Το τελικό πράσινο φως στον ευρωπαϊκό κανονισμό για τις επιστροφές μεταναστών χωρίς δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ έδωσαν οι υπουργοί Εσωτερικών των 27 κρατών-μελών, κατά τη σημερινή συνεδρίασή τους στο Λουξεμβούργο. Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί ένα νέο πλαίσιο διαχείρισης των επιστροφών υπηκόων τρίτων χωρών, των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί.
Ο νέος νομοθετικός κανονισμός επιτρέπει τη δημιουργία κέντρων επιστροφής (return hubs) εκτός της ΕΕ. Σε αυτά τα κέντρα θα μπορούν να μεταφέρονται όσοι έχουν λάβει απόφαση επιστροφής, έπειτα από απόρριψη της αίτησης ασύλου τους.
Τα μέτρα αυτά συμπληρώνουν το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, εισάγοντας κοινές διαδικασίες επιστροφής και νέες υποχρεώσεις για τα άτομα που καλούνται να εγκαταλείψουν την ΕΕ. Όπως σημείωσε ο Ιρλανδός υπουργός Δικαιοσύνης, Εσωτερικών και Μετανάστευσης Τζιμ Ο'Κάλαχαν, «περίπου δύο στους τρεις ανθρώπους που διατάσσονται να εγκαταλείψουν την ΕΕ δεν αποχωρούν τελικά», τονίζοντας τη σημασία των νέων κανόνων για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των επιστροφών.
Με βάση τον νέο κανονισμό, τα κράτη μέλη δύνανται να δημιουργούν κέντρα επιστροφής σε τρίτες χώρες, εφόσον έχει προηγηθεί σχετική συμφωνία με τη χώρα υποδοχής. Η συμφωνία αυτή θα πρέπει να διασφαλίζει τον σεβασμό των διεθνών κανόνων για τα ανθρώπινα δικαιώματα και της αρχής της μη επαναπροώθησης. Εξαίρεση αποτελούν οι ασυνόδευτοι ανήλικοι.
Επιπλέον, θεσπίζεται η «Ευρωπαϊκή Εντολή Επιστροφής», με στόχο τη διευκόλυνση της αμοιβαίας αναγνώρισης των αποφάσεων επιστροφής μεταξύ των κρατών-μελών. Η αναγνώριση αυτή θα είναι αρχικά προαιρετική και θα επανεξεταστεί μετά από τρία χρόνια.
Ο κανονισμός θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και θα τεθεί σε ισχύ την επομένη της δημοσίευσής του. Οι διατάξεις για τα κέντρα επιστροφής θα εφαρμοστούν άμεσα, ενώ οι υπόλοιπες προβλέψεις θα ενεργοποιηθούν σε ένα έτος.