Στη Βουλή κατατέθηκε το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με τίτλο «Ενίσχυση της εφαρμογής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας - Ενσωμάτωση Οδηγίας (Ε.Ε.) 2023/970». Στόχος του είναι η εξάλειψη κάθε φαινομένου όπου το φύλο επηρεάζει τον καθορισμό των αποδοχών για ίση ή ισάξια εργασία.
Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, δήλωσε: «Με το παρόν νομοσχέδιο κάνουμε ένα ακόμη βήμα προς την ουσιαστική ισότητα των φύλων. Η αμοιβή των εργαζομένων οφείλει να καθορίζεται αποκλειστικά από τη δουλειά και την αξία τους.
Το φύλο δεν μπορεί να επηρεάζει τον μισθό. Το σχέδιο νόμου θεσπίζει συγκεκριμένες υποχρεώσεις και δικαιώματα τόσο πριν όσο και μετά την πρόσληψη, δημιουργώντας παράλληλα ένα εργασιακό περιβάλλον με ασφαλέστερο πλαίσιο, περισσότερη διαφάνεια και μεγαλύτερη λογοδοσία. Θεσπίζουμε στην πράξη ίσες ευκαιρίες για όλους, ενισχύουμε την αγορά εργασίας».
Πλαίσιο διαφάνειας στις αμοιβές
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, το νομοσχέδιο εισάγει για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο διαφάνειας στις αμοιβές, τόσο πριν από την πρόσληψη όσο και κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης.
Πριν την πρόσληψη, οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να γνωστοποιούν το μισθολογικό εύρος της θέσης, να μην ζητούν πληροφορίες για προηγούμενες αποδοχές και να διατηρούν ουδέτερο λόγο στις προκηρύξεις.
Κατά τη διάρκεια της απασχόλησης, οι εργοδότες θα πρέπει να υποβάλλουν στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα σε απολαβές και πρόσθετες παροχές, καθώς και ανά κατηγορία εργαζομένων.
Παράλληλα, οι εργαζόμενοι αποκτούν δικαίωμα ενημέρωσης για τη μισθολογική τους κατάταξη και τις μέσες αμοιβές ανδρών και γυναικών για ίδια ή ισάξια εργασία.
Θεσπίζεται επίσης εσωτερικός έλεγχος μισθολογικού χάσματος, με υποχρέωση ετήσιας υποβολής στοιχείων για επιχειρήσεις με πάνω από 250 εργαζόμενους και ανά τριετία για όσες απασχολούν 100 και άνω. Αν εντοπιστεί απόκλιση χωρίς αντικειμενική αιτιολόγηση, η επιχείρηση οφείλει να την διορθώσει.
Σύνδεση με Συλλογικές Συμβάσεις και δικαιώματα εργαζομένων
Το νέο πλαίσιο συνδέεται με την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, οι οποίες θεωρείται ότι εξασφαλίζουν καταρχήν ίση μεταχείριση. Οι εργαζόμενοι διατηρούν το δικαίωμα να ζητήσουν στοιχεία, να προσφύγουν στη δικαιοσύνη ή να εκπροσωπηθούν από συνδικαλιστικούς φορείς ή τον Συνήγορο του Πολίτη.
Πριν τη διαβούλευση, ενσωματώθηκαν 65 προτάσεις κοινωνικών εταίρων, ενώ στη δημόσια διαβούλευση προστέθηκαν 28 ακόμη, που αφορούν αποσαφηνίσεις για την παροχή πληροφοριών και τις χρηματικές αξιώσεις των εργαζομένων.
Επιπλέον ρυθμίσεις
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει διατάξεις για την αναγνώριση του χρόνου μαθητείας στις ΕΠΑ.Σ. της ΔΥΠΑ ως προϋπηρεσίας, την ένταξη συγκεκριμένων κατηγοριών εργαζομένων του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα, καθώς και τη δυνατότητα απομακρυσμένης συμμετοχής στη διαδικασία επίλυσης εργατικών διαφορών στην Επιθεώρηση Εργασίας.
Παράλληλα, θεσμοθετείται Ψηφιακό Μητρώο Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, ώστε οι οργανώσεις να καταθέτουν ηλεκτρονικά τις συλλογικές ρυθμίσεις, διευκολύνοντας την πρόσβαση των πολιτών στο περιεχόμενό τους.
Ερωτήσεις και απαντήσεις για το νέο νομοσχέδιο
Η ουσία του νομοσχεδίου συνοψίζεται στη φράση: η αμοιβή πρέπει να καθορίζεται από τη δουλειά και την αξία του εργαζομένου, όχι από το φύλο του. Σήμερα, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι γυναίκες στην Ελλάδα αμείβονται κατά 13,4% λιγότερο από τους άνδρες, ενώ στην Ευρώπη η αντίστοιχη διαφορά φθάνει το 11,1%.
Το νέο πλαίσιο ενισχύει τη διαφάνεια και παρέχει στους εργαζόμενους δικαίωμα πρόσβασης σε πληροφορίες για τις αποδοχές, καθιστώντας πιο εύκολη την αναγνώριση πιθανών ανισοτήτων. Παράλληλα, ο Συνήγορος του Πολίτη αποκτά κεντρικό ρόλο στην εποπτεία της εφαρμογής των διατάξεων.
Σε περίπτωση που αποδειχθεί αδικαιολόγητη διάκριση, προβλέπεται πλήρης αποζημίωση για τον εργαζόμενο και δυνατότητα επιβολής προστίμων από την Επιθεώρηση Εργασίας. Οι επιχειρήσεις προστατεύονται από καταχρηστικά αιτήματα πληροφόρησης, ενώ διασφαλίζεται η εμπιστευτικότητα των μισθολογικών δεδομένων.
Ρυθμίσεις για το προσωπικό του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ
Με το νομοσχέδιο αντιμετωπίζεται μια χρόνια στρέβλωση, καθώς εντάσσονται στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα οι νοσηλευτές, βοηθοί νοσηλευτών, οδηγοί ασθενοφόρων και διασώστες του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ που υπάγονται στη συνταξιοδοτική προστασία του Δημοσίου. Εξισώνονται οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης με αυτές των αντίστοιχων ειδικοτήτων του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, με δυνατότητα συνταξιοδότησης στο 62ο έτος και αναγνώρισης προηγούμενης απασχόλησης.
Πρόκειται για μια ρύθμιση με άμεση εφαρμογή, που ικανοποιεί ένα πάγιο αίτημα των εργαζομένων του δημόσιου συστήματος υγείας και ενισχύει τη δικαιοσύνη στο ασφαλιστικό πλαίσιο.