Το κοινοβούλιο της Λιθουανίας ενέκρινε σήμερα, στην πρώτη από τις δύο απαιτούμενες ψηφοφορίες, την άρση της συνταγματικής απαγόρευσης για τα πυρηνικά όπλα. Η κίνηση αυτή, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, έχει προκαλέσει αντιδράσεις από το Κρεμλίνο, το οποίο προειδοποιεί για πιθανή κλιμάκωση στην περιοχή.
Όπως είχε δηλώσει τον Ιούλιο ο πρόεδρος Γκιτάνας Ναουσέντα, τα πολιτικά κόμματα της χώρας είχαν συμφωνήσει σε ένα σχέδιο για την κατάργηση της απαγόρευσης, γεγονός που αντανακλά τις αλλαγές στο περιβάλλον ασφάλειας λόγω της στάσης της Ρωσίας.
Η συνταγματική αναθεώρηση απαιτεί πλειοψηφία δύο τρίτων σε δύο ψηφοφορίες στο κοινοβούλιο για να τεθεί σε ισχύ. Η αλλαγή αυτή καταργεί απαγορεύσεις που είχαν θεσπιστεί πριν από περισσότερα από τριάντα χρόνια, μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης.
Στην πρώτη ψηφοφορία, 106 από τα 141 μέλη του κοινοβουλίου τάχθηκαν υπέρ της αλλαγής, ενώ η δεύτερη ψηφοφορία έχει προγραμματιστεί για τις 12 Ιανουαρίου.
Ο πρόεδρος Ναουσέντα τόνισε ότι δεν υπάρχουν άμεσα σχέδια για αποθήκευση πυρηνικών όπλων στη Λιθουανία. Ωστόσο, διευκρίνισε πως η άρση της απαγόρευσης θα επιτρέψει στη χώρα να δράσει εάν μεταβληθούν οι συνθήκες ασφαλείας.
Επιπλέον, η Λιθουανία θα παραμείνει συμβαλλόμενο μέρος στη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων, όπως είχε επισημανθεί και τον Ιούλιο.
Σχέδιο για αμερικανική στρατιωτική βάση
Παράλληλα, ο πρόεδρος της χώρας Μιντάουγκας Σινκεβίτσιους δήλωσε ότι η Λιθουανία είναι διατεθειμένη να αναλάβει το κόστος εγκατάστασης μόνιμης βάσης των ΗΠΑ στο έδαφός της, εφόσον η Ουάσινγκτον αποδεχθεί το αίτημα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ότι θα εξετάσει το αίτημα της Λιθουανίας για μόνιμη αμερικανική βάση: «Είναι φίλοι μου, είναι καταπληκτικοί άνθρωποι, οπότε σίγουρα θα το εξετάσω».
Η Λιθουανία, μέλος του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, συνορεύει με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Από το 2019, οι ΗΠΑ διατηρούν στη χώρα ένα τεθωρακισμένο τάγμα περίπου 1.000 στρατιωτών με εναλλασσόμενο προσωπικό.
Ο Σινκεβίτσιους ανέφερε ότι πρότεινε τη μόνιμη παρουσία αμερικανικών δυνάμεων στη διάρκεια συνάντησης με τον απεσταλμένο του Τραμπ, Τζον Κόουλ, τον προηγούμενο μήνα στο Βίλνιους.
Σε ανάρτησή του στο Facebook, ο Σινκεβίτσιους σημείωσε: «Χαίρομαι που αυτή η ιδέα εξετάζεται σοβαρά (…) Είναι μια εξαιρετικά σημαντική εγγύηση αποτροπής και ασφάλειας». Πρόσθεσε ότι οι εταίροι πρέπει να λάβουν την πολιτική απόφαση για μόνιμη εγκατάσταση στρατευμάτων, με τη Λιθουανία να καλύπτει το σχετικό κόστος.
Από την πλευρά της, η Ρωσία προειδοποίησε ότι η κίνηση της Λιθουανίας για τα πυρηνικά όπλα μπορεί να οδηγήσει σε νέο γύρο κλιμάκωσης.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι η Μόσχα θα αναγκαστεί να λάβει μέτρα για την προστασία της ασφάλειάς της, εάν η Λιθουανία φιλοξενήσει πυρηνικά όπλα ή αμερικανική στρατιωτική βάση στο έδαφός της.