Οι αμερικανικές δυνάμεις αναμένεται να αποχωρήσουν από τις τελευταίες βάσεις τους στο Ιράκ έως αύριο Τετάρτη, γεγονός που παρουσιάζεται ως νίκη από το Ιράν και τους συμμάχους του. Η εξέλιξη αυτή λαμβάνει χώρα σε μια χώρα όπου περισσότερα από 4.500 μέλη του αμερικανικού στρατού έχουν χάσει τη ζωή τους σε διάστημα άνω των δύο δεκαετιών πολέμου.
Σύμφωνα με Ιρακινούς ειδικούς σε θέματα ασφαλείας, η αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων – βάσει συμφωνίας που υπογράφηκε επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν και τίθεται σε εφαρμογή ενώ η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ πολεμά εναντίον του Ιράν – ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για ενίσχυση της επιρροής της Τεχεράνης και των συμμάχων της στο Ιράκ. Παράλληλα, αυξάνονται οι ανησυχίες για πιθανή ανάκαμψη εχθρών των ΗΠΑ, όπως το Ισλαμικό Κράτος.
Ο Τζάσιμ αλ Μπαχάντλι, Ιρακινός αναλυτής με ειδίκευση στις ένοπλες σιιτικές ομάδες που συντάσσονται με το Ιράν, εκτίμησε ότι το Ιράν θα ωφεληθεί στρατηγικά από τη συγκεκριμένη αποχώρηση. Όπως ανέφερε, η αποχώρηση του συνασπισμού θα εξαφανίσει μια σημαντική στρατιωτική παρουσία που λειτουργούσε ως αντίβαρο στην επιρροή της Τεχεράνης.
Επιπλέον, προέβλεψε ότι φιλοϊρανικές παραστρατιωτικές ομάδες θα παρουσιάσουν την εξέλιξη ως νίκη, ενώ θα επιχειρήσουν να ενισχύσουν περαιτέρω το ρόλο τους στη λήψη αποφάσεων σε ζητήματα ασφάλειας και πολιτικής.
Ο Αμπού Μοζτάμπα αλ Γιάσιρι, διοικητής της Ισλαμικής Αντίστασης στο Ιράκ, χαρακτήρισε την αποχώρηση των ΗΠΑ ως «ιστορική νίκη για τις ομάδες της ιρακινής ισλαμικής αντίστασης και τους έντιμους Ιρακινούς και συντριπτική ήττα για τα αμερικανικά σχέδια».
Όπως τόνισε, «στις 30 Σεπτεμβρίου θα γιορτάσομε το κλείσιμο μιας μαύρης σελίδας στην ιστορία του Ιράκ και την αποτυχία των δυνάμεων κατοχής να επιβάλουν τη βούλησή της στη χώρα μας». Πρόσθεσε επίσης ότι «το Ιράκ απέδειξε ότι η κυριαρχία του δεν μπορεί να διασφαλιστεί από ξένες δυνάμεις, αλλά από την αντίσταση και τη βούληση του λαού του».
«Δεν είναι έτοιμο»
Παρά τη δημοφιλία της αποχώρησης μεταξύ των Ιρακινών, υπάρχουν φωνές που εκφράζουν ανησυχία για την ισχύ των φιλοϊρανικών ομάδων και τη χρονική συγκυρία της κίνησης.
Ο Αμπντουλράχμαν αλ Ζομπάι, σουνίτης φύλαρχος στη Φαλούτζα, σχολίασε πως το Ιράκ δεν είναι ακόμη έτοιμο να αναλάβει μόνο του την ευθύνη για την ασφάλειά του. Υπογράμμισε ότι οι Ιρακινοί επιδιώκουν την πλήρη κυριαρχία, αλλά η δημιουργία κενού λόγω της αποχώρησης του συνασπισμού προκαλεί ανησυχία.
Οι αμερικανικές δυνάμεις εισέβαλαν στο Ιράκ το 2003 με στόχο την ανατροπή του Σαντάμ Χουσέιν και εγκαθίδρυσαν κυβέρνηση υπό σιιτική ηγεσία. Πολέμησαν για χρόνια κατά της ιρακινής αντίστασης, αποσύρθηκαν στο τέλος του 2011, αλλά επέστρεψαν λιγότερο από τρία χρόνια αργότερα για να στηρίξουν τις ιρακινές δυνάμεις ενάντια στο Ισλαμικό Κράτος.
Οι συγκρούσεις με το Ισλαμικό Κράτος διήρκεσαν από το 2014 έως το 2017. Κατά την «Επιχείρηση Ιρακινή Ελευθερία», ο αριθμός των Αμερικανών θυμάτων ήταν σχεδόν διπλάσιος σε σχέση με τον πόλεμο στο Αφγανιστάν, ενώ οι αμερικανικές δυνάμεις αποσύρθηκαν αιφνιδιαστικά από το Αφγανιστάν το 2021.
Το Ιράκ διατήρησε τα τελευταία χρόνια στενούς πολιτικούς και στρατιωτικούς δεσμούς τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με το Ιράν. Το έδαφος της χώρας χρησιμοποιήθηκε επανειλημμένα για επιθέσεις μεταξύ των δύο πλευρών, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη δολοφονία του Κασέμ Σολεϊμανί το 2020 στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης, αλλά και αντίποινα κατά αμερικανικών βάσεων.
Μετά το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν τον Φεβρουάριο, επτά από τους δεκαοκτώ Αμερικανούς στρατιωτικούς που σκοτώθηκαν στη σύγκρουση έχασαν τη ζωή τους στο Ιράκ.
Νίκη για τον άξονα του Ιράν
Το Ιράν, δηλώνοντας ως απώτερο στόχο την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από τη Μέση Ανατολή, παρουσιάζει την αποχώρηση των ΗΠΑ από το Ιράκ ως νίκη για τον «άξονα της αντίστασης». Ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, Αμίρ Χαγιάτ Μοκαντάμ, δήλωσε πως «μόνιμη ασφάλεια θα επικρατήσει στο Ιράκ» μετά την αποχώρηση των Αμερικανών και ότι το Ιράν «χαιρετίζει την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από το Ιράκ και αναμφισβήτητα θα την υποστηρίξει».
Σημείωσε επίσης ότι «οι ομάδες αντίστασης αναλαμβάνουν δράση, κάποιες φορές στοχοθετώντας και αντιμετωπίζοντας αμερικανικά στρατεύματα».
Αναβίωση του Ισλαμικού Κράτους;
Ιρακινοί αξιωματούχοι, τόσο κυβερνητικοί όσο και από την ημιαυτόνομη περιοχή του Ιρακινού Κουρδιστάν, εκφράζουν ανησυχίες ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ μπορεί να ευνοήσει την αναβίωση του Ισλαμικού Κράτους. Παρά την απώλεια του χαλιφάτου, η οργάνωση διατηρεί πυρήνες μαχητών εν υπνώσει.
Στο απόγειό της, η τζιχαντιστική οργάνωση έλεγχε το ένα τρίτο του Ιράκ και ευθύνεται για χιλιάδες θανάτους. Η έλλειψη πληροφοριών, επιμελητειακής υποστήριξης και drones από τις ΗΠΑ ενδέχεται να προσφέρει ευκαιρία στο Ισλαμικό Κράτος να ανασυνταχθεί, σύμφωνα με τον Κούρδο διοικητή Σιρουάν Μπαρζανί.
Ο ίδιος σημείωσε ότι «επί περισσότερες από δύο εβδομάδες παρατηρούμε κινήσεις των πυρήνων εν υπνώσει του ΙΚ μετά την ανακοίνωση από κυβερνητικά μέσα ενημέρωσης ότι ως το τέλος Σεπτεμβρίου θα αποχωρήσει επισήμως από το Ιράκ ο διεθνής συνασπισμός». Αυτό, κατά τη γνώμη του, έχει ενισχύσει το ηθικό των μαχητών του ΙΚ.
Οι ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας επισήμαναν ότι πυρήνας του ΙΚ σχεδιάζει επιθέσεις αυτοκτονίας που θα συμπέσουν με την αποχώρηση, επιβεβαιώνοντας ότι η οργάνωση παραμένει ικανή να εκμεταλλεύεται τα κενά ασφαλείας παρά τα χρόνια στρατιωτικών αποτυχιών, όπως ανέφεραν τέσσερις Ιρακινοί αξιωματούχοι ασφαλείας και στρατού.
Ο στρατηγός Χάλιντ αλ Μπαγιάτι, ανώτερος αξιωματούχος ασφαλείας στο Κιρκούκ, δήλωσε πως το ΙΚ «επιδιώκει να στείλει ένα μήνυμα ότι είναι ακόμη ισχυρό και ικανό να εξαπολύσει αιματηρές επιθέσεις».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
