Μυτιλήνη: Από το Παρθεναγωγείο στο 2ο Γυμνάσιο, ιστορία ενός τόπου

Με επιτυχία ολοκληρώθηκε στο ιστορικό κτήριο του 2ου Γυμνασίου Μυτιλήνης, που άλλοτε στέγαζε το «Παρθεναγωγείο» της πόλης, το 1ο Λεσβιακό Μαθητικό Φεστιβάλ. Η εκδήλωση αποτέλεσε μια γιορτή σύνδεσης του παρελθόντος με το παρόν, αναδεικνύοντας τη σχολική ζωή και τις εκπαιδευτικές πρακτικές προηγούμενων εποχών.

Το φεστιβάλ με τίτλο «Η ιστορία του σχολείου μου είναι η ιστορία του τόπου μου», τελούσε υπό την αιγίδα της Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης Βορείου Αιγαίου και συγκέντρωσε συμμετοχές από 14 σχολεία της Περιφέρειας. Η μαζική ανταπόκριση ανέδειξε τον πλούτο και τη συνοχή της εκπαιδευτικής κοινότητας του νησιού.

Η διευθύντρια του 2ου Γυμνασίου Μυτιλήνης, Μαρία Ζαφειρίου, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι οι συμμετέχοντες απόλαυσαν ένα πλούσιο πρόγραμμα δράσεων που συνδύασε εκπαίδευση, δημιουργικότητα και άθληση. Περιλάμβανε δραστηριότητες οικοκυρικής και καλλιγραφίας, πειράματα φυσικής και χημείας, αγώνες σκυταλοδρομίας και παιχνίδι γρίφων, καθώς και έκθεση φωτογραφίας και εικαστικών έργων μαθητών.

Κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της Σχολικής Συλλογής Υλικού και Άυλου Πολιτισμού στις υβριδικές αίθουσες του σχολείου. Οι αίθουσες αυτές λειτουργούν πλέον και ως χώροι πολιτιστικής μνήμης, φιλοξενώντας εκθέματα και διαδραστικές εφαρμογές.

Σημαντική στιγμή αποτέλεσε η παρουσία πρώην μαθητριών του Παρθεναγωγείου, οι οποίες δώρισαν ενθύμια στη συλλογή και συμμετείχαν σε μικροδιδασκαλία με τη φιλόλογο Μαρία Κουκέλλη στο μάθημα της Λογοτεχνίας, αναβιώνοντας μνήμες από τα μαθητικά τους χρόνια.

Οι μαθητές όλων των τμημάτων, συμπεριλαμβανομένων των Τμημάτων Υποδοχής και Ένταξης, συμμετείχαν ενεργά σε χειροτεχνικές δραστηριότητες, προβάλλοντας την αξία της συμπερίληψης και της ισότιμης συμμετοχής.

Το φεστιβάλ ολοκληρώθηκε με ένα «συμβολικό διάλειμμα», αναβιώνοντας τα παλιά σχολικά συσσίτια και συνδέοντας το χθες με το σήμερα.

Η κ. Ζαφειρίου ανέφερε ότι η ιδέα για το φεστιβάλ ήταν ένα όραμα τριών ετών, σε συνεργασία με τον υποδιευθυντή του σχολείου Στρατή Δουμούζη. Όπως τόνισε, στόχος ήταν να αποτυπωθεί η εκπαιδευτική ιστορία όλων των σχολείων μέσα από δράσεις που ξαναζωντάνεψαν την ατμόσφαιρα του παρελθόντος.

Ο κ. Δουμούζης πρόσθεσε ότι η προετοιμασία διήρκεσε τρία χρόνια, περιλαμβάνοντας συνεντεύξεις με παλιές μαθήτριες και τη δημιουργία ντοκιμαντέρ με μαρτυρίες και αρχειακό υλικό. Υπογράμμισε πως η συνεργασία 14 σχολείων αποτέλεσε μια ουσιαστική γιορτή για την εκπαίδευση και έθεσε τις βάσεις για μελλοντικές συνέργειες.

Το χρονολόγιο του Παρθεναγωγείου Μυτιλήνης

Το χρονολόγιο του Παρθεναγωγείου Μυτιλήνης αποτυπώνει την πορεία ενός εμβληματικού σχολείου θηλέων, από την ίδρυσή του ως θεσμού μέσης εκπαίδευσης για κορίτσια έως τη μετεξέλιξή του σε σύγχρονο Γυμνάσιο. Αντικατοπτρίζει τα ιστορικά ορόσημα της γυναικείας εκπαίδευσης στη Λέσβο και τη συμβολή της στην κοινωνική πρόοδο.

Η εκπαίδευση στη Λέσβο ξεκίνησε μετά την άλωση του 1462 με τη διδασκαλία βασικών γραμμάτων από ιερείς, ενώ το 1527 ο Άγιος Ιγνάτιος ίδρυσε σχολές για μοναχούς και μοναχές στις Μονές Λειμώνος και Μυρσινιώτισσας.

Το 1740 ο Σταυράκης, εξόριστος άρχοντας από την Κωνσταντινούπολη, ίδρυσε το πρώτο ελληνικό σχολείο της Λέσβου, γνωστό ως Σχολείο Σταυράκη. Το 1851 το σχολείο μετατράπηκε σε Παρθεναγωγείο, λειτουργώντας ως Δημοτικό και Γυμνάσιο θηλέων με μαθήτριες από τη Λέσβο και τη Μικρά Ασία.

Κατά τον 19ο αιώνα, το σχολείο εξελίχθηκε σε σημαντικό κέντρο εκπαίδευσης, με διευθύντριες όπως η Αθηνά Σταυράκη και η Θεοδώρα Βουγάτσου. Το νέο κτίριο ανεγέρθηκε την περίοδο 1896-1899 με χορηγία του Ζαφείριου Βουρνάζου και σχέδια του αρχιτέκτονα Δημήτριου Μεϊμάρη, αποτελώντας δείγμα νεοκλασικής αρχιτεκτονικής.

Κατά τη διάρκεια των πολεμικών γεγονότων 1912-1922, το σχολείο φιλοξένησε στρατιωτικές δυνάμεις και πρόσφυγες. Το 1935 μετατράπηκε σε εξατάξιο Γυμνάσιο Θηλέων, ενώ το 1970 μεταφέρθηκε στο κτίριο του Υφαντηρίου, όπου στεγάστηκε το 3ο Γυμνάσιο. Από το 1976 λειτουργεί ως μεικτό σχολείο.

Το 1997-1998 το ιστορικό διδακτήριο ανακαινίστηκε στο πλαίσιο ευρωπαϊκού προγράμματος ανάπλασης του ιστορικού κέντρου της Μυτιλήνης, διατηρώντας την αρχιτεκτονική του ταυτότητα και τη μνήμη της εκπαιδευτικής του κληρονομιάς.