Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος έδωσε αναλυτικές απαντήσεις για την κυβερνητική πρωτοβουλία που βάζει τέλος στη χρήση αλκοόλ και καπνικών προϊόντων από ανήλικους, αναφερόμενος και στη σχετική διυπουργική συνέντευξη Τύπου.
Ο κ. Σκέρτσος σημείωσε: «Ως πατέρας ενός έφηβου νιώθω συνεχώς την αγωνία κάθε γονιού για τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν καθημερινά τα παιδιά μας απέναντι σε κάθε μορφή εξάρτησης. Νιώθω ταυτόχρονα την ευθύνη να δημιουργήσουμε ως κοινωνία και ως πολιτεία ένα πιο ασφαλές περιβάλλον για όλα τα παιδιά.
Έχουμε υποχρέωση ως πολιτεία να σταθούμε δίπλα σε κάθε οικογένεια, με τρόπο αποτελεσματικό και σύγχρονο που βελτιώνει διαρκώς τους ελεγκτικούς μηχανισμούς του κράτους και αξιοποιεί κάθε νέα δυνατότητα που μας δίνει η τεχνολογία για την προστασία των παιδιών».
Αναδρομή στο πρόβλημα και τα κενά της νομοθεσίας
Αναφερόμενος στο ιστορικό της υπόθεσης, ο υπουργός εξήγησε ότι το φθινόπωρο του 2024, μετά από περιστατικά οξείας μέθης ανηλίκων, η κυβέρνηση εξέτασε εκ νέου την επάρκεια του νομοθετικού πλαισίου για την πώληση αλκοόλ και καπνικών σε νέους κάτω των 18 ετών.
Όπως επισήμανε, η νομοθεσία είχε υποστεί αλλεπάλληλες αλλαγές από το 1994 έως το 2019, καθιστώντας την ουσιαστικά ανενεργή. Οι έλεγχοι είχαν ανατεθεί σε υποστελεχωμένες δημοτικές αστυνομίες και στο σώμα επιθεωρητών υγείας, χωρίς επαρκή περιφερειακή διάρθρωση.
Δεν υπήρχε ρητή υποχρέωση ταυτοποίησης ηλικίας, ενώ η αστυνομία είχε αφαιρεθεί από τα όργανα ελέγχου. Απουσίαζε κεντρικό μητρώο σημείων πώλησης, καθιστώντας αδύνατους τους στοχευμένους ελέγχους. Οι κυρώσεις χαρακτηρίστηκαν «χάδια», καθώς η αφαίρεση άδειας λειτουργίας επερχόταν μόνο στην πέμπτη υποτροπή.
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο
Ο υπουργός παρουσίασε τις βασικές καινοτομίες του νόμου 5216, που ψηφίστηκε το καλοκαίρι του 2025. Ο νόμος αλλάζει το πλαίσιο σε τρία επίπεδα:
* Υποχρεωτικός έλεγχος ηλικίας με ευθύνη του πωλητή και υποχρεωτική ταυτοποίηση σε κάθε πώληση.
* Πλήρης ρύθμιση αγοράς με καθολική απαγόρευση πώλησης σε ανηλίκους και ρύθμιση νέων προϊόντων νικοτίνης.
* Αυστηρό πλαίσιο κυρώσεων με ποινικό χαρακτήρα, πρόστιμα έως 10.000 ευρώ και δυνατότητα ανάκλησης άδειας λειτουργίας.
Ψηφιακά εργαλεία και αποτελέσματα
Η τεχνολογία αποτελεί κρίσιμο σύμμαχο στην εφαρμογή του νόμου. Ο κ. Σκέρτσος αναφέρθηκε στα νέα ψηφιακά εργαλεία:
* Το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου (alto.gov.gr) για την πλήρη χαρτογράφηση της αγοράς.
* Το σύστημα Age Verification μέσω Gov.gr Wallet και Kids Wallet για άμεση επιβεβαίωση ηλικίας.
* Την πλατφόρμα events.gov.gr για την υποχρεωτική δήλωση ιδιωτικών εκδηλώσεων σε χώρους εστίασης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, από τον Ιούλιο 2025 έως τον Μάρτιο 2026 οι έλεγχοι αυξήθηκαν κατά 21%, οι συλλήψεις κατά 341% και οι δικογραφίες κατά 455%, χάρη στην ανάληψη της αρμοδιότητας από την ΕΛΑΣ.
Η ευθύνη των γονιών και η κοινωνική αλλαγή
Ο υπουργός τόνισε ότι η αλλαγή κουλτούρας είναι απαραίτητη, επισημαίνοντας πως η εικόνα γονιών που στέλνουν τα παιδιά τους να αγοράσουν ποτά ή τσιγάρα αντικατοπτρίζει τη χαλαρή στάση του παρελθόντος.
Τα στοιχεία της ΕΛΑΣ δείχνουν αύξηση 45% στις δικογραφίες για παραμέληση εποπτείας ανηλίκων, από 1.520 το 2024 σε 2.200 το 2025. «Καθήκον των γονιών είναι να θέτουμε όρια και να συζητάμε διαρκώς με τα παιδιά μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Πολιτικές προστασίας ανηλίκων
Ο κ. Σκέρτσος υπογράμμισε ότι η δράση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική προστασίας ανηλίκων. Ανέφερε μεταξύ άλλων την εθνική στρατηγική για την αντιμετώπιση της βίας στα σχολεία, τις πρωτοβουλίες για τον περιορισμό του ψηφιακού εθισμού και της βίας στα γήπεδα, καθώς και τα νέα ψηφιακά εργαλεία για την καταπολέμηση της ενδοοικογενειακής βίας.
«Θέλουμε ένα κράτος που φροντίζει και προστατεύει, ένα κράτος που ενδυναμώνει και απελευθερώνει. Η ανοχή τελείωσε. Ο νόμος εφαρμόζεται. Και τα παιδιά προστατεύονται στην πράξη, όχι στα χαρτιά», κατέληξε ο υπουργός.
Κλείνοντας, εξέφρασε ευχαριστίες προς τους συναδέλφους του στην κυβέρνηση που εργάστηκαν για την πρωτοβουλία αυτή, αναφέροντας τους Δημήτρη Παπαστεργίου, Δημήτρη Βαρτζόπουλο, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, Άδωνι Γεωργιάδη, Γιώργο Φλωρίδη και Ιωάννη Μπούγα.