ΓΔ: 2552.7 -1.87% Τζίρος: 392.13 εκ. € Τελ. ενημέρωση: 17:27:05
ξηρασία και λειψυδρία

Η λειψυδρία στη Θεσσαλία απειλεί υπόγεια τα υδάτινα αποθέματα

Το 86% του νερού στην Ελλάδα χρησιμοποιείται για άρδευση, ενώ το 25% αυτού καταναλώνεται στη Θεσσαλία, γεγονός που οδηγεί τη γεωργική περιφέρεια σε σοβαρό περιβαλλοντικό αδιέξοδο, σύμφωνα με τον καθηγητή Νικήτα Μυλόπουλο.

Η διαχείριση των υδάτινων πόρων στη Θεσσαλία βρίσκεται στο επίκεντρο της περιβαλλοντικής και οικονομικής ζωής της περιοχής, καθώς το 86% της συνολικής κατανάλωσης νερού στην Ελλάδα κατευθύνεται στην άρδευση, με το 25% αυτής να καταναλώνεται στην εν λόγω περιφέρεια.

Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Νικήτας Μυλόπουλος, πρόεδρος του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, η Θεσσαλία αντιμετωπίζει σήμερα «περιβαλλοντικό αδιέξοδο» εξαιτίας αυτής της ανισορροπίας.

Υπερεκμετάλλευση και Υπεράντληση Υδάτινων Πόρων

Το υδατικό δυναμικό της Θεσσαλίας έχει υποστεί διαχρονική πίεση λόγω της κυριαρχίας του εντατικού μοντέλου αγροτικής παραγωγής, τροφοδοτούμενου από ευρωπαϊκές ενισχύσεις και απουσία ουσιαστικής υδατικής πολιτικής. Οι μελέτες επιβεβαιώνουν αρνητικά υδατικά ισοζύγια για σειρά ετών, τα οποία έχουν οδηγήσει στην εξάντληση ακόμη και των μόνιμων αποθεμάτων νερού.

Η μείωση της απορροής του Πηνειού δεν παρατηρείται μόνο τους θερινούς μήνες στη Λάρισα, αλλά έχει επεκταθεί και ανάντη του ποταμού, θέτοντας σε κίνδυνο το οικολογικό του όριο διαχρονικά.

Στην Ανατολική Θεσσαλία και τις πεδιάδες του Αλμυρού και Βόλου, η σταδιακή υφαλμύρινση και η σημαντική πτώση στάθμης των υδροφόρων οριζόντων είναι πλέον εμφανείς, ενώ οι εδαφικές ρωγμές και καθιζήσεις καταμαρτυρούν τη συσσωρευμένη πίεση στα υπόγεια υδατικά συστήματα.

Κρίσιμος Παράγοντας: Τα Υπόγεια Υδατικά Συστήματα

Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 70% των αρδευόμενων εκτάσεων στη Θεσσαλία αντλεί νερό από υπόγειες πηγές. Η συνεχής υπεράντληση που καταγράφεται από τη δεκαετία του ’80, ιδίως μέσω δεκάδων χιλιάδων γεωτρήσεων –πολλές από τις οποίες είναι μη καταγεγραμμένες ή παράνομες–, επιτείνει το υδατικό έλλειμμα, το οποίο εκτιμάται στα 3 δισ. κυβικά μέτρα. Αυτή η πρακτική έχει δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο λειψυδρίας και υποβάθμισης των οικοσυστημάτων.

Η μείωση των ποτάμιων ροών το καλοκαίρι δεν οφείλεται μόνο σε λιγότερες βροχοπτώσεις ή αυξημένη ξηρασία, αλλά πρωτίστως σε πτώση της στάθμης των υδροφορέων λόγω της υπεράντλησης, δεδομένου ότι σημαντικό μέρος της θερινής απορροής προέρχεται από τις εκφορτίσεις των υπόγειων υδάτων.

Ανάγκη για Ολοκληρωμένο Σχέδιο Διαχείρισης

Μπροστά σε αυτό το σκηνικό, καθίσταται αναγκαία η άμεση εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων άρδευσης και νέων τεχνολογιών εξοικονόμησης νερού, όπως η γεωργία ακριβείας, καθώς και η υιοθέτηση «καλών γεωργικών πρακτικών».

Την ίδια στιγμή, απαιτείται κατασκευή σύγχρονων δικτύων ύδρευσης και η προώθηση της ταμίευσης επιφανειακού νερού με φράγματα και λιμνοδεξαμενές. Η μετάβαση σε χρήση επιφανειακών υδάτων θα συμβάλει μακροπρόθεσμα στην αποκατάσταση των υπόγειων υδατικών συστημάτων, ειδικά αν υποστηριχθεί από προγράμματα τεχνητού εμπλουτισμού τους.

Όπως υπογραμμίζει ο καθηγητής, όλες αυτές οι παρεμβάσεις θα πρέπει να ενταχθούν σε ένα μακρόπνοο, στρατηγικό σχέδιο για την ανασυγκρότηση της Θεσσαλίας, συνδέοντας τη λειψυδρία, την κλιματική κρίση, την αντιπλημμυρική προστασία, τη δασοπροστασία και τη διαχείριση υδατικών πόρων με το χωροταξικό και παραγωγικό μετασχηματισμό.

Η Λειψυδρία ως Πολιτικό και Οικονομικό Ζήτημα

Η υδατική κρίση αναδεικνύεται σε κορυφαίο περιβαλλοντικό πρόβλημα διεθνώς – πιο σύνθετο από τη φυσική ξηρασία και παλαιότερο της ίδιας της κλιματικής κρίσης, η οποία το εντείνει περαιτέρω. Η χρόνια υπερκατανάλωση νερού και τα διαρκώς αρνητικά υδατικά ισοζύγια έχουν κοστίσει ανυπολόγιστα στην ελληνική οικονομία, επηρεάζοντας την ανάπτυξη και το βιοτικό επίπεδο των πολιτών.

Η απειλή της ερημοποίησης ολοένα και μεγαλύτερων περιοχών καθιστά σαφές ότι πρόκειται για ένα κατεξοχήν *πολιτικό πρόβλημα με ευρύτερες επιπτώσεις στη βιωσιμότητα του αγροτικού τομέα και της τοπικής κοινωνίας.

Google news logo Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Νίκος Ταγαράς στο γραφείο
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Το ΤΕΕ αποχαιρετά τον Νίκο Ταγαρά, σημαντικό μηχανικό και πολιτικό

Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας και ο τεχνικός κόσμος αποχαιρετούν με θλίψη τον Νίκο Ταγαρά, πολιτικό μηχανικό και υφυπουργό, που έφυγε από τη ζωή στις 29 Μαΐου σε ηλικία 70 ετών. Μάχιμος μηχανικός και ουσιαστικός πολιτικός.
Ιχθυοκαλλιέργειες θαλάσσης
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Παγκόσμια Ημέρα Αλιείας: Η πολιτεία στηρίζει τους Έλληνες αλιείς

Με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Αλιείας, ο Σπύρος Πρωτοψάλτης τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ τη σημασία της αλιείας για την οικονομία και την κοινωνική συνοχή, επισημαίνοντας πως η αλιεία αποτελεί μέρος της εθνικής ταυτότητας.
Σταύρος Παπασταύρου
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Παπασταύρου: Σεισμικές έρευνες με σεβασμό σε Διεθνές Δίκαιο και περιβάλλον

Ο υπουργός ΠΕΝ, Σταύρος Παπασταύρου, δήλωσε πως η εθνική στρατηγική για την αξιοποίηση των ενεργειακών πόρων κάνει αποφασιστικό βήμα, καθώς το Ramform Tethys ξεκινά σεισμικές έρευνες στο Νότιο Ιόνιο για λογαριασμό της Chevron-HELLENiQ ENERGY.
Εργοστάσιο άνθρακα καπνός
ΔΙΕΘΝΗ

COP31: Πιέσεις για απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα

Ομάδα ευρωπαϊκών και αναπτυσσόμενων χωρών ζητά να αναφέρεται «σαφής μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα» στην απόφαση της COP31, τονίζοντας την ανάγκη για καθαρό εξηλεκτρισμό και ζητούν να ληφθούν πλήρως υπόψη τα αιτήματά τους.
Κτίριο Ευρωπαϊκής Επιτροπής
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΕ: Επιστολή στην Ελλάδα για μη συμμόρφωση με κανονισμό αποψίλωσης

Η Κομισιόν ξεκίνησε διαδικασία επί παραβάσει κατά της Ελλάδας για μη ορθή εφαρμογή του κανονισμού για την αποψίλωση δασών, λόγω μη ορισμού και κοινοποίησης αρμόδιων αρχών, παρά τη λήξη της προθεσμίας το 2023.
Κτίριο Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Συμφωνία ΕΕ για περιορισμό αύξησης τιμών ενέργειας

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Συμβούλιο και Επιτροπή συμφώνησαν να αναβάλουν για δύο έτη τους νέους κανόνες για το μεθάνιο, διευκολύνοντας τον ενεργειακό εφοδιασμό και συγκρατώντας τις τιμές ενέργειας, με διασφάλιση των κλιματικών στόχων.