Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) είναι το σταθερό ραντεβού του Σεπτεμβρίου από το 1926 και έχει ταυτιστεί με την οικονομική, πολιτιστική και πολιτική ζωή της πόλης.
Η καταγωγή της εκθεσιακής ιδέας, ωστόσο, πάει πολύ πίσω: από τις βυζαντινές εμποροπανηγύρεις των «Δημητρίων» γύρω από τον ναό του Αγίου Δημητρίου έως τις πρώτες «σύγχρονες» ελληνικές εκθέσεις, τα «Ολύμπια» (1859, 1870, 1875, 1888) στην Αθήνα και το εμβληματικό Ζάππειο.
Η ΔΕΘ έχει ταυτιστεί με την ιστορία, την οικονομία και τον πολιτισμό της Θεσσαλονίκης. Από τη γέννησή της μέχρι σήμερα, πέρασε πολέμους, πολιτικές αναταράξεις και παγκόσμιες κρίσεις, παραμένοντας ο μακροβιότερος διεθνής εμπορικός θεσμός στην Ελλάδα.
Το όραμα
Η ιδέα ανήκε στον καθηγητή ζωολογίας και βουλευτή, Νικόλαο Γερμανό, ο οποίος οραματίστηκε μια «διεθνή ετήσια εμποροπανήγυρη» και τη στήριξε με επιμονή.
Μετά την αποδοχή της πρότασης από την κυβέρνηση Σοφούλη το 1925, η 1η ΔΕΘ εγκαινιάστηκε στις 3 Οκτωβρίου 1926 στο Πεδίον του Άρεως. Συγκέντρωσε περίπου 600 εκθέτες, τους μισούς από το εξωτερικό, και πάνω από 150.000 επισκέπτες, πολύ εντυπωσιακοί αριθμοί για την εποχή.
Κατά τα μεσοπολεμικά χρόνια η έκθεση μεγάλωσε σε φήμη και εύρος. Νέα περίπτερα, κρατικές συμμετοχές και τεχνολογικές καινοτομίες έδιναν τον τόνο, από τον πρώτο ραδιοφωνικό σταθμό του Χρήστου Τσιγγιρίδη έως επιδείξεις προηγμένης τεχνολογίας. '
Το 1940, λίγο πριν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η ΔΕΘ μεταφέρθηκε στον σημερινό της χώρο· η 15η διοργάνωση υπήρξε και η τελευταία προπολεμική, καθώς οι εγκαταστάσεις υπέστησαν βαριές καταστροφές στην Κατοχή.
Νέο ξεκίνημα
Η μεταπολεμική επανεκκίνηση το 1951 ήταν θριαμβευτική. Το κοινό την «αγκάλιασε» και οι συμμετοχές πολλαπλασιάστηκαν. Μέχρι το 1966, η επισκεψιμότητα πέτυχε ξανά ιστορικά υψηλά, ενώ στο εκθεσιακό κέντρο ανεγέρθηκε το Αλεξάνδρειο Μέλαθρο (Παλέ ντε Σπορ).
Παράλληλα, η ΔΕΘ έγινε εστία πολιτισμού, γεννώντας θεσμούς όπως το Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου και το Φεστιβάλ Ελληνικού Τραγουδιού, ενώ στις δεκαετίες του 1950 και του 1960 αποτέλεσε και σκηνικό για δημοφιλείς ελληνικές ταινίες.
Στη Μεταπολίτευση, η ΔΕΘ εξελίχθηκε σε πολυλειτουργικό γεγονός. Το 1977 ο φορέας μετατράπηκε σε «Helexpo-ΔΕΘ ΑΕ», ενώ παράλληλα αναπτύχθηκαν κλαδικές εκθέσεις που προσέλκυσαν χιλιάδες επαγγελματίες.
Η δεκαετία του 1980 έφερε εκσυγχρονισμό και μικρότερη διάρκεια λειτουργίας, στα πρότυπα μεγάλων ευρωπαϊκών εκθέσεων, ενώ τη δεκαετία του 1990 ενισχύθηκαν οι υποδομές με νέα περίπτερα και το συνεδριακό κέντρο «Ι. Βελλίδης».
Η δεκαετίας του 2000
Στη δεκαετία του 2000, η 65η ΔΕΘ (2000) τίμησε τα 75 χρόνια του θεσμού με μεγάλη επετειακή έκθεση. Το 2001, η τρομοκρατική επίθεση στις ΗΠΑ «πάγωσε» το κλίμα της 66ης διοργάνωσης, την τελευταία με συναλλαγές σε δραχμές.
Ακολούθησαν έντονες πολιτικές και κοινωνικές στιγμές, με διαδηλώσεις και συμβολικές δράσεις, αλλά και προσπάθειες επικοινωνιακής ανανέωσης.
Η οικονομική κρίση της δεκαετίας του 2010 επηρέασε τη δυναμική της διοργάνωσης, ωστόσο το 2013 ενοποιήθηκαν ξανά οι φορείς υπό τη ΔΕΘ-Helexpo και η έκθεση σταδιακά ανακτά έδαφος.
Η 82η ΔΕΘ (2017) είχε τιμώμενη χώρα την Κίνα, ενώ η 83η (2018) ανέδειξε ένα πιο ψηφιακό και εξωστρεφές προφίλ, με τιμώμενη χώρα τις ΗΠΑ και αυστηρά μέτρα ασφαλείας λόγω της συγκυρίας των Πρεσπών. Η 84η (2019) καθιέρωσε την απαγόρευση καπνίσματος και σε ανοικτούς χώρους.
Η πανδημία ανέκοψε προσωρινά τη ροή. Το 2020 η ΔΕΘ αντικαταστάθηκε από το «Thessaloniki Helexpo Forum», με υβριδικό χαρακτήρα και αυστηρά υγειονομικά πρωτόκολλα. Το 2021 η 85η ΔΕΘ επέστρεψε με τιμώμενη χώρα την Ελλάδα, ενώ το 2022 (86η) τιμώμενη χώρα ήταν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με αφιέρωμα στα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Το 2023 (87η) τιμώμενη χώρα ήταν η Βουλγαρία, με ιδιαίτερη ιστορική σχέση με τη διοργάνωση. Το 2024 (88η) ήταν η σειρά της Γερμανίας για την τιμώμενη χώρα, ενώ την φετινή χρονιά το 2025 (89η) θα γιορταστούν τα 100 χρόνια από την ίδρυση της.
Πέρα από το εμπορικό της πεδίο, η ΔΕΘ υπήρξε και «πολιτικό μπαλκόνι». Από τη Μεταπολίτευση και μετά, πρωθυπουργοί και αρχηγοί κομμάτων τη χρησιμοποιούν για εξαγγελίες οικονομικής πολιτικής, συχνά προάγγελο εκλογικών εξελίξεων.
Οι ομιλίες προκαλούν συστηματικά έντονο δημόσιο διάλογο, ενώ η διοργάνωση λειτουργεί και ως χώρος λογοδοσίας για τις εκάστοτε κυβερνήσεις.
Έναν αιώνα μετά τη σύλληψη της ιδέας του Νικόλαου Γερμανού, η ΔΕΘ παραμένει σύμβολο εμπορίου, καινοτομίας και δημόσιου λόγου για τη Θεσσαλονίκη, την Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
