Η πορεία υλοποίησης του ΕΣΠΑ στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας βρέθηκε στο επίκεντρο της συνεδρίασης της Επιτροπής Παρακολούθησης του Περιφερειακού Προγράμματος «Στερεά Ελλάδα 2021-2027», που πραγματοποιήθηκε στην Ερέτρια της Εύβοιας. Πρόκειται για μια κρίσιμη αποτίμηση της μέχρι τώρα εφαρμογής του προγράμματος, αλλά και μια αφετηρία επαναπροσανατολισμού των προσπαθειών για την πλήρη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.
Ο Περιφερειάρχης Φάνης Σπανός, προεδρεύοντας της συνεδρίασης, κάλεσε σε συλλογική υπέρβαση για την ενίσχυση του κοινωνικού και αναπτυξιακού αποτυπώματος του προγράμματος τονίζοντας πως «Πρέπει να επιταχύνουμε και να υπερβάλλουμε εαυτούς για να διαχυθεί σε όλη την κοινωνία το όφελος από την υλοποίηση του ΕΣΠΑ». Ο ίδιος έδωσε έμφαση στο γεγονός ότι το επίκεντρο της δράσης δεν μπορεί να είναι οι αριθμοί αλλά η πραγματική αλλαγή για τους πολίτες.
«Το στοίχημα δεν είναι μόνο να απορροφήσουμε κονδύλια, αλλά να τα μετατρέψουμε σε υποδομές, σε κοινωνική στήριξη, σε ανάπτυξη. Σε βελτίωση της καθημερινότητας», τόνισε χαρακτηριστικά. «Πρέπει να πάμε πιο γρήγορα, πιο συντονισμένα, πιο στοχευμένα».
Το πρόγραμμα «Στερεά Ελλάδα 2021-2027» συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο Plus (ΕΚΤ+) και από εθνικούς πόρους. Η Περιφέρεια έχει ενταχθεί στις «λιγότερο ανεπτυγμένες» της χώρας, με αυξημένο ποσοστό συγχρηματοδότησης 85%, γεγονός που της επιτρέπει να διεκδικεί και να αξιοποιεί σημαντικά ευρωπαϊκά κεφάλαια. Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος φθάνει τα 426 εκατ. ευρώ.
Τα βασικά μεγέθη του προγράμματος δείχνουν πρόοδο, αλλά και τις ανάγκες για επιτάχυνση. Έχουν εξειδικευτεί δράσεις ύψους 339 εκατ. ευρώ (79,5% του συνολικού προγράμματος), έχουν εκδοθεί προσκλήσεις ύψους 286,6 εκατ. ευρώ (67,3%) και έχουν ενταχθεί 147 πράξεις συνολικού ύψους 145,5 εκατ. ευρώ (34,1%). Οι νομικές δεσμεύσεις φτάνουν τα 103,6 εκατ. ευρώ (24,3%), ενώ οι επιλέξιμες δαπάνες που έχουν δηλωθεί ανέρχονται σε 42,5 εκατ. ευρώ (10%).
Η εικόνα βελτιώνεται αισθητά κατά το τελευταίο έτος, με νέες δράσεις προϋπολογισμού 120 εκατ. ευρώ, εκδόσεις προσκλήσεων ύψους 163 εκατ. ευρώ, ένταξη νέων έργων 79 εκατ. ευρώ και δηλωμένες επιλέξιμες δαπάνες 31,3 εκατ. ευρώ.
Μέχρι στιγμής έχουν εκδοθεί 70 προσκλήσεις: 43 από το ΕΤΠΑ (71% των διαθέσιμων πόρων του Ταμείου) και 27 από το ΕΚΤ+ (56% των αντίστοιχων πόρων). Για το προσεχές διάστημα, προβλέπεται η έκδοση ακόμη 16 προσκλήσεων και η αύξηση προϋπολογισμού σε μία ήδη εκδοθείσα, με το συνολικό ποσό ενεργοποίησης να φτάνει τα 95,4 εκατ. ευρώ, οδηγώντας την ενεργοποίηση στο 89,7%.
Από τις 147 πράξεις που έχουν ήδη ενταχθεί, 79 συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ και 68 από το ΕΚΤ+, με το συνολικό ύψος των ενταγμένων έργων να φτάνει τα 145,5 εκατ. ευρώ. Ο ρυθμός ένταξης έργων κατά τους τελευταίους 12 μήνες παρουσίασε αύξηση κατά 119,7%, στοιχείο που καταδεικνύει την επιτάχυνση της υλοποίησης.
Οι προβλέψεις της Διαχειριστικής Αρχής για το επόμενο διάστημα είναι σαφείς: έως το τέλος του 2025 αναμένεται να έχουν ενταχθεί έργα ύψους 213 εκατ. ευρώ, δηλαδή το 50% του προγράμματος. Οι συνολικές συμβάσεις αναμένεται να ανέλθουν στα 155,5 εκατ. ευρώ, ήτοι το 36,5%. Όσον αφορά την απορρόφηση, ο στόχος είναι να δηλωθούν επιλέξιμες δαπάνες ύψους 75 εκατ. ευρώ έως τα τέλη του 2025. Η πορεία αυτή είναι κρίσιμη για την κάλυψη του ευρωπαϊκού κανόνα ν+3, που απαιτεί απορρόφηση τουλάχιστον 56,8 εκατ. ευρώ έως το 2025 και 128,1 εκατ. ευρώ έως το τέλος του 2026. Ο σχεδιασμός της Αρχής βασίζεται σε τεχνικά δεδομένα, εμπειρικά στοιχεία και ρεαλιστικές παραδοχές, ώστε οι στόχοι να επιτυγχάνονται έγκαιρα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στις παρεμβάσεις των κοινωνικών εταίρων και των εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Πολλοί από αυτούς επισήμαναν ότι η Στερεά Ελλάδα έχει υποστεί απώλειες από την άνιση χρηματοδοτική κατανομή των προηγούμενων προγραμμάτων, γεγονός που συνέβαλε στη βιομηχανική αποδυνάμωση, την ενίσχυση της ανεργίας και την όξυνση του δημογραφικού προβλήματος. Υπογράμμισαν την ανάγκη μεγαλύτερης εστίασης στην περιφερειακή συνοχή, την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα, την υποστήριξη της μεταποίησης και της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας, αλλά και την ενδυνάμωση κοινωνικών πολιτικών για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.
Ο Περιφερειάρχης, κλείνοντας τη συνεδρίαση, επανέλαβε την ανάγκη για κοινή προσπάθεια τονίζοντας πως «η ομαλή ροή του σχεδιασμού είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας με την πολιτική ηγεσία, τους υπηρεσιακούς παράγοντες των αρμόδιων Υπουργείων αλλά και των ευρωπαϊκών εταίρων. Αυτό που χρειαζόμαστε τώρα είναι προσήλωση στον στόχο και καθημερινή δουλειά. Ο χρόνος μετράει».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
