«H Ευρώπη χρειάζεται την Αμερική όσο και η Αμερική χρειάζεται την Ευρώπη. Τυχόν αποσύνδεση των δύο αυτών πόλων του δυτικού κόσμου, υπό το βάρος συναλλακτικών προσεγγίσεων και εθνικιστικών και λαϊκιστικών ρευμάτων, θα έχει σοβαρότατες συνέπειες στην ασφάλεια και την ευημερία όλων μας, και στην Ευρώπη και στην Αμερική» υπογράμμισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας, κατά την εναρκτήρια ομιλία του στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, που φέτος έχει θέμα «Το Σοκ του Νέου».
Αναφερόμενος στην Ευρώπη, τόνισε ότι «η πρόκληση είναι διττή: αφενός να διασφαλίσει τη στρατηγική της αυτονομία, ενισχύοντας την οικονομική της ανταγωνιστικότητα, καθώς και τις αμυντικές της δυνατότητες, την ενεργειακή διασυνδεσιμότητα και έναν καινοτόμο τεχνολογικό τομέα.
Αφετέρου, να παραμείνει συνεπής στις συμμαχικές της υποχρεώσεις και πιστή στις θεμελιώδεις αξίες της, όπως η δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου».
Γεωπολιτικές ανακατατάξεις και διεθνής τάξη
Ο Πρόεδρος σημείωσε ότι «ο κόσμος μας διέρχεται μια περίοδο ραγδαίων και βαθέων μετασχηματισμών», όπου οι εξελίξεις στη γεωπολιτική, την οικονομία, την ενέργεια, την τεχνολογία και το κλίμα «δεν εξελίσσονται πλέον γραμμικά, αλλά αλληλεπιδρούν δυναμικά».
Αναρωτήθηκε αν «βρισκόμαστε στο τέλος της διεθνούς τάξης και της διεθνούς αρχιτεκτονικής ασφαλείας» και ποια θα είναι «η μορφή της επόμενης ημέρας».
Όπως είπε, «στη γεωπολιτική σφαίρα παρατηρούμε την αναδιάταξη του καταμερισμού ισχύος» και τη μετάβαση «από ένα μονοπολικό σε ένα πολυπολικό σύστημα ισορροπίας».
Υπογράμμισε ότι ο κίνδυνος κατακερματισμού της Δύσης πρέπει να αποφευχθεί, καθώς «η ενότητα, η αποφασιστικότητα και η προσήλωση στις φιλελεύθερες αξίες αποτελούν προϋποθέσεις sine qua non για την υπεράσπιση των κατακτήσεών μας».
Διεθνείς συγκρούσεις και ανάγκη θεσμικών μεταρρυθμίσεων
Αναφερόμενος στις ένοπλες συγκρούσεις σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή, επισήμανε ότι αυτές «υπενθυμίζουν με δραματικό τρόπο πως η ειρήνη και η σταθερότητα δεν είναι δεδομένες».
Υπογράμμισε την ανάγκη «μεταρρύθμισης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών», ώστε να αντανακλά τις ισορροπίες του 21ου αιώνα και να ανταποκρίνεται στην αποστολή του για διατήρηση της διεθνούς ειρήνης.
Παράλληλα, τόνισε τη σημασία ενίσχυσης των πολυμερών θεσμών και της διεθνούς συνεργασίας. «Η υπεράσπιση των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών δεν αποτελεί επιλογή, αλλά αναγκαιότητα», είπε, επισημαίνοντας τη στήριξη της Ελλάδας στον αγώνα του ουκρανικού λαού.
Η Ελλάδα σε ρόλο σταθερότητας και ενεργειακού κόμβου
Μιλώντας για τη Μέση Ανατολή, ανέφερε ότι η Ελλάδα στηρίζει τις προσπάθειες για ειρήνευση, θεωρώντας πως η κατάπαυση του πυρός στο Ιράν και τον Λίβανο είναι πρώτο βήμα αποκλιμάκωσης. Επισήμανε επίσης τη σημασία της ειρηνικής επίλυσης του Παλαιστινιακού και της ειρήνευσης στο Σουδάν.
Στο οικονομικό πεδίο, σημείωσε ότι «η παγκοσμιοποίηση επαναπροσδιορίζεται» και προειδοποίησε πως ο προστατευτισμός και ο ανταγωνισμός για πρώτες ύλες και αγορές απειλούν τη σταθερότητα.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην τεχνητή νοημοσύνη, επισημαίνοντας ότι η ψηφιακή μετάβαση πρέπει να γίνει «με γνώμονα τον άνθρωπο και σεβασμό στην εργασία».
Για τη θέση της Ελλάδας, υπογράμμισε ότι «οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία λόγω της στρατηγικής της θέσης».
Τόνισε την ανάγκη για σταθερότητα και συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο, με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας, ενώ επανέλαβε ότι η επίλυση του Κυπριακού παραμένει κορυφαία προτεραιότητα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Αμυντική θωράκιση και αναπτυξιακή προοπτική
Ο Πρόεδρος επεσήμανε ότι η Ελλάδα ενισχύει την αμυντική της θωράκιση «όχι ως επιλογή αντιπαράθεσης, αλλά ως προϋπόθεση ασφάλειας και αποτροπής».
Αναφέρθηκε στη συμμετοχή της χώρας σε διεθνή και περιφερειακά σχήματα συνεργασίας και στη συμβολή της στην προστασία της Κύπρου από τις συνέπειες του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Στον ενεργειακό τομέα, τόνισε ότι η Ελλάδα αναδεικνύεται σε κόμβο διασύνδεσης και διαφοροποίησης πηγών, συμβάλλοντας μέσω του Κάθετου Διαδρόμου στην ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
«Η χώρα μας προσέρχεται στο μέλλον με νέο επίπεδο ισχύος στην οικονομία και στη συγκρότηση του κράτους», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι «με σχέδιο και πίστη στις δυνατότητές της μπορεί να μετατρέψει τις δυσκολίες σε ευκαιρίες».
Το «Σοκ του Νέου» και η πρόσκληση για δράση
Σχολιάζοντας το κεντρικό θέμα του Φόρουμ, υπογράμμισε ότι «το “Σοκ του Νέου” δεν είναι απλώς μια γλαφυρή περιγραφή της πραγματικότητας, αλλά μια πρόσκληση για δράση».
Όπως είπε, «το ζητούμενο δεν είναι να εξαλείψουμε την αβεβαιότητα, αλλά να τη διαχειριστούμε με τρόπο που θα ενισχύει την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα».
Κλείνοντας, ο Κωνσταντίνος Τασούλας τόνισε ότι «η εποχή μας απαιτεί νηφαλιότητα, διορατικότητα και προσήλωση σε σταθερές αρχές και αξίες».
Επεσήμανε την ανάγκη για διάλογο και συνεργασία σε διεθνές και περιφερειακό επίπεδο, σημειώνοντας πως «πάνω απ’ όλα, απαιτείται εμπιστοσύνη στην ικανότητά μας να διαμορφώσουμε ένα μέλλον πιο ασφαλές, πιο δίκαιο και πιο βιώσιμο».