Η ριζική αλλαγή του τρόπου ζωής μας, χωρίς αντίστοιχη προσαρμογή της βιολογίας μας που έχει διαμορφωθεί μέσα από εκατομμύρια χρόνια εξέλιξης, αποτελεί βασικό αίτιο για την αύξηση χρόνιων νοσημάτων, σύμφωνα με τον Ομότιμο Καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και τ. πρόεδρο του Εθνικού Κέντρου «Η 'Ασκηση είναι Φάρμακο-Ελλάς» κ. Γιάννη Κουτεντάκη. Όπως επισημαίνει, η δραματική μείωση της καθημερινής σωματικής δραστηριότητας συμβάλλει καθοριστικά στην ανάπτυξη χρόνιων παθήσεων, ενώ η έλλειψή της δεν περιορίζεται μόνο σε θέματα υγείας.
Ο κ. Κουτεντάκης σημειώνει ότι, παρά την πρόοδο της ιατρικής και της τεχνολογίας που αύξησαν το προσδόκιμο ζωής, οι σύγχρονες κοινωνίες αντιμετωπίζουν αύξηση των χρόνιων μη-μεταδοτικών νοσημάτων, της παχυσαρκίας και των μεταβολικών διαταραχών, τα οποία σχετίζονται άμεσα με τον τρόπο ζωής. Σε πρόσφατο επιστημονικό άρθρο με τίτλο ‘Precision Prevention for Health: The Global Alliance Framework for the Promotion of Physical Activity' (Σεπτέμβριος 2026), προτείνεται μετατόπιση προς ένα προδραστικό μοντέλο που εστιάζει στην πρόληψη και όχι μόνο στη θεραπεία. Κεντρικό ρόλο σε αυτή την προσέγγιση έχει η Πρόληψη Ακριβείας με βασικό τροποποιήσιμο παράγοντα τη σωματική δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τον κ. Κουτεντάκη, οι παγκόσμιες τάσεις είναι ανησυχητικές. Ανάλυση δεδομένων από περισσότερους από 5,7 εκατομμύρια ενήλικες σε 163 χώρες δείχνει ότι η ανεπαρκής σωματική δραστηριότητα αυξήθηκε από 23,4% το 2000 σε 31,3% το 2022. Παράγοντες όπως η μηχανοποίηση, οι ψηφιακές τεχνολογίες και ο αστικός σχεδιασμός περιορίζουν τις ευκαιρίες για κίνηση, με αποτέλεσμα πολλοί ενήλικες να έχουν καθιστική συμπεριφορά άνω των οκτώ ωρών ημερησίως.
Το "Σύνδρομο Ανεπαρκούς Άσκησης" περιγράφει την κατάσταση όπου η σωματική δραστηριότητα δεν επαρκεί για τη διατήρηση της υγείας. Όπως εξηγεί ο κ. Καθηγητής, η έλλειψη κίνησης δεν είναι απλώς απουσία μιας "καλής συνήθειας", αλλά βιολογικά σημαντική κατάσταση που σχετίζεται με χρόνιες παθήσεις, αυξημένη επιθετικότητα και μειωμένες μαθησιακές ή παραγωγικές επιδόσεις. Η έννοια της "Εξελικτικής Ασυμβατότητας" βοηθά να γίνει κατανοητή η σχέση του σύγχρονου τρόπου ζωής με την αύξηση των χρόνιων νοσημάτων.
Πρόληψη Ακριβείας και Εξατομικευμένη Παρέμβαση
Στο πλαίσιο του νέου μοντέλου, η σωματική δραστηριότητα και η άσκηση αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο της πρόληψης. Η κατάλληλα σχεδιασμένη άσκηση μπορεί να λειτουργήσει τόσο προληπτικά όσο και θεραπευτικά σε τουλάχιστον 26 χρόνια νοσήματα. Ωστόσο, οι ατομικές ανάγκες διαφέρουν ανάλογα με ηλικία, φυσική κατάσταση, υγεία, κίνητρα και περιβάλλον. Οι νέες τεχνολογίες μπορούν να υποστηρίξουν την παρακολούθηση και εξατομίκευση των παρεμβάσεων, αλλά λειτουργούν ως εργαλεία και όχι ως υποκατάστατα της ανθρώπινης παρέμβασης.
Ο ρόλος του σχολείου και της κοινωνίας
Η πρώιμη παρέμβαση είναι κρίσιμη, με το σχολείο να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του "σωματικού εγγραμματισμού". Αυτό περιλαμβάνει την κινητική ικανότητα, το κίνητρο, την αυτοπεποίθηση, τη γνώση και την κατανόηση για έναν δραστήριο τρόπο ζωής. Για την επίτευξη αυτού του στόχου απαιτούνται πόλεις που διευκολύνουν το περπάτημα και το ποδήλατο, σχολεία που ενθαρρύνουν την κίνηση και συστήματα υγείας που επενδύουν στην πρόληψη.
Ο κ. Κουτεντάκης καταλήγει υπογραμμίζοντας ότι το βασικό μήνυμα του επιστημονικού άρθρου είναι πως η ριζική αλλαγή στον τρόπο ζωής μας, χωρίς αντίστοιχη βιολογική προσαρμογή, έχει σοβαρές συνέπειες για την υγεία. Είναι αναγκαία η έγκαιρη αναγνώριση των κινδύνων και η υιοθέτηση της Πρόληψης Ακριβείας με επίκεντρο τη σωματική δραστηριότητα, ώστε να δημιουργηθούν οι συνθήκες που θα επιτρέψουν στους ανθρώπους να παραμείνουν ενεργοί.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
