Πόσο ασφαλή είναι τα ελληνικά Μουσεία; Απαντούν ειδικοί και διευθυντές

Η πρόσφατη κινηματογραφική κλοπή των ιστορικών βασιλικών κοσμημάτων, αξίας 88 εκατ. ευρώ, από το Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι, ανέδειξε με ιδιαίτερη ένταση ζητήματα ασφάλειας στα μουσεία παγκοσμίως. Το περιστατικό, που σημειώθηκε το πρωί της Κυριακής 19 Οκτωβρίου, προκάλεσε ανησυχία στους υπευθύνους των μουσείων, καθώς ανέδειξε την ευαλωτότητα ακόμα και των πλέον εμβληματικών πολιτιστικών ιδρυμάτων.

Το ερώτημα για το πόσο ασφαλή είναι τα μουσεία επανήλθε δυναμικά στο προσκήνιο, ιδιαίτερα μετά τη θεαματική κλοπή που θύμισε σκηνές ταινιών τύπου «Αρσέν Λουπέν». Τέσσερις άνδρες, μεταμφιεσμένοι σε εργάτες, κατάφεραν να αποσπάσουν τη λεία τους μέσα σε ελάχιστα λεπτά και να διαφύγουν ανενόχλητοι, γεγονός που προβληματίζει τόσο τους ειδικούς όσο και την κοινή γνώμη.

Με αφορμή το συμβάν, το ΑΠΕ-ΜΠΕ απηύθυνε ερωτήματα στους επικεφαλής τριών εκ των σημαντικότερων μουσείων της Αθήνας –το Μουσείο Ακρόπολης, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το Βυζαντινό & Χριστιανικό Μουσείο– καθώς και στον πρόεδρο του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ), σχετικά με την κατάσταση ασφάλειας στα ελληνικά μουσεία και τις δυνατότητες περαιτέρω ενίσχυσης των μηχανισμών προστασίας.

Οι απόψεις των επικεφαλής μουσείων για την ασφάλεια στην Ελλάδα

Ο γενικός διευθυντής του Μουσείου Ακρόπολης, καθηγητής Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης, σημείωσε πως η αυτοεκτίμηση των μουσείων αποτελεί βασικό παράγοντα αποτροπής τέτοιων φαινομένων. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη ενδελεχούς καταγραφής και τεκμηρίωσης των εκθεμάτων, ως πρώτο βήμα προστασίας, επισημαίνοντας πως η εγρήγορση του φυλακτικού προσωπικού είναι καθοριστική για τη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, Κωνσταντίνος Νικολέντζος, ανέφερε ότι στην Ελλάδα λειτουργούν πάνω από 210 δημόσια αρχαιολογικά μουσεία και δεκάδες οργανωμένοι επισκέψιμοι αρχαιολογικοί χώροι. Παρά τον μεγάλο όγκο επισκεπτών, τα περιστατικά κλοπών ή βανδαλισμών είναι ελάχιστα και στη συντριπτική πλειονότητα εξιχνιάζονται άμεσα.

Ο κ. Νικολέντζος υπογράμμισε τη σημασία της διαρκούς εκπαίδευσης του φυλακτικού προσωπικού και της αυστηροποίησης των κανόνων ασφαλείας. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη δημιουργία και συνεχή ανανέωση του Εθνικού Αρχείου Μνημείων, το οποίο λειτουργεί αποτρεπτικά για κάθε προσπάθεια παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων.

Η γενική διευθύντρια του Βυζαντινού & Νομισματικού Μουσείου, Αικατερίνη Δελλαπόρτα, επεσήμανε ότι κανένα σύστημα φύλαξης δεν είναι απόλυτα ασφαλές. Όπως ανέφερε, τα ελληνικά μουσεία εφαρμόζουν διεθνή πρωτόκολλα και οδηγίες του Υπουργείου Πολιτισμού, ωστόσο πάντα υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης, ιδιαίτερα ως προς την επάρκεια του φυλακτικού προσωπικού και την αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών μέσων.

Η κ. Δελλαπόρτα πρότεινε την ενίσχυση των τεχνολογικών υποδομών, την αυστηρή τήρηση των κανόνων φύλαξης και τη δημιουργία ειδικού σώματος φυλάκων αρχαιοτήτων εντός της Ελληνικής Αστυνομίας, για τα μεγάλα μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους.

Η θέση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων

Ο πρόεδρος του ΣΕΑ, Κώστας Πασχαλίδης, τόνισε πως η φυσική παρουσία επαγγελματιών φυλάκων είναι αναντικατάστατη για την αποτελεσματική φύλαξη των μουσείων. Όπως σημείωσε, η ανάγκη ενίσχυσης του προσωπικού είναι επιτακτική, καθώς τα ηλεκτρονικά συστήματα δεν επαρκούν από μόνα τους για την αποτροπή κρουσμάτων κλοπών ή βανδαλισμών.