Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, η Επαναστατική Επιτροπή, που ανέλαβε την εξουσία μετά το στρατιωτικό κίνημα του Σεπτεμβρίου 1922, ανέθεσε στον πρώην πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο την εκπροσώπηση της Ελλάδας στη Διάσκεψη της Λωζάνης.
Η Διάσκεψη κατέληξε στις 24 Ιουλίου 1923 στην υπογραφή της ομώνυμης Συνθήκης, η οποία, μεταξύ άλλων, ρύθμισε τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, περιλαμβανομένων των χερσαίων συνόρων.
Θα μπορούσε ένας άλλος Βενιζέλος, ο Ευάγγελος Βενιζέλος, με την πολυετή πολιτική και θεσμική εμπειρία του, να αναλάβει μια ανάλογα δύσκολη αλλά εθνικής σημασίας αποστολή; Να ηγηθεί, επί παραδείγματι, της ελληνικής ομάδας σε μια διαπραγμάτευση με την Τουρκία για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο;
Ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έχει ασχοληθεί επισταμένως με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, τόσο ως υπουργός Εξωτερικών όσο και ως υπουργός Άμυνας.
Άλλωστε, στο βιβλίο του «Οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών και ελληνοτουρκικές σχέσεις» καταθέτει συγκεκριμένες προτάσεις τόσο για τη διαδικασία που θα πρέπει να ακολουθηθεί όσο και για ζητήματα που δεν εμπίπτουν σε αυτήν, όπως η εναρμόνιση της έκτασης των χωρικών υδάτων Ελλάδας και Τουρκίας στα 12 ναυτικά μίλια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Φυσικά, υπό το τρέχον κλίμα στις σχέσεις Αθήνας – Άγκυρας και με τον χρόνο να μετρά αντίστροφα για τις εκλογές του 2027, δεν διαφαίνεται κάποια δυναμική που θα μπορούσε να οδηγήσει τις δύο χώρες σε διαπραγματεύσεις σε ορατό χρόνο.
«Τι έκανες στον πόλεμο»
Εντούτοις, είναι σαφές ότι ο κ. Βενιζέλος έχει θέσει εαυτόν στη διάθεση των γεγονότων, κάτι που αποτυπώνεται και στη δημόσια παρουσία του.
«Ο πατριωτισμός του καθενός δοκιμάζεται όταν η χώρα τον έχει πραγματικά ανάγκη. Και νομίζω ότι όλοι γνωριζόμαστε μεταξύ μας με βάση αυτό το θεμελιώδες κριτήριο: τι έκανες στον πόλεμο, που λένε», ήταν η κατάληξη της απάντησής του στην ΕΡΤ, όταν ρωτήθηκε προ ημερών αν θα επιστρέψει στην πολιτική.
Τον Ιούνιο του 2019 αποχώρησε από την ενεργό πολιτική μετά από 26 χρόνια κοινοβουλευτικού βίου. Παρέμεινε όμως ενεργός πολίτης.
Το άρθρο, ο Τασούλας και η ΕΡΤ
Από τη δημόσια δράση του κ. Βενιζέλου, εσχάτως, ξεχωρίζουν τρία γεγονότα, τα οποία δεν είναι ασύνδετα μεταξύ τους.
Το πρώτο είναι το άρθρο του στο «Βήμα της Κυριακής» την 1η Νοεμβρίου, όπου, μεταξύ άλλων, υπερασπίστηκε τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη για την ανάδειξη της ακυρότητας του τουρκολιβυκού μνημονίου στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Το άρθρο, που αποτέλεσε μια ευρύτερη πολιτική παρέμβαση, προκάλεσε ερωτηματικά. Έναν χρόνο νωρίτερα, ο ίδιος υποστήριζε ότι η χώρα είναι «μη διακυβερνήσιμη», ενώ εξαπέλυε μύδρους εναντίον της κυβέρνησης για το κράτος δικαίου, τις υποκλοπές, ζητήματα διαφθοράς. Τι συνέβη;
Το δεύτερο γεγονός είναι η συνάντηση που είχε με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Τασούλα, την περασμένη Πέμπτη στο Προεδρικό Μέγαρο. Η συνάντηση διήρκεσε μιάμιση ώρα και, όπως είναι σε θέση να γνωρίζει το BusinessDaily, κλείστηκε ακριβώς μετά τη δημοσίευση του άρθρου στο «Βήμα». Το Μέγαρο Μαξίμου ήταν εξαρχής ενήμερο για τον προγραμματισμό της.
Στη συνάντηση Τασούλα – Βενιζέλου συζητήθηκαν εκτενώς θέματα για την εξωτερική πολιτική και τις διαρκώς μεταβαλλόμενες ισορροπίες (Ευρώπη, Ισραήλ, Αμερική κ.λπ.), για τα ελληνοτουρκικά και για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.
Μάλιστα, ο κ. Βενιζέλος επανέλαβε τη γνωστή θέση του για την αναγκαιότητα προόδου στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών (υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ) με την Άγκυρα.
Από την κουβέντα δεν έλειψαν η εσωτερική πολιτική και οι τρέχουσες εξελίξεις, με το βλέμμα στις προσεχείς εκλογές και στην «ομίχλη» που μπορεί να προκαλέσουν τα αποτελέσματά τους.
Το τρίτο είναι η συνέντευξή του στην ΕΡΤ. Σε αυτήν, ο κ. Βενιζέλος ρωτήθηκε αν υπάρχει εκ νέου πολιτική προσέγγιση με τον Πρωθυπουργό, με φόντο τις τελευταίες του παρεμβάσεις.
«Θέλω να διατηρώ την ικανότητα να συνομιλώ με τους πάντες. Και βεβαίως με τον Πρωθυπουργό της χώρας όταν τα θέματα είναι θέματα του τύπου ελληνοτουρκικές σχέσεις, Κυπριακό, Οικουμενικό Πατριαρχείο, Μονή του Σινά, προφανώς θα συνομιλήσω με τον Πρωθυπουργό και με τον Υπουργό Εξωτερικών της δημοκρατικά νομιμοποιημένης κυβέρνησης», απάντησε ο κ. Βενιζέλος.
Και πρόσθεσε: «Και φυσικά θα μιλήσω με το κόμμα στο οποίο ανήκω και το οποίο στηρίζω, που είναι το ΠΑΣΟΚ και η ηγεσία του, και με οποιονδήποτε άλλον θέλει να με έχει συνομιλητή».
Ο επιχειρηματίας και ο αόρατος διαμεσολαβητής
Πώς και πότε έσπασε ο πάγος ανάμεσα στους κ.κ. Μητσοτάκη και Βενιζέλο, που είχε δημιουργηθεί όταν ο πρώτος δεν πρότεινε τον δεύτερο για Πρόεδρο της Δημοκρατίας;
Πληροφορίες που κυκλοφόρησαν αναφέρουν ότι τους τελευταίους έξι μήνες ο Πρωθυπουργός και ο κ. Βενιζέλος συναντήθηκαν σε τουλάχιστον δύο συνεστιάσεις, με τη διαμεσολάβηση επιχειρηματία.
Αλλά και δίχως την επιχειρηματική διάσταση, Μητσοτάκης και Βενιζέλος έχουν τη δυνατότητα μιας «αόρατης διαμεσολάβησης» στο πρόσωπο του Γιώργου Γεραπετρίτη.
Ο υπουργός Εξωτερικών είναι της απολύτου εμπιστοσύνης του Πρωθυπουργού (παρά την πρόσφατη ψύχρα στις σχέσεις τους) και διατηρεί εξαιρετικές σχέσεις με τον πρώην αντιπρόεδρο της κυβέρνησης.
Φέρεται, μάλιστα, να έχει πραγματοποιήσει «καταδρομικές» επισκέψεις στο γραφείο του κ. Βενιζέλου, για να συζητήσουν μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας θέματα εξωτερικής –ή και εσωτερικής– πολιτικής.
Η μηχανή της σεναριολογίας πήρε μπρος και η εικοτολογία επικράτησε. «Πού αποσκοπεί ο Βενιζέλος;», αν «προαλείφεται για μεταβατικός πρωθυπουργός σε περίπτωση αδυναμίας σχηματισμού κυβέρνησης από τη ΝΔ» και διάφορα άλλα.
Στα σενάρια θα απαντήσει η ζωή.
Ο κ. Βενιζέλος, πάντως, τόσο στο άρθρο του στο «Βήμα» όσο και στη συνέντευξή του στην ΕΡΤ, υπογράμμισε επανειλημμένα την ανάγκη «ουσιαστικής συναίνεσης και συναντίληψης, η οποία θα επέτρεπε να υπάρχει πραγματικό εθνικό μέτωπο» στα εθνικά θέματα.
Κάτι που θα μπορούσε να έχει ευρύτερες, ενδεχομένως και εσωτερικές, προεκτάσεις.
Τι κερδίζει ο Κ. Μητσοτάκης
Το άρθρο του κ. Βενιζέλου στο «Βήμα της Κυριακής» άρεσε τόσο στον Πρωθυπουργό, που στενοί του συνεργάτες το αναδείκνυαν εμφατικά. Τι κερδίζει ο κ. Μητσοτάκης από την ανακωχή –αν όχι τη στενή επαναπροσέγγιση– με τον κ. Βενιζέλο;
Αφενός, τον προφυλάσσει από την κριτική και τα «πυρά» μιας πολιτικής προσωπικότητας με gravitas. Αφετέρου, του προσφέρει επιχειρήματα (ή κάλυψη) για να αλιεύσει ψηφοφόρους του κέντρου και να στριμώξει το ΠΑΣΟΚ, το οποίο δεν παρακολουθεί με ευχαρίστηση το «φλερτ» ενός πρώην προέδρου του με το Μέγαρο Μαξίμου.
Σε κάθε περίπτωση, κανείς δεν εύχεται μια νέα «Λωζάνη», αφού η πρώτη ήρθε ως επίλογος μιας εθνικής καταστροφής. Για να καθίσουν όμως Αθήνα και Άγκυρα στο τραπέζι για τις θαλάσσιες ζώνες, δεν χρειάζεται να προηγηθεί καταστροφή.
Πάντως, είτε για τα ελληνοτουρκικά είτε για άλλες δύσκολες «αποστολές» που μπορεί να προκύψουν, ο Ευάγγελος Βενιζέλος έχει φροντίσει να βρίσκεται ψηλά στη λίστα όσων θα μπορούσαν να κληθούν.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
