Η κλιματική αλλαγή διαμορφώνει νέες συνθήκες για τα μεταναστευτικά πτηνά, επηρεάζοντας τις μετακινήσεις και την κατανομή τους, όπως αναλύει ο δρ Περικλής Κ. Μπίρτσας, καθηγητής Βιολογίας Άγριας Πανίδας και διευθυντής Εργαστηρίου Διαχείρισης Άγριας Πανίδας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Σε σχετική μελέτη που παρουσιάστηκε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, τονίζεται η σημασία της μακροχρόνιας παρακολούθησης της ορνιθοπανίδας, ώστε να εντοπίζονται οι πραγματικές αιτίες των πληθυσμιακών μεταβολών.
Ο δρ Μπίρτσας εξηγεί πως το κρύο, η βροχή και η διαθεσιμότητα τροφής επηρεάζουν διαφορετικά τα υδρόβια πτηνά, τις μπεκάτσες και τα πουλιά των αγροτικών περιοχών. Για τα μεταναστευτικά πουλιά, ο χειμώνας αποτελεί διαρκή αναζήτηση κατάλληλων συνθηκών διαχείμασης, με τα κύματα ψύχους να τα ωθούν συχνά προς τη χώρα μας ή ακόμη νοτιότερα αν οι συνθήκες παραμένουν δυσμενείς.
Επιστημονική μελέτη ανέδειξε τη σύνθετη σχέση μεταξύ καιρικών συνθηκών και μετακινήσεων των πτηνών, εξετάζοντας είδη που διαχειμάζουν σε υγροτοπικά, δασικά και αγροτικά οικοσυστήματα της Βόρειας Ελλάδας.
Στους υγροτόπους της βόρειας Ελλάδας, οι χαμηλές θερμοκρασίες οδηγούν συχνά σε αύξηση των υδρόβιων πτηνών, καθώς πουλιά που διαχειμάζουν βορειότερα μετακινούνται προς ηπιότερες περιοχές. Ωστόσο, η παρατεταμένη κακοκαιρία και η δυσκολία πρόσβασης στην τροφή μπορεί να τα αναγκάσει να κινηθούν ακόμη νοτιότερα.
Η μπεκάτσα, στα ορεινά δάση, εγκαταλείπει συχνά τις υψηλότερες περιοχές κατά τη διάρκεια έντονων ψυχρών περιόδων, αναζητώντας χαμηλότερα υψόμετρα με ευνοϊκότερες συνθήκες. Η πρόσβαση στην τροφή αποτελεί καθοριστικό παράγοντα, καθώς ο παγετός περιορίζει τη διαθεσιμότητα γεωσκωλήκων, ενώ η βροχή αυξάνει την υγρασία του εδάφους, διευκολύνοντας τη διασπορά των πουλιών.
Στις αγροτικές εκτάσεις, είδη όπως η σιταρήθρα δεν εμφάνισαν εξίσου σαφή σχέση ανάμεσα στις τοπικές καιρικές συνθήκες και την παρουσία τους. Υπάρχουν ενδείξεις ότι οι χαμηλότερες θερμοκρασίες της άνοιξης συνδέονται με μεγαλύτερη παραμονή, χωρίς όμως να προκύπτει ένας γενικός κανόνας.
Η διαφοροποίηση αυτή δείχνει ότι ο καιρός επηρεάζει τα πτηνά ανάλογα με τις οικολογικές τους ανάγκες. Για τα υδρόβια πτηνά και τη μπεκάτσα, η πρόσβαση στην τροφή περιορίζεται έντονα όταν παγώνουν τα νερά ή το έδαφος, ενώ τα πουλιά των αγροτικών περιοχών ανταποκρίνονται διαφορετικά στις ίδιες μεταβολές.
Τα ευρήματα της μελέτης υπογραμμίζουν ότι η μεταβολή της θερμοκρασίας και των βροχοπτώσεων μπορεί να αλλάξει τις περιοχές διαχείμασης των μεταναστευτικών πτηνών, τη διάρκεια παραμονής τους και τη σύνθεση των ειδών στους ελληνικούς υγροτόπους, τα δάση και τις αγροτικές εκτάσεις. Η επίδραση, ωστόσο, διαφέρει σημαντικά ανάλογα με το είδος.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
