Το Εργατικό Κέντρο Αθήνας (ΕΚΑ) αναδεικνύει τη σημασία της 28ης Απριλίου, ημέρας που έχει καθιερωθεί από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) ως αφιερωμένη στην πρόληψη των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών. Όπως σημειώνει, η ημερομηνία αυτή αποτελεί ευκαιρία ευαισθητοποίησης εργοδοτών, εργαζομένων και κοινωνίας για την ανάγκη διασφάλισης ασφαλών και υγιών συνθηκών εργασίας, τονίζοντας ότι η υγεία και η ασφάλεια στην εργασία είναι δικαίωμα και ευθύνη όλων.
Για το τρέχον έτος, το ΕΚΑ επισημαίνει ότι η έμφαση δίνεται στο ψυχοκοινωνικό εργασιακό περιβάλλον, το οποίο καθορίζεται από τον τρόπο σχεδιασμού, οργάνωσης και διαχείρισης της εργασίας. Οι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες, σε συνδυασμό με φυσικούς, χημικούς και βιολογικούς κινδύνους, απαιτούν συστηματική αναγνώριση και αποτελεσματική διαχείριση για τη διαμόρφωση ολοκληρωμένων, ασφαλών και υγιών χώρων εργασίας.
Παράλληλα, οι εξελίξεις όπως η ψηφιοποίηση και η τηλεργασία δημιουργούν νέες προκλήσεις, οι οποίες, σύμφωνα με το ΕΚΑ, επιβάλλουν ολιστικές και προσαρμοσμένες προσεγγίσεις για τη διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.
Υψηλά ποσοστά εργατικών ατυχημάτων και υποκαταγραφή
Στην Ελλάδα, τα εργατικά ατυχήματα και δυστυχήματα παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, γεγονός που αποδίδεται σε ελλείψεις στα μέτρα ασφάλειας, στους ελεγκτικούς μηχανισμούς και στη συστηματική πρόληψη. Το ΕΚΑ κάνει λόγο για «εγκληματική περιφρόνηση» των κανόνων ασφαλείας από πλευράς εργοδοσίας, που σε πολλές περιπτώσεις οδηγεί σε απώλειες ανθρώπινων ζωών.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό χαρακτηρίζει το φαινόμενο της υποκαταγραφής των εργατικών ατυχημάτων και της σχεδόν πλήρους απουσίας καταγραφής των επαγγελματικών ασθενειών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, καταγράφεται μόλις το 30%-40% των πραγματικών περιστατικών, γεγονός που υπονομεύει κάθε προσπάθεια πρόληψης και χάραξης πολιτικής για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία.
Από έρευνα του ΕΚΑ προκύπτει ότι παράγοντες όπως η εντατικοποίηση της εργασίας, η ανεπαρκής εκπαίδευση –ιδίως νέων και εποχικών εργαζομένων–, η επισφάλεια και οι ανεπαρκείς έλεγχοι, επιδεινώνουν τις συνθήκες εργασίας. Αυξημένα ποσοστά ατυχημάτων καταγράφονται σε κλάδους όπως η μεταποίηση, το εμπόριο, οι κατασκευές, η επισκευή οχημάτων, οι μεταφορές και η αποθήκευση, ενώ σημαντικό μέρος αφορά τροχαία συμβάντα κατά την εργασία.
Η ανάγκη για ολοκληρωμένη πολιτική ασφάλειας
Το Εργατικό Κέντρο Αθήνας υπογραμμίζει τον καθοριστικό ρόλο της ιατρικής της εργασίας στην πρόληψη και προστασία της υγείας των εργαζομένων, μέσω της αναγνώρισης και εκτίμησης επαγγελματικών κινδύνων, της ιατρικής παρακολούθησης, καθώς και της εκπαίδευσης και ενημέρωσης σε θέματα υγείας και ασφάλειας.
Παράλληλα, επισημαίνει την απουσία ενός ολοκληρωμένου φορέα ασφάλισης επαγγελματικού κινδύνου στη χώρα, παρά τις επαναλαμβανόμενες εξαγγελίες διαδοχικών κυβερνήσεων. Η έλλειψη αυτή, σε αντίθεση με όσα ισχύουν στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναδεικνύει την ανάγκη για πιο συστηματική προσέγγιση των ζητημάτων υγείας και ασφάλειας στην εργασία.
Όπως τονίζει το ΕΚΑ, η επένδυση στην υγεία και ασφάλεια δεν αποτελεί μόνο νομική και ηθική υποχρέωση, αλλά και στρατηγική επιλογή που συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και της παραγωγικότητας. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, καλεί όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να ενισχύσουν τη συνεργασία τους για τη διαμόρφωση ενός ασφαλέστερου και υγιέστερου εργασιακού περιβάλλοντος.
Τέλος, το Εργατικό Κέντρο Αθήνας υπενθυμίζει ότι η υγεία και η ασφάλεια των εργαζομένων βρίσκονται διαχρονικά στο επίκεντρο των δράσεών του, διεκδικώντας τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και την αντιμετώπιση των αιτιών που οδηγούν σε εργατικά ατυχήματα. Όπως σημειώνει, ζητούμενο παραμένει ο εξανθρωπισμός της εργασίας, με επίκεντρο την προστασία της ζωής, της αρτιμέλειας και της υγείας των εργαζομένων.