ΓΔ: 882.77 0.83% Τζίρος: 40.69 εκ. € Τελ. ενημέρωση: 17:20:01 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΓΟΡΑΣ
Φωτο: Shutterstock

Κρίσιμη «μάχη» στο συμβούλιο της ΕΚΤ για το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων

Τον Ιούνιο συζητείται ενδεχόμενη μείωση των αγορών ομολόγων μέσω του έκτακτου προγράμματος για την πανδημία, από το οποίο έχει ωφεληθεί ιδιαίτερα η Ελλάδα.

Μια συζήτηση με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα θα ανοίξουν στις 10 Ιουνίου οι κεντρικοί τραπεζίτες της ΕΚΤ. Υπό το φως της επιτάχυνσης των προγραμμάτων εμβολιασμού στην Ευρώπη και της σταδιακής επανόδου της οικονομίας σε αναπτυξιακούς ρυθμούς, καλούνται να απαντήσουν σε ποιο βαθμό είναι απαραίτητο να συνεχισθούν οι αγορές ομολόγων, στο πλαίσιο του γιγαντιαίου, έκτακτου προγράμματος για την πανδημία (PEPP).

Το PEPP, με ένα «οπλοστάσιο» ύψους 1,85 τρισ. ευρώ για αγορές ομολόγων, υπήρξε σωτήριο για τις χώρες του Νότου και ειδικά για την Ελλάδα, που μέχρι τον περασμένο Μάρτιο, λόγω της χαμηλής αξιολόγησης των ομολόγων της, δεν είχε καταφέρει να περιληφθεί στο τακτικό πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (APP), το οποίο εφαρμόζεται από το 2014. Σε περισσότερο από ένα χρόνο εφαρμογής του PEPP, στο οποίο συμμετέχει και η Ελλάδα κατά παρέκκλιση από τους κανόνες, η ΕΚΤ έχει αγοράσει ελληνικούς τίτλους αξίας σχεδόν 20 δισ. ευρώ, επιτρέποντας στην κυβέρνηση να δανείζεται με ιστορικά χαμηλό κόστος.

Μάλιστα, η ΕΚΤ έδειξε τον Απρίλιο ότι έχει την αποφασιστικότητα και την ευελιξία να προσαρμόζει κατάλληλα τις αγορές ομολόγων μέσω του έκτακτου προγράμματος για την πανδημία, ώστε να... καταστέλλει πρόωρες ανοδικές κινήσεις στα μακροπρόθεσμα επιτόκια δανεισμού. Όταν αυτά ανέβηκαν, τον Μάρτιο, ακολουθώντας τα αντίστοιχα αμερικανικά, η ΕΚΤ προχώρησε άμεσα σε αύξηση των αγορών τίτλων (από 60 δισ. τον Μάρτιο, σε 80 δισ. τον Απρίλιο) και επανέφερε σε χαμηλότερα επίπεδα τα κόστη δανεισμού για τα κράτη της Ευρώπης, σε μια περίοδο όπου η οικονομία περνούσε σε ύφεση, για δεύτερη φορά στη διάρκεια της πανδημίας.

Τυπικά το PEPP έχει προγραμματισθεί να διαρκέσει ως το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2022. Όμως, καθώς οι συνθήκες στην οικονομία της ευρωζώνης εξομαλύνονται και αρχίζει να γίνεται ορατός ο στόχος για εμβολιασμό του 70% του πληθυσμού μέσα στους επόμενους μήνες, αρχίζει να γίνεται όλο και πιο δύσκολο να δικαιολογηθεί από την ΕΚΤ η συνέχιση των αγορών ομολόγων με τους ίδιους ρυθμούς.

Μιλώντας στη γαλλική Monde, ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, που θα κάνει και την κεντρική εισήγηση στη συνεδρίαση του Ιουνίου και είναι ένθερμος υποστηρικτής των έκτακτων μέτρων που εφαρμόζονται από τον περασμένο Μάρτιο, αναγνώρισε ότι ενδέχεται να χρειασθεί μια σταδιακή απόσυρση των έκτακτων μέτρων. Όπως είπε,

  • Η οικονομία βρίσκεται τώρα, τον Μάιο και τον Ιούνιο, σε ένα σημείο καμπής και θα αρχίσει να αναπτύσσεται με γοργό ρυθμό, αν και από ένα χαμηλό σημείο εκκίνησης. Ακόμη και με αυτό το γρήγορο ρυθμό, πάντως, η οικονομία θα βρεθεί το 2022 στο σημείο που βρισκόταν το 2019, ενώ η αγορά εργασίας θα επιστρέψει στο ίδιο σημείο το 2023.
  • Η γενική δέσμευση της ΕΚΤ είναι να διατηρήσει ευνοϊκές χρηματοδοτικές συνθήκες. Τον Μάρτιο, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ήταν αναγκαία μια σημαντική αύξηση των αγορών ομολόγων στο πλαίσιο του έκτακτου προγράμματος και αυτός ο ρυθμός θα συνεχισθεί τις επόμενες εβδομάδες και θα επανεξετασθεί στη συνάντηση του Ιουνίου, όπου θα εκτιμηθούν οι χρηματοδοτικές συνθήκες σε συνάρτηση με τον πληθωρισμό. Μπορούμε να αυξήσουμε ή να μειώσουμε τις αγορές, ανάλογα με το τι χρειάζεται για να διατηρηθούν οι ευνοϊκές συνθήκες.

Στην πιο κρίσιμη, ιδιαίτερα για την Ελλάδα, αναφορά αυτής της συνέντευξης, ο Λέιν υπογράμμισε ότι, καθώς η πανδημία σταδιακά τίθεται υπό έλεγχο, η ΕΚΤ θα χρειασθεί να αποσύρει σταδιακά τα έκτακτα μέτρα στήριξης, δηλαδή κυρίως να περιορίσει τις αγορές ομολόγων μέσω του PEPP. Καθώς τα νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι ο πληθωρισμός εξακολουθεί να απέχει από το στόχο (2%) και η ανάπτυξη παραμένει ασθενής, άλλα εργαλεία θα πρέπει να πάρουν τη θέση του έκτακτου προγράμματος στήριξης.

Η ακριβής σύνθεση του μείγματος υποστήριξης της οικονομίας από την ΕΚΤ έχει μεγάλη σημασία για την Ελλάδα: η ΕΚΤ θα μπορούσε να μειώσει σταδιακά τις αγορές ομολόγων μέσω του έκτακτου προγράμματος, στο οποίο συμμετέχει η χώρα μας και να συνεχίσει να αγοράζει ομόλογα μέσω του τακτικού προγράμματος (APP), στο οποίο η Ελλάδα θα μπορέσει να ενταχθεί πολύ αργότερα, όταν η αξιολόγησή της από τους οίκους φθάσει στην επενδυτική βαθμίδα. Αυτό, χωρίς να είναι απαραίτητα καταστροφικό, εκτιμάται πάντως ότι θα έστελνε λάθος μηνύματα στην αγορά ομολόγων, θα δυσχέραινε το δανεισμό του Δημοσίου και πιθανόν να οδηγούσε σε αύξηση επιτοκίων.

Στους κόλπους της ΕΚΤ διαμορφώνονται και πάλι συνθήκες αντιπαράθεσης μεταξύ των κεντρικών τραπεζιτών του Βορρά και του Νότου. Ο επικεφαλής των «σκληρών», Γερμανός κεντρικός τραπεζίτης, Γιενς Βάιντμαν έχει αποφύγει να πάρει θέση, αλλά ο Ολλανδός «σύμμαχός» του, Κλάας Κνοτ έχει ήδη τοποθετηθεί υπέρ της σταδιακής μείωσης των αγορών μέσω του PEPP και της συνέχισης, προς το παρόν, των αγορών μέσω του APP.

Ο Μαρτίνς Κάζακς, κεντρικός τραπεζίτης της Λετονίας, ο οποίος απηχεί τις θέσεις του μπλοκ του Βορρά, εκφράσθηκε πριν από λίγες ημέρες κατηγορηματικά υπέρ της μείωσης των αγορών μέσω του PEPP, τονίζοντας: «Αν οι χρηματοδοτικές συνθήκες παραμείνουν ευνοϊκές, τον Ιούνιο μπορούμε να αποφασίσουμε να αγοράζουμε λιγότερα ομόλογα». Όσον αφορά το αν θα πρέπει η ΕΚΤ να αντιδράσει σε ενδεχόμενες αυξήσεις των μακροπρόθεσμων επιτοκίων στο μέλλον, ο Κάζακς ήταν αρνητικός: «Όχι, γιατί τα επιτόκια σε κάποιο σημείο θα πρέπει να αυξηθούν».

Google news logo Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Christine Lagarde, Kristin Lagarde, Evropaiki Kentriki Trapeza, ECB
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Κρ. Λαγκάρντ: Πώς θα στηρίξει η ΕΚΤ τις υπερχρεωμένες οικονομίες

Ποια είναι τα τέσσερα κριτήρια για να ενεργοποιείται το νέο εργαλείο αποτροπής αυξημένου κόστους δανεισμού. Χωρίς προκαθορισμένα όρια οι αγορές τίτλων. Οι αποφάσεις θα βρίσκονται στη διακριτική ευχέρεια του συμβουλίου.
bonds-omologa-ekt
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Σε πολιορκία τα ομόλογα του Νότου, η αγορά αμφισβητεί την ΕΚΤ

Συνεχής άνοδος των spread στην περιφέρεια της ευρωζώνης με την Ιταλία στο επίκεντρο των ανησυχιών. Οι επενδυτές αμφισβητούν ότι η ΕΚΤ έχει σοβαρό σχέδιο και βούληση να παρέμβει για τη στήριξη των υπερχρεωμένων.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Συνθήκες ασφυξίας στον δανεισμό του κράτους, ελπίδες νέας παρέμβασης από ΕΚΤ

Μια «ανάσα» από το 4% η απόδοση του 10ετούς ομολόγου, μεγάλη αύξηση στο επιτόκιο των εντόκων 12μηνης διάρκειας. Κρίσιμες ανακοινώσεις Λαγκάρντ για πιθανή παρέμβαση στήριξης υπερχρεωμένων οικονομιών.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τέλος στα αρνητικά επιτόκια το 2022: Τα νέα, ισχυρά «σήματα» της ΕΚΤ

Στην κατεύθυνση τουλάχιστον δύο αυξήσεων στο επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων που είναι σήμερα αρνητικό δείχνουν οι νέες δηλώσεις των τραπεζιτών της ΕΚΤ. Ακριβότερα δάνεια για το κράτος, περισσότερα κέρδη για τις τράπεζες, χαμένοι οι δανειολήπτες.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

«Καμπανάκια» για το κόστος δανεισμού: Κοντά στο 3% η απόδοση των 10ετών

Στα επίπεδα όπου βρισκόταν λίγο πριν την έξοδο της χώρας από το μνημόνιο έχει επανέλθει η απόδοση των 10ετών ομολόγων, την ώρα που η κυβέρνηση σχεδιάζει έξοδο στην αγορά. Η διπλή «ασπίδα» από την ΕΚΤ.
ECB, EKT, Lagarde
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Κρ. Λαγκάρντ: Σε επιφυλακή η ΕΚΤ για παρέμβαση στην αγορά ομολόγων

Αποφασιστικότητα της κεντρικής τράπεζας να παρέμβει με ευελιξία για να αντιμετωπίσει ενδεχόμενο κατακερματισμό των αγορών, που θα έπληττε τις πιο ευάλωτες οικονομίες, όπως η Ελλάδα και η Ιταλία. Τι δήλωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ.