Το ζήτημα της διατήρησης των διατηρητέων κτηρίων επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς ένα σημαντικό μέρος του κτηριακού αποθέματος της χώρας αντιμετωπίζει αυξανόμενες προκλήσεις. Με αφορμή την ημερίδα της 29ης Απριλίου που διοργανώνει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων με θέμα «Διατηρητέα Κτήρια και Μνημεία: Το παρόν και το μέλλον τους στην Ελλάδα», αναδεικνύεται ότι το θέμα ξεπερνά τα όρια της ιδιωτικής ιδιοκτησίας και αφορά τον πυρήνα της ιστορικής ταυτότητας των πόλεων και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η πρόεδρος του Συλλόγου, Γιώτα Βρεττάκου-Μιχαλοπούλου, επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ την επιτακτική ανάγκη για ένα σαφές και σταθερό πλαίσιο στήριξης. Όπως αναφέρει, απαιτείται ένα μόνιμο και λειτουργικό σύστημα που να περιλαμβάνει οικονομική ενίσχυση, φορολογικές ελαφρύνσεις και ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης, συνδεδεμένες με τη διατήρηση και αποκατάσταση των διατηρητέων. Η ευθύνη, όπως υπογραμμίζει, δεν μπορεί να περιορίζεται στους ιδιοκτήτες, αλλά αφορά συνολικά την πολιτεία. Παράλληλα, ζητείται η ενεργοποίηση θεσμικών εργαλείων που παραμένουν ανενεργά εδώ και χρόνια.
Η κ. Βρεττάκου εξηγεί ότι η συντήρηση ενός διατηρητέου κτηρίου μπορεί να είναι δύο έως και τέσσερις φορές ακριβότερη από ένα σύγχρονο ακίνητο. Το κόστος κυμαίνεται από 1.500 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο και μπορεί να ξεπεράσει τα 4.000 ευρώ, ανάλογα με την κατάστασή του. Η οικονομική επιβάρυνση, οι χρονοβόρες εγκρίσεις και η έλλειψη εξειδικευμένων συνεργείων οδηγούν συχνά σε στασιμότητα ή εγκατάλειψη των ακινήτων, έως ότου υπάρξει ουσιαστική στήριξη από την πολιτεία ή από ευρωπαϊκούς πόρους.
Ανάγκη για δικαιότερο φορολογικό πλαίσιο
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο φορολογικό ζήτημα. Τα διατηρητέα ακίνητα, όπως τονίζεται, δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται όπως τα υπόλοιπα, καθώς φέρουν περιορισμούς χρήσης και αυξημένες υποχρεώσεις συντήρησης. Προτεραιότητα αποτελεί η θέσπιση ενός δικαιότερου φορολογικού πλαισίου που θα λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητές τους. Παράλληλα, απαιτείται σταθερό πρόγραμμα χρηματοδότησης αποκαταστάσεων με σαφείς κανόνες και διαρκείς πόρους.
Η κ. Βρεττάκου επισημαίνει ότι βρισκόμαστε σε κρίσιμο σημείο, όπου υπάρχει ορατός κίνδυνος να χαθεί οριστικά μεγάλο μέρος του ιστορικού κτηριακού αποθέματος, διακόπτοντας τη σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν της χώρας.
Συνεργασία με τον τεχνικό κόσμο
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη συμβολή του τεχνικού κόσμου. Οι ιδιοκτήτες τονίζουν την ανάγκη ενεργότερης συμμετοχής μηχανικών, μελετητών και επιστημονικών φορέων στη διαμόρφωση εφαρμόσιμων προτύπων αποκατάστασης και στην ενίσχυση της διαθεσιμότητας εξειδικευμένων επαγγελματιών. Χωρίς αυτή τη συνεργασία, οποιαδήποτε πολιτική πρωτοβουλία δύσκολα μπορεί να αποδώσει στην πράξη.
Η ημερίδα του Πανελλήνιου Συλλόγου Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων με θέμα «Διατηρητέα Κτήρια και Μνημεία: Το παρόν και το μέλλον τους στην Ελλάδα» θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 29 Απριλίου 2026 και ώρα 16:00, στο ΤΕΕ.
Πηγή φωτογραφίας: ΑΠΕ/ΜΠΕ