Τι σημαίνει το πιλοτικό πρόγραμμα για τη διαχείριση του λαγοκέφαλου

Σε φάση προετοιμασίας για την πρακτική εφαρμογή του εισέρχεται το πιλοτικό πρόγραμμα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τη διαχείριση του λαγοκέφαλου, ενός χωροκατακτητικού ξενικού είδους που απειλεί τα θαλάσσια οικοσυστήματα και την αλιευτική δραστηριότητα.

Οι Περιφέρειες Κρήτης και Νοτίου Αιγαίου καλούνται να καθορίσουν τις λεπτομέρειες συμμετοχής των αλιέων, τα σημεία παράδοσης, τον τρόπο πιστοποίησης των ποσοτήτων και τη διαδικασία πληρωμής. Στις 22 ερωτήσεις και απαντήσεις που έχουν δημοσιοποιηθεί, παρουσιάζονται αναλυτικά οι βασικές παράμετροι της δράσης και οι προϋποθέσεις συμμετοχής για τους επαγγελματίες αλιείς.

Όπως δήλωσε στο Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, «με το πιλοτικό πρόγραμμα για τον λαγοκέφαλο περνάμε από τη διαπίστωση του προβλήματος στην οργανωμένη διαχείρισή του». Ο ίδιος επισήμανε ότι ο λαγοκέφαλος αποτελεί είδος υψηλής τοξικότητας, που προκαλεί ζημιές στην αλιεία και απαιτεί ασφαλείς χειρισμούς σε όλα τα στάδια διαχείρισής του.

Ο κ. Πρωτοψάλτης τόνισε πως η αμοιβή των 5,33 ευρώ ανά κιλό αφορά καθαρά τον επαγγελματία αλιέα για τις ποσότητες που θα αλιεύει, παραδίδει και πιστοποιεί σύμφωνα με τον εγκεκριμένο σχεδιασμό. Τα κόστη μεταφοράς, αποθήκευσης, συντήρησης και καταστροφής δεν επιβαρύνουν τον αλιέα αλλά προβλέπονται ξεχωριστά και οργανώνονται από τις Περιφέρειες.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η δράση σχεδιάστηκε από το περασμένο φθινόπωρο και ξεκινά πιλοτικά από την Κρήτη και το Νότιο Αιγαίο, όπου το πρόβλημα είναι εντονότερο. «Στόχος μας είναι να στηρίξουμε έμπρακτα τους αλιείς, να προστατεύσουμε τα θαλάσσια οικοσυστήματα και να δημιουργήσουμε ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο μοντέλο διαχείρισης», υπογράμμισε.

Πώς θα λειτουργήσει το πρόγραμμα

Το πρόγραμμα προβλέπει στοχευμένη αλίευση λαγοκέφαλου από επαγγελματίες αλιείς, συγκέντρωση των ποσοτήτων σε καθορισμένα σημεία, καταγραφή, ζύγιση, προσωρινή αποθήκευση και τελική διαχείριση ή καταστροφή τους. Παράλληλα, θα υπάρχει επιστημονική παρακολούθηση για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της δράσης.

Η πρώτη φάση θα εφαρμοστεί στις Περιφέρειες Κρήτης και Νοτίου Αιγαίου, οι οποίες θα υποβάλουν κοινή πρόταση και θα έχουν την ευθύνη για τον συντονισμό, τον καθορισμό των σημείων παράδοσης, των ελέγχων και των πληρωμών προς τους αλιείς.

Αμοιβή και κάλυψη εξόδων

Οι επαγγελματίες αλιείς θα λαμβάνουν 5,33 ευρώ ανά κιλό για κάθε καταγεγραμμένη και πιστοποιημένη ποσότητα λαγοκέφαλου. Το ποσό αυτό δεν περιλαμβάνει λειτουργικά κόστη, καθώς τα έξοδα συντονισμού, μεταφοράς, αποθήκευσης και καταστροφής θα καλύπτονται από τις Περιφέρειες μέσω επιλέξιμων δαπανών του προγράμματος.

Επιπλέον, χρηματοδοτούνται οι αμοιβές της Ομάδας Έργου, οι υπηρεσίες εξωτερικών παρόχων, ο απαραίτητος εξοπλισμός, τα αναλώσιμα, οι μετακινήσεις και οι ενέργειες δημοσιότητας, εξασφαλίζοντας πλήρη κάλυψη των αναγκών υλοποίησης.

Διαδικασία και έλεγχοι

Μετά την παράδοση στα καθορισμένα σημεία, οι ποσότητες θα καταγράφονται, θα ζυγίζονται και θα πιστοποιούνται. Στη συνέχεια θα αποθηκεύονται προσωρινά με ασφαλή τρόπο έως τη μεταφορά τους για τελική διαχείριση ή καταστροφή, μέσω καύσης ή άλλης νόμιμης μεθόδου. Οι Περιφέρειες θα πραγματοποιούν τους ελέγχους, ενώ θα υπάρχει και ανεξάρτητη επιστημονική παρακολούθηση.

Περιορισμοί και στόχοι

Η δράση αφορά αποκλειστικά επαγγελματίες αλιείς και δεν επεκτείνεται σε ερασιτέχνες. Οι λαγοκέφαλοι που αλιεύονται σε άλλες περιοχές δεν πρέπει να καταναλώνονται ούτε να διατίθενται στην αγορά. Λόγω της υψηλής τοξικότητας, η εμπορική αξιοποίηση του είδους δεν είναι εφικτή.

Η πρόσκληση για την υποβολή πρότασης από τις Περιφέρειες Κρήτης και Νοτίου Αιγαίου έχει προθεσμία έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, ενώ η πρακτική εφαρμογή θα ξεκινήσει μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας ένταξης και την οριστικοποίηση των σημείων παράδοσης και πληρωμής.

Στόχος του πιλοτικού προγράμματος είναι να περιοριστεί η πίεση του λαγοκέφαλου στα θαλάσσια οικοσυστήματα, να στηριχθούν οι επαγγελματίες αλιείς και να δημιουργηθεί ένα οργανωμένο, επιστημονικά τεκμηριωμένο μοντέλο διαχείρισης για ένα από τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήματα των ελληνικών θαλασσών.