Στις αρχές Ιανουαρίου, το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς είχε εκφράσει την εκτίμηση ότι η 50ήμερη περίοδος των χειμερινών εκπτώσεων θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «βαλβίδα αποσυμπίεσης» για τις τιμές και να συμβάλει στον περιορισμό του χειμερινού πληθωρισμού. Ωστόσο, η πραγματικότητα διέψευσε τις προσδοκίες εξαιτίας της επίμονης ακρίβειας, με την καταναλωτική συμπεριφορά που διαμορφώνεται να καθιστά αναγκαία μια νέα προσέγγιση των χειμερικών εκπτώσεων.
Παρότι ο συνολικός τζίρος του διμήνου Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου 2026 ενδέχεται να υπερβεί τα 6 δισ. ευρώ της αντίστοιχης περσινής περιόδου, σε πολλούς κλάδους τα έσοδα δεν κρίνονται επαρκή, αν και τα τελικά συμπεράσματα θα εξαχθούν με την ανακοίνωση των στοιχείων Φεβρουαρίου, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών πωλήσεων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε τον Ιανουάριο στο 2,8%, παραμένοντας ουσιαστικά αμετάβλητος σε μηνιαία βάση και αισθητά υψηλότερος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (1,7%). Από την πλευρά της, η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε πληθωρισμό 2,5%, ενώ σημειώθηκε και η χαμηλότερη ετήσια αύξηση της τελευταίας πενταετίας στο λιανεμπόριο, η οποία μάλιστα υπολείπεται του πληθωρισμού κατά περίπου μισή ποσοστιαία μονάδα.
Οι επιδόσεις της αγοράς επιβεβαιώνουν τη στασιμότητα στην κατανάλωση. Οι πωλήσεις στο λιανικό εμπόριο αυξήθηκαν μόλις κατά 2% σε ετήσια βάση, έναντι προσδοκιών για άνοδο της τάξης του 5% με αφετηρία τις χειμερινές εκπτώσεις. Ακόμη και αν αφαιρεθούν από τον συνολικό τζίρο των 74,8 δισ. ευρώ οι τρεις βασικοί κλάδοι – τρόφιμα, οχήματα και καύσιμα – ο κύκλος εργασιών των λοιπών επιχειρήσεων (27,3 δισ. ευρώ) εμφανίζει επίσης αύξηση μόλις 2%.
Εξαίρεση αποτέλεσαν τα σούπερ μάρκετ, με άνοδο 4,4% και κύκλο εργασιών 20,4 δισ. ευρώ, που πλέον υπερβαίνει το 27% του συνολικού λιανεμπορικού τζίρου.
Στην ένδυση και την υπόδηση, παραδοσιακά «πρωταγωνιστές» των εκπτώσεων, η εικόνα παραμένει απογοητευτική. Το τελευταίο δωδεκάμηνο καταγράφονται ασθενείς επιδόσεις, οι οποίες συνεχίστηκαν και στο δίμηνο των εκπτώσεων. Παρότι το 60% των καταναλωτών αξιοποίησε τις εκπτωτικές τιμές, οι αγορές έγιναν με μεγαλύτερη φειδώ. Τρεις στους δέκα κατευθύνθηκαν σε ένδυση-υπόδηση, δύο στους δέκα σε τεχνολογικά είδη και ένας στους δέκα σε είδη σπιτιού. Οι υπόλοιποι τέσσερις στους δέκα παρέμειναν αδρανείς, επικαλούμενοι τη διαρκή πίεση από το αυξημένο κόστος ζωής.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εξέλιξη του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή στην ένδυση-υπόδηση, ο οποίος αυξήθηκε κατά 8% τον Ιανουάριο του 2026 σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2025. Η αύξηση αυτή δεν αποτυπώνει υπερθέρμανση της αγοράς ούτε αύξηση της ζήτησης. Αντίθετα, ερμηνεύεται κυρίως από τεχνικούς και διαρθρωτικούς παράγοντες.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται το έντονο εποχικό αποτέλεσμα, καθώς οι φετινές τιμές συγκρίνονται με έναν περσινό Ιανουάριο με μεγαλύτερη ένταση εκπτώσεων, δημιουργώντας χαμηλή βάση σύγκρισης. Επιπλέον, το αυξημένο κόστος εισαγωγών — δεδομένου ότι περίπου το 80% των ειδών ένδυσης και υπόδησης είναι εισαγόμενο — σε συνδυασμό με ακριβότερα ναύλα, logistics, ενέργεια και πρώτες ύλες, μετακυλίστηκε στις τελικές τιμές.
Τα αυξημένα λειτουργικά έξοδα (ενοίκια, ενέργεια, μισθοί) περιόρισαν τα περιθώρια απορρόφησης κόστους από τις επιχειρήσεις, ενώ σε πολλές περιπτώσεις οι εκπτώσεις ήταν ηπιότερες ή ξεκίνησαν από υψηλότερες αρχικές τιμές. Παράλληλα, η μετατόπιση των καταναλωτών προς λιγότερες αλλά ακριβότερες αγορές επώνυμων προϊόντων επηρέασε ανοδικά τον μέσο δείκτη τιμών. Τέλος, δεν αποκλείεται μέρος των ανατιμήσεων να αποτέλεσε «καθυστερημένη προσαρμογή» μετά από μήνες συγκράτησης τιμών.
Σε αποπληθωρισμένους όρους, η εικόνα είναι ακόμη πιο σαφής: οι αγορές μειώθηκαν κατά 1,8% στην ένδυση και κατά 5,6% στην υπόδηση, ενώ στα καταστήματα ενδυμάτων η ετήσια αύξηση περιορίστηκε στο 0,6% και στα υποδήματα καταγράφηκε πτώση 3,2%.
Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του Ε.Β.Ε.Π. Βασίλης Κορκίδης: «Το ζητούμενο των τακτικών εκπτώσεων είναι με τη μείωση των τιμών, να ρευστοποιήσουν οι επιχειρήσεις εποχικό εμπόρευμα και να δώσουν την ευκαιρία στους καταναλωτές να αποφορτίσουν τον οικογενειακό τους προϋπολογισμό.
Σύμφωνα όμως με τα δεδομένα του τζίρου των χειμερινών εκπτώσεων είναι εμφανές πως, η ακρίβεια συνεχίζει να επηρεάζει όλο και περισσότερο τους καταναλωτές, με αποτέλεσμα να περιορίζουν αγορές για να καλύψουν δαπάνες στέγασης και διατροφής, ενώ γενικά αγοράζουν λιγότερα και φθηνότερα προϊόντα.
Όλα λοιπόν δείχνουν πως οι χειμερινές εκπτώσεις, ανέδειξαν και πάλι την οικονομική κόπωση των καταναλωτών, που δικαιολογημένα δεν μπόρεσαν να ανταποκριθούν στις προσδοκίες εμπόρων. Μπορεί ο τζίρος στη λιανική το δίμηνο, Ιανουαρίου - Φεβρουαρίου 2026, να ξεπεράσει τα 6 δις ευρώ του αντίστοιχου περυσινού διμήνου, αλλά προφανώς σε πολλούς κλάδους δεν επαρκεί.
Βεβαίως, θα περιμένουμε τα επίσημα στοιχεία του Φεβρουαρίου, συμπεριλαμβανομένων των on line πωλήσεων, για τα τελικά συμπεράσματα. Οφείλουμε όμως να λάβουμε σοβαρά υπόψη μας την αναδιάταξη της καταναλωτικής συμπεριφοράς και να βρούμε τρόπους να δώσουμε νέο ενδιαφέρον στις χειμερινές εκπτώσεις, ώστε να αξιοποιηθούν κατάλληλα».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
