισημαίνοντας ότι «ο κόσμος δεν είναι ευχαριστημένος με τις μεταρρυθμίσεις». Η πρωθυπουργός του Μεκλεμβούργου - Δυτικής Πομερανίας, Μανουέλα Σβέζιγκ, επέκρινε ευθέως τον καγκελάριο Μερτς, αμφισβητώντας την παραμονή του στην εξουσία.
Η αρχηγός της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD), Αλίς Βάιντελ, συνέχισε να προωθεί το μήνυμα συνεργασίας με το CDU, χαρακτηρίζοντας την AfD «πολιτικό κληρονόμο» του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος. Τόνισε ότι η AfD έχει αντικαταστήσει το CDU ως λαϊκό κόμμα και ζήτησε επείγουσες συνομιλίες για την αντιμετώπιση της κρίσης. Παράλληλα, κάλεσε το CDU να αναθεωρήσει τη στρατηγική του για το «τείχος προστασίας» απέναντι στην AfD.
Η επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της Αριστεράς στη Bundestag, Χάιντι Ράιχινεκ, απέρριψε τις κατηγορίες περί αντισημιτισμού στο κόμμα της, υπογραμμίζοντας ότι υπάρχει «κόκκινη γραμμή» για τέτοιες θέσεις. Η Ελίφ Εράλπ επέμεινε στη δέσμευση για απαλλοτριώσεις μεγάλων εταιρειών ακινήτων, επικαλούμενη το σχετικό δημοψήφισμα, ενώ η αρχηγός του κόμματος Ινές Σβερντνερ ζήτησε να σταματήσουν οι μεταρρυθμίσεις που προωθεί η κυβέρνηση, με ιδιαίτερη αναφορά στις αλλαγές στο συνταξιοδοτικό.