Η ανανέωση του Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς βρέθηκε στο επίκεντρο του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα. Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και η υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, αρμόδια για την Παιδεία και τον Πολιτισμό, Κάθριν Ντίλον, υπέγραψαν την ανανέωση του μνημονίου, παρουσία της πρέσβεως των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ. Η συμφωνία διασφαλίζει τη συνέχιση των εισαγωγικών περιορισμών σε κατηγορίες ελληνικού αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού έως το 2031.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού, το μνημόνιο, που βρίσκεται σε ισχύ από το 2011, έχει συμβάλει ουσιαστικά στην καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών και στον επαναπατρισμό τους στην Ελλάδα. Κατά την τελευταία πενταετία (2021-2026), επιστράφηκαν στη χώρα 425 πολιτιστικά αγαθά, εκ των οποίων 98 βασίστηκαν στις διατάξεις του Μνημονίου. Επιπλέον, στις 21 Σεπτεμβρίου 2026, παραδόθηκαν 15 ακόμη ελληνικές αρχαιότητες από τις αμερικανικές αρχές.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε ότι η ανανέωση του Μνημονίου Συνεργασίας ενισχύει αποτελεσματικά την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών. Τόνισε τη σημασία της συνεργασίας που έχει οδηγήσει στην επιστροφή σημαντικών πολιτιστικών αντικειμένων, ενισχύοντας τη συνεργασία των αρμόδιων αρχών των δύο χωρών.
Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι το Υπουργείο Πολιτισμού σχεδιάζει για το επόμενο έτος τη διοργάνωση έκθεσης στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο με αντικείμενα που επεστράφησαν από τις ΗΠΑ. Η έκθεση θα συνοδευτεί από δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού σχετικά με το ζήτημα της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών, το οποίο λαμβάνει παγκόσμιες διαστάσεις.
Στη συνάντηση συζητήθηκαν επίσης κοινές εκδηλώσεις με αφορμή την επέτειο των 250 χρόνων από τη διακήρυξη της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας, με έμφαση στη σχέση μεταξύ της Αμερικανικής και της Ελληνικής Επανάστασης και στη συμβολή του αμερικανικού φιλελληνισμού. Εξετάστηκαν, ακόμη, δυνατότητες πολιτιστικής συνεργασίας ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων του Λος Άντζελες το 2028, με το Υπουργείο Πολιτισμού να σχεδιάζει τον δανεισμό γλυπτών στο Μουσείο Getty και τη συμβολή του σε μια πολιτιστική Ολυμπιάδα.
Ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στους τομείς πολιτισμού, παιδείας και αθλητισμού
Πριν την υπογραφή της συμφωνίας, πραγματοποιήθηκε συνάντηση στο πλαίσιο της θεματικής People-to-People, με τη συμμετοχή της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, της υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων Σοφίας Ζαχαράκη, του υφυπουργού Αθλητισμού Γιάννη Βρούτση και της υφυπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Κάθριν Ντίλον.
Η συνάντηση διεξήχθη σε θερμό και εποικοδομητικό κλίμα, επιβεβαιώνοντας τις στενές σχέσεις και τη σταθερή βούληση Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών για περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας στους τομείς του πολιτισμού, της παιδείας και του αθλητισμού, όπως επισημαίνει η ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού.