Η γεννημένη στην Κωνσταντινούπολη και διαμορφωμένη στο ακαδημαϊκό περιβάλλον της Αθήνας και της Σορβόννης Ελένη Καραμαλέγκου, ομότιμη καθηγήτρια Λατινικής Φιλολογίας στο ΕΚΠΑ, υπήρξε μια προσωπικότητα που με τον κοσμοπολιτισμό της προώθησε την εξωστρέφεια στο ελληνικό Πανεπιστήμιο, ιδιαίτερα στο Καποδιστριακό.
Το ουσιαστικό αυτό άνοιγμα, ιδίως της Φιλοσοφικής Σχολής, επεκτάθηκε πέρα από τον ευρωπαϊκό χάρτη μέσω της συνεργασίας με Πανεπιστήμια της Κίνας. Η διεθνής διάσταση των κλασικών σπουδών στην Ελλάδα ενισχύθηκε με την ίδρυση του πρώτου ξενόγλωσσου προπτυχιακού προγράμματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Λογοτεχνίας της Αρχαίας Ελλάδας, το οποίο προσελκύει φοιτητές από όλο τον κόσμο. Η νέα Βιβλιοθήκη της Φιλοσοφικής Σχολής, ποιοτικά στελεχωμένη και αρχιτεκτονικά εντυπωσιακή, αποτελεί ακόμη ένα βήμα αναβάθμισης του πανεπιστημιακού τοπίου.
Η Καραμαλέγκου ενσάρκωσε μια ευγένεια που θύμιζε τις καλύτερες εκφάνσεις των optimates της παλιάς Ρώμης, διατηρώντας το πιο ουσιαστικό στοιχείο αυτής της κληρονομιάς: την έμπρακτη αριστεία. Προώθησε την παιδεία του ελεύθερου κόσμου, τη λογιότητα και τη λεπτή αισθητική, στοιχεία που αποτελούν τον πυρήνα του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού.
Η παρουσία της Φιλοσοφικής Σχολής και του Φιλολογικού Τμήματος στον διεθνή ακαδημαϊκό ανταγωνισμό ενισχύθηκε, καθώς το Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο, χάρη και στη συμβολή της Καραμαλέγκου, απέφυγε να αναπαράγει απλώς τον εαυτό του. Το νέο επιστημονικό δυναμικό που προστέθηκε αξιοποίησε τις καλύτερες παραδόσεις του ελληνικού πανεπιστημίου, εμπλουτισμένες με διεθνή εμπειρία, ενώ ακόμα και οι απόφοιτοι έγιναν δεκτοί ως ακαδημαϊκά αντιδάνεια. Έτσι, όσοι επέστρεψαν στην alma mater μπορούσαν να διαπιστώσουν τη σημαντική πρόοδο της Φιλοσοφικής Σχολής.
Η αριστεία της Καραμαλέγκου δεν ήταν επιφανειακή. Δεν δίστασε να επιδείξει μαχητικότητα όταν ένιωσε ότι απειλείται ο αξιακός της κώδικας. Υπερασπίστηκε με σθένος το δημόσιο Πανεπιστήμιο, χωρίς κομματικές ταυτότητες, και πρωτοστάτησε στην προσπάθεια επαναφοράς των Λατινικών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, συνδυάζοντας τη μετριοπάθεια με το πάθος για την παιδεία.
Η Ελένη Καραμαλέγκου υπήρξε δημιουργική και επιδραστική σε κάθε της εγχείρημα. Με όπλα την αιδημοσύνη και το προσωπικό της κύρος, καλλιέργησε ένα βαθύ δημοκρατικό ήθος, ενθαρρύνοντας την ελευθερία των συνεργατών της. Η γενναιοδωρία και η πληθωρικότητά της θύμιζαν την παράδοση της Κωνσταντινούπολης, ενώ η ανθρώπινη ζεστασιά της την έκανε αγαπητή σε όλους.
Όσοι είχαν την τύχη να μαθητεύσουν ή να συνεργαστούν μαζί της γνώρισαν μια προσωπικότητα που τίμησε τις υψηλές θέσεις που κατείχε και άφησε παρακαταθήκη αριστείας. Ο πήχης που έθεσε παραμένει οδηγός για τους επόμενους, καθώς κανείς δεν μπορεί πλέον να συμβιβαστεί με κάτι λιγότερο από το επίπεδο που εκείνη καθόρισε.
Παρά την απώλειά της, μένει η μελαγχολική αίσθηση ότι η αρχοντιά και η γενναιοδωρία της δεν μας άφησαν να της εκφράσουμε όσο θα θέλαμε την ευγνωμοσύνη μας.