Την ανάγκη διατήρησης της ενότητας στη Δύση και την προάσπιση του Διεθνούς Δικαίου και της πολυμέρειας ως θεμελιώδεις αρχές της διεθνούς τάξης, τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, κατά την ομιλία του στο Πανεπιστήμιο Columbia με θέμα «Μεταξύ ισχύος και αρχών: 'Ασκηση εξωτερικής πολιτικής σε έναν κόσμο σε μετάβαση».
Ο υπουργός Εξωτερικών επεσήμανε ότι μια διεθνής κοινότητα χωρίς κανόνες και αρχές «δεν είναι παρά μια ζούγκλα». Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, όπως ανέφερε, η αυξανόμενη αντίληψη ότι η πολυμέρεια έχει φτάσει στα όριά της, γεγονός που απειλεί κυρίως τα μικρά και μεσαία κράτη.
«Η πολυμέρεια παραμένει ζωντανή και οφείλουμε να εργαστούμε για αυτήν», υπογράμμισε, επισημαίνοντας ότι η προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο αποτελεί το πιο αποτελεσματικό μοντέλο για την αντιμετώπιση των σύγχρονων, παγκόσμιων προκλήσεων.
Ο κ. Γεραπετρίτης χαρακτήρισε ως βασικό χαρακτηριστικό της σημερινής διεθνούς πραγματικότητας το «παράδοξο της ισχύος»: ενώ επιστρέφει η πολιτική της ισχύος, η ανάγκη για συνεργασία και πολυμέρεια είναι εντονότερη από ποτέ λόγω των διεθνών κρίσεων.
Όπως ανέφερε, η νέα πολιτική ισχύος διακρίνεται από μονομέρεια και «συναλλακτική λογική». Το Διεθνές Δίκαιο και οι πολυμερείς θεσμοί υποχωρούν μπροστά στη μονομερή δράση, ενώ οι διεθνείς σχέσεις αποκτούν ολοένα και περισσότερο ανταλλακτικό χαρακτήρα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις εξελίξεις στην Αφρική, ειδικά στην υποσαχάρια περιοχή και το Σαχέλ, όπου σημειώνονται ένοπλες συγκρούσεις με τη συμμετοχή εξωτερικών δυνάμεων. Τόνισε πως η Ρωσία και η Κίνα επιδιώκουν να ενισχύσουν την επιρροή τους, κυρίως λόγω ενδιαφέροντος για κρίσιμα ορυκτά και άλλους πόρους.
Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών εκτίμησε ότι οι παγκόσμιες προκλήσεις μειώνουν τη σημασία της γεωγραφικής απόστασης. Μεταναστευτικές ροές, φυσικές καταστροφές, επισιτιστική ανασφάλεια και λειψυδρία μπορούν να επηρεάσουν χώρες πολύ μακριά από το σημείο εκδήλωσής τους.
Προέβλεψε μάλιστα ότι η διαχείριση των υδάτινων πόρων θα αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα του άμεσου μέλλοντος, με τη λειψυδρία να μπορεί ακόμη και να οδηγήσει σε ένοπλες συγκρούσεις.
Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε επίσης στο δίλημμα μεταξύ πολιτικού ρεαλισμού και μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες, χρησιμοποιώντας ως σημείο αναφοράς τον Θουκυδίδη και τον διάλογο Αθηναίων και Μηλίων. Όπως σημείωσε, το ζητούμενο είναι ο συνδυασμός των δύο αντιλήψεων και όχι η επικράτηση της μιας έναντι της άλλης.
Στο πλαίσιο αυτό, αντιπαρέβαλε την «ηγεσία» στον «ηγεμονισμό», τονίζοντας ότι η πραγματική ηγεσία βασίζεται στην πειθώ και τη διαβούλευση, αντί του καταναγκασμού και της συναλλακτικής διπλωματίας.
Αναφερόμενος στη λειτουργία των διεθνών οργανισμών, επεσήμανε το «παράδοξο του βέτο»: στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αποτελεί προνόμιο των ισχυρών μονίμων μελών, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση η απαίτηση ομοφωνίας στα θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας λειτουργεί ως μέσο προστασίας και των μικρότερων κρατών.
Κλείνοντας, ο υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι «το σημαντικό είναι να παραμείνει ενωμένη η Δύση». Επεσήμανε πως οι συμμαχίες λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές ισχύος και η απάντηση στη διεθνή αστάθεια είναι η ενίσχυση μιας αποτελεσματικότερης πολυμέρειας, όχι η εγκατάλειψη των κανόνων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news