Στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών στη Βραζιλία, ο γερουσιαστής της δεξιάς Φλάβιου Μπολσονάρου κατόρθωσε να ανατρέψει τα προγνωστικά, συγκεντρώνοντας υψηλότερο ποσοστό από τον απερχόμενο πρόεδρο της κεντροαριστεράς Λούλα. Η διαφορά μεταξύ των δύο υποψηφίων μειώθηκε σημαντικά όσο προχωρούσε η καταμέτρηση, με αποτέλεσμα να οδηγηθούν σε δεύτερο γύρο που θα διεξαχθεί στις 25 Οκτωβρίου.
Με σχεδόν το 99% των ψήφων καταμετρημένο, ο Φλάβιου Μπολσονάρου, γιος του πρώην προέδρου της άκρας δεξιάς Ζαΐχ Μπολσονάρου, συγκέντρωσε πάνω από 47% των ψήφων, έναντι σχεδόν 45% του Λουίς Ινάσιου Λούλα ντα Σίλβα.
Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ παρακολουθεί στενά την εκλογική διαδικασία, χωρίς να εκφράζει ανοιχτά προτίμηση για τον δεξιό υποψήφιο. Ωστόσο, η στήριξή του θεωρείται δεδομένη, καθώς το τελευταίο διάστημα έχει δει συμμάχους του να κερδίζουν στην Αργεντινή, την Κολομβία και το Περού.
Οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις που εμφάνιζαν τον πρόεδρο Λούλα να προηγείται οριακά, διαψεύστηκαν, όπως είχε συμβεί και το 2018, υποτιμώντας την απήχηση της δεξιάς.
Λίγο πριν τα 81 του χρόνια, ο πρόεδρος Λούλα, διεκδικώντας τέταρτη και τελευταία θητεία, είχε ζητήσει κατά την προεκλογική εκστρατεία από τον αμερικανό ομόλογό του να μην «αναμιχθεί» στις βραζιλιάνικες εκλογές.
Το πολιτικό σκηνικό και οι ψηφοφόροι
Ο Λούλα, πρώην συνδικαλιστής ηγέτης, φάνηκε αρχικά να κινδυνεύει με ήττα από τον Φλάβιο Μπολσονάρου ήδη στον πρώτο γύρο. Ο γερουσιαστής ήταν σχετικά άγνωστος μέχρι πρόσφατα, όταν ο πατέρας του τον ανέδειξε ως πολιτικό διάδοχο. Ο Ζαΐχ Μπολσονάρου δεν μπορεί να θέσει υποψηφιότητα, καθώς εκτίει ποινή κατ' οίκον 27 ετών για απόπειρα πραξικοπήματος το 2022.
Πολλοί από τους σχεδόν 160 εκατομμύρια ψηφοφόρους εξέφρασαν ανοιχτά τη δυσαρέσκειά τους για τους βασικούς υποψηφίους, δηλώνοντας πως επέλεξαν αυτόν που θεωρούσαν το μικρότερο κακό.
«Πάντα ψήφιζα τον Λούλα αλλά μόλις έφτασα στο εκλογικό τμήμα άλλαξα γνώμη, θα ψηφίσω Μπολσονάρου. Μόνο και μόνο για να δοκιμαστεί και να δούμε τι θα κάνει», ανέφερε χαρακτηριστικά ψηφοφόρος.
Ο απερχόμενος πρόεδρος, ψηφίζοντας στη Σάου Πάουλου, τόνισε ότι οι πολίτες καλούνται να επιλέξουν «ανάμεσα στην ενίσχυση του δημοκρατικού καθεστώτος και τη βαρβαρότητα».
Ο Φλάβιου Μπολσονάρου, εξερχόμενος από το εκλογικό τμήμα στο Ρίο, υποσχέθηκε «απελευθέρωση» της Βραζιλίας και του λαού της, κάνοντας λόγο για ανάγκη αλλαγής και αντιμετώπιση υψηλών φόρων, εγκληματικότητας και πολιτικών διωγμών.
Εκλογικές τάσεις και πολιτικές προοπτικές
Αν και οι δύο βασικοί υποψήφιοι δήλωναν βέβαιοι για νίκη από τον πρώτο γύρο, οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι κανείς δεν θα ξεπερνούσε το 50%. Στην αρχή της καταμέτρησης ο Φλάβιου Μπολσονάρου βρέθηκε να προηγείται, αλλά η διαφορά μειώθηκε σταδιακά.
Η επιρροή του αμερικανού προέδρου Τραμπ φάνηκε κατά την προεκλογική περίοδο, ιδιαίτερα μετά την επιβολή τελωνειακών δασμών και κυρώσεων στη Βραζιλία, έπειτα από τη δίκη του 2025 εις βάρος του Ζαΐχ Μπολσονάρου.
Ορισμένοι πολίτες εξέφρασαν ανησυχία για την ανεξαρτησία της χώρας και την πολιτική κατεύθυνση που θα ακολουθήσει η Βραζιλία, ενώ άλλοι δήλωσαν ότι ψήφισαν τον Φλάβιου Μπολσονάρου για να αποφύγουν την επιστροφή του Κόμματος Εργαζομένων στην εξουσία.
Ο πρόεδρος Λούλα, που επέστρεψε στην προεδρία το 2023, εξακολουθεί να απολαμβάνει εκτίμησης για τα κοινωνικά προγράμματα και τις περιβαλλοντικές πολιτικές του, αν και πολλοί ψηφοφόροι εκφράζουν ανησυχία για το αυξανόμενο κόστος ζωής και την εγκληματικότητα.
Ο αντίπαλός του υπόσχεται αυστηρή αντιμετώπιση του εγκλήματος και πολιτικές λιτότητας, ενώ επιδιώκει και την απελευθέρωση του πατέρα του.
Ο Φλάβιου Μπολσονάρου φαίνεται να μην επηρεάστηκε από τις έρευνες για διαφθορά που σχετίζονται με τη χρηματοδότηση ταινίας για τον πατέρα του. Την ίδια ώρα, η δεξιά υπενθυμίζει διαρκώς ότι ο Λούλα είχε φυλακιστεί για διαφθορά, πριν η καταδίκη του ακυρωθεί λόγω διαδικαστικών λαθών.