Με πρωτοβουλία του Μητροπολίτη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως κ. Βαρνάβα, πραγματοποιήθηκε προσκυνηματική επίσκεψη στον Πόντο από τις 20 έως τις 24 Αυγούστου, με τη συμμετοχή δημάρχων από διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Στην αποστολή συμμετείχαν μεταξύ άλλων οι δήμαρχοι Αμπελοκήπων-Μενεμένης και πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) Λάζαρος Κυρίζογλου, Πυλαίας-Χορτιάτη και πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΕΔ/ΚΜ) Ιγνάτιος Καϊτεζίδης, καθώς και οι δήμαρχοι Κορδελιού-Ευόσμου, Ωραιοκάστρου, Θέρμης, Λαγκαδά, Δέλτα και Γόρτυνας Κρήτης.
Η αποστολή επισκέφθηκε ιστορικές πόλεις και περιοχές του Πόντου, όπως η Τραπεζούντα και η Σαμψούντα, όπου οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν μνημεία, ναούς και σχολεία που αποτελούν ζωντανές μαρτυρίες της μακραίωνης παρουσίας του ελληνισμού στην περιοχή.
Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσε η επίσκεψη στην ιστορική Τραπεζούντα, όπου η αποστολή περιηγήθηκε σε σημαντικά μνημεία, όπως ο ναός της Αγίας Σοφίας και η Παναγία Χρυσοκέφαλος. Επισκέψεις πραγματοποιήθηκαν επίσης στους ναούς της Αγίας Άννας και του Αγίου Ευγενίου. Στην Κερασούντα, οι συμμετέχοντες βρέθηκαν στον Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου, ενώ στα Κοτύωρα (σημερινή Ορντού) επισκέφθηκαν τον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου και την Πολυκάρπειο Σχολή.
Σημαντικό ενδιαφέρον παρουσίασαν και τα διατηρημένα κτίρια της Τραπεζούντας που συνδέονται με τις δραστήριες ελληνικές οικογένειες της περιοχής, όπως η οικία Καπαγιαννίδη, η οικία Θεοφυλάκτου και το κτίριο της Τράπεζας Θεοφυλάκτου, τα οποία αντανακλούν τη δυναμική οικονομική και κοινωνική παρουσία του ελληνισμού στον Πόντο.
Κορυφαία στιγμή του προσκυνήματος αποτέλεσε η αρχιερατική Θεία Λειτουργία που τελέστηκε την Κυριακή 23 Αυγούστου, στην ιστορική Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά, ημέρα της Απόδοσης της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
Η Μονή Παναγίας Σουμελά, χτισμένη στις απόκρημνες πλαγιές του όρους Μελά στην περιοχή της Ματσούκας, αποτελεί διαχρονικό σύμβολο της ορθόδοξης πίστης και του ποντιακού ελληνισμού, με ιστορία που ξεπερνά τους δεκαέξι αιώνες.
Της Θείας Λειτουργίας προεξήρχε ο Μητροπολίτης Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως κ. Βαρνάβας, εκπροσωπώντας τον Οικουμενικό Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως κ. Βαρθολομαίο. Η παρουσία της αποστολής στη Μονή, σε μια τόσο συμβολική ημέρα, αποτέλεσε κορυφαία στιγμή του ταξιδιού.
Το πρωί της Δευτέρας 24 Αυγούστου, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ και δήμαρχος Αμπελοκήπων-Μενεμένης Λάζαρος Κυρίζογλου συναντήθηκε με τον δήμαρχο Ματσούκας κ. Koray Koçhan στο δημαρχείο της Ματσούκας.
Σε ιδιαίτερα θερμό κλίμα, οι δύο πλευρές αντάλλαξαν απόψεις και δώρα, επισημαίνοντας τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ έθεσε το ζήτημα της προστασίας και αποκατάστασης των ιστορικών μονών του Πόντου, της Ιεράς Μονής Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα και της Ιεράς Μονής Αγίου Ιωάννου Βαζελώνος, οι οποίες μαζί με την Παναγία Σουμελά αποτελούν τα σημαντικότερα μοναστηριακά κέντρα του Πόντου.
Ο κ. Koray Koçhan εξέφρασε τη στήριξή του στις προσπάθειες ανάδειξης των μονών, αναφέροντας ότι έχουν ήδη ξεκινήσει εργασίες για τη Μονή του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα και παρουσίασε σχετικό δημοσίευμα για τα τρία ιστορικά μοναστήρια.
Η Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου Βαζελώνος συγκαταλέγεται στις αρχαιότερες μονές της Μικράς Ασίας και του Πόντου, ενώ για το 2026 έχουν ανακοινωθεί πρωτοβουλίες για την προστασία και ένταξή της σε ευρύτερες πολιτιστικές και τουριστικές διαδρομές.
Το προσκύνημα ολοκληρώθηκε αφήνοντας στους συμμετέχοντες έντονα συναισθήματα συγκίνησης και ιστορικής ευθύνης. Η επίσκεψη στους τόπους όπου άνθησε ο Ποντιακός Ελληνισμός υπογράμμισε τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης, της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και της ενίσχυσης των δεσμών με τις αλησμόνητες πατρίδες.