Το Ινστιτούτο Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής διοργάνωσε εκδήλωση με θέμα τον νέο Κώδικα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, όπου κεντρικός ομιλητής ήταν ο υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος.
Ο κ. Λιβάνιος ανέφερε ότι το σχετικό νομοσχέδιο, που περιλαμβάνει περισσότερα από 1.000 άρθρα και εκτείνεται σε πάνω από 1.800 σελίδες, πρόκειται σύντομα να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση και μέσα στις επόμενες εβδομάδες να κατατεθεί στη Βουλή για ψήφιση. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο νέος Κώδικας αποτελεί τη βάση για το σύνολο των λειτουργιών της Αυτοδιοίκησης, καθώς ενσωματώνει σχεδόν 1.000 νομοθετικά κείμενα, πολλά εκ των οποίων είναι διάσπαρτα σε νόμους που ισχύουν εδώ και πενήντα χρόνια. Ο Κώδικας αναμένεται να συμβάλει στην επίλυση δυσνόητων ή αντικρουόμενων διατάξεων.
Σημαντική καινοτομία αποτελεί η δυνατότητα στους ετεροδημότες, εφόσον προεγγραφούν, να ψηφίζουν στις αυτοδιοικητικές εκλογές από τον τόπο κατοικίας τους ηλεκτρονικά μέσω τάμπλετ, σε ένα από τα 500 ειδικά εκλογικά τμήματα που θα δημιουργηθούν.
Αναφερόμενος στην εκλογή δημοτικών και περιφερειακών αρχών από τον πρώτο γύρο, ο υπουργός τόνισε πως η πραγματική βούληση των πολιτών εκφράζεται την πρώτη Κυριακή, όταν υπάρχει πλήρης συμμετοχή και όλες οι επιλογές παραμένουν ανοιχτές. Ο δεύτερος γύρος παρουσιάζει χαμηλότερη συμμετοχή, γεγονός που καθιστά αντιφατική την άποψη ότι η εντολή που δίνεται τότε είναι ισχυρότερη. Συχνά, όπως σημείωσε, ο υποψήφιος που τελικά χάνει στον δεύτερο γύρο έχει συγκεντρώσει περισσότερες ψήφους στον πρώτο.
Ο κ. Λιβάνιος ξεκαθάρισε επίσης ότι ο «νόμος Βορίδη», ο οποίος υποχρεώνει τους δήμους να ασκούν έφεση σε πρωτόδικες αποφάσεις για μονιμοποίηση συμβασιούχων, δεν πρόκειται να καταργηθεί. Όλες οι προσλήψεις γίνονται μέσω ΑΣΕΠ και δεν είναι δυνατόν να μονιμοποιούνται εργαζόμενοι «από την πίσω πόρτα» όταν 150.000 άτομα βρίσκονται σε αναμονή διορισμού.
Ο Νικόλαος Χλέπας, καθηγητής Διοικητικής Επιστήμης και Δημοσίου Δικαίου στο ΕΚΠΑ, κατέθεσε προτάσεις για τη βελτίωση της αυτοδιοίκησης. Μεταξύ άλλων, πρότεινε να δοθεί στους δήμους η δυνατότητα να διαμορφώνουν τις εσωτερικές τους υποδιαιρέσεις, να επιτραπεί στα κόμματα να έχουν επίσημες υποψηφιότητες, να βελτιωθεί ο έλεγχος δαπανών και προεκλογικής προβολής, να εξεταστεί η μεταφορά του ΕΝΦΙΑ στην αυτοδιοίκηση και να αναλάβει η αυτοδιοίκηση μέρος των εγκαταλελειμμένων ακινήτων.
Ο Θεόδωρος Χατζηπαντελής, καθηγητής Εφαρμοσμένης Στατιστικής στο ΑΠΘ, επισήμανε το ζήτημα αντιπροσώπευσης στις αυτοδιοικητικές εκλογές, καθώς ο πρώτος σε σταυρούς δημοτικός σύμβουλος συγκεντρώνει μόλις το 5% του εκλογικού σώματος. Όπως ανέφερε, «σε έρευνες που διεξάγουμε μετά από αυτοδιοικητικές εκλογές, πάνω από το 60% των εκλογέων δεν θυμάται σε ποιους υποψήφιους συμβούλους έβαλε σταυρό».
Παρουσίασε την εναλλακτική πρόταση της απλής μεταφερόμενης ψήφου, κατά την οποία ο ψηφοφόρος δηλώνει κατά σειρά προτίμησης πολλαπλές επιλογές υποψηφίων. Εάν η πρώτη επιλογή δεν εκλεγεί, η ψήφος μεταφέρεται στη δεύτερη, και ούτω καθεξής, διασφαλίζοντας ότι καμία ψήφος δεν χάνεται.
Ο Δημήτρης Καφαντάρης, γενικός γραμματέας της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), εξήρε τη συμβολή του υπουργού Εσωτερικών στη στήριξη της αυτοδιοίκησης. Ωστόσο, σημείωσε ότι ο νέος Κώδικας δεν συνιστά τη μεγάλη μεταρρύθμιση που προσδοκά ο κλάδος, αλλά θέτει προδιαγραφές και αυστηρούς κανόνες για τη λειτουργία των ΟΤΑ στο μέλλον.